13 - De absurde bende van Stander
Door Yorrick • 18 mei 2020
Over deze aflevering
Zuid-Afrika, de jaren 70. André Stander is een politieagent die het brave leven beu is en tegen de verveling dan maar wat banken gaat beroven. Deze keer hebben we het over The Stander Gang. Van bankovervallen tot prison breaks, deze aflevering heeft het allemaal!
Inhoud
Zuid-Afrika, de jaren '70. André Stander is een gerespecteerde politiekapitein. Hij is de zoon van een majoor-generaal en werd uitgeroepen tot de beste rekruut van zijn lichting. Ondanks zijn succesvolle carrière verveelt hij zich en besluit hij uit pure verveling banken te gaan overvallen. Ja, echt.
Stander ging professioneel te werk. Op een vrije dag nam hij het vliegtuig naar een andere stad, vermomde zich, huurde een auto en beroofde een bank. Daarna vloog hij gewoon weer naar huis. Soms pleegde hij zelfs een overval tijdens zijn lunchpauze, om daarna als politieagent zijn eigen misdaad te komen onderzoeken. In drie jaar tijd stal hij in zijn eentje meer dan 100.000 Zuid-Afrikaanse rand, wat vandaag neerkomt op zo'n 189.000 euro.
Zijn succes steeg hem naar het hoofd en hij kon zijn mond niet meer houden. Hij vertelde alles aan een vriend, die hem vervolgens aangaf bij de politie. In 1980 werd Stander gearresteerd en veroordeeld tot een gevangenisstraf van 17 jaar.
Het ontstaan van de Stander Gang
In de gevangenis zat Stander niet stil. Hij ontmoette er twee andere bankovervallers: Patrick Lee McCall en Alan Hale. In augustus 1983 wisten Stander en McCall op spectaculaire wijze te ontsnappen tijdens een bezoek aan de fysiotherapeut. Ze overmeesterden de bewakers en gingen ervandoor.
Alsof dat nog niet genoeg was, besloten de twee om hun kompaan Alan Hale ook te bevrijden. Ze vielen de plek binnen waar Hale een test moest afleggen en braken hem uit. Vanaf dat moment was de beruchte 'Stander Gang' een feit. De drie begonnen aan een ongeziene reeks overvallen. Vanuit verschillende schuilplaatsen beroofden ze soms wel vier banken op één dag. In een periode van drie maanden maakten ze meer dan 500.000 rand buit (vandaag ongeveer 400.000 euro).
Het einde van de bende
Het trio besefte dat ze niet eeuwig konden doorgaan en plande een ontsnapping naar het buitenland met een jacht. Maar de politie zat hen op de hielen. Dankzij verborgen camera's tijdens een overval kon de politie eindelijk recente foto's van de bende verspreiden. Stander was intussen naar de Verenigde Staten gevlogen om de aankoop van het jacht te regelen. Terwijl hij weg was, viel de politie een van de schuilplaatsen binnen. McCall weigerde zich over te geven en kwam om het leven in een hevig vuurgevecht.
In de VS liep het ook voor Stander mis. Hij werd eerst gearresteerd voor een verkeersovertreding, maar weer vrijgelaten. Toen hij zijn in beslag genomen auto terugstal, werd hij herkend door de autohandelaar die zijn foto in de krant had zien staan. De politie omsingelde zijn appartement en Stander werd doodgeschoten toen hij probeerde te ontsnappen.
Alan Hale, het laatste lid, was de enige die het overleefde. Hij vluchtte naar Engeland maar werd daar verraden en gearresteerd. Na zijn straf in Engeland en later ook in Zuid-Afrika, kwam hij in 2005 vrij. Hij veranderde zijn leven compleet en werd een motivational speaker, die leefde van zijn beruchte verleden. In april 2020 stierf hij, en met hem het laatste lid van de legendarische Stander Gang.
Transcript
Automatisch gegenereerd transcript — vrij te citeren met bronvermelding naar wabliefteru.be.
Hey, ik ben Yorrick en dit is Wabliefteru? Een podcast waarin ik elke week een onderwerp uitzoek, even research, uittip en dan vertel aan mijn maten Alexander. Yo. Stephan. Och, hallo. En Maarten. Yo, yo. Goeiedag, jongens. Een goeie week gehad? Werk heel fijn met je. Feest. Jullie werken allemaal nog. Ja, jij... Ja. De meeste... Jij zit gewoon thuis op je gat. Tof, hè. Hij kan gewoon werken. Hij wil het gewoon. Ik ga gewoon beginnen met het onderwerp. Ik weet niet of dat lang is. Zullen we het weten? We kunnen na die nog wat smalltalk doen. Het is echt down to business, boys. Down to business. Dat waren mijn handen die tegen elkaar klapten, geen vuile dingen. André Stender was de zoon van de majoor-generaal Frans Stender. Hij woonde in Zuid-Afrika en werd al op jonge leeftijd door zijn vader onder druk gezet om bij de politie te gaan. Op de politieacademie blonk hij uit en in 1964 werd hij uitgeroepen tot de beste recruit. Na het afstuderen aan de politieacademie in Pretoria, trad Stender toe tot het reguliere korps en werd hij naar Johannesburg gestuurd. Hij steeg al snel in de rangen en op zijn 31e beklede hij al de rang van kapitein en was hoofd van de afdeling strafrechtelijk onderzoek van Campton Park. Kleine historie. Ondanks een bloeiende carrière bij de politie was Stander duidelijk een ontevreden man. En om dat te compenseren, en voor de rest wat er nog misschien in zijn leven ontbrak, besloot hij banken te gaan beroven. Oké. Dat is echt de rode draad van onze podcast. Banken om beroofd te worden. Het begon allemaal in 1977. Op een vrije dag nam hij sochtens vroeg een vlucht naar Durban, waar hij zich vermondde, een auto huurde en dan op weg ging naar zijn doelwit. Bij de bank hield hij de kassier onder schot, nam het geld mee en reed aan terloops terug naar het vliegveld. Het was allemaal heel eenvoudig en heel professioneel. Dit proces herhaalde hij verschillende keren. En buiten deze overvallen begon hij ook nog wat kleinere overvallen en misdaden, maar dan niet in zijn eigen streek. Soms zelfs verbond tijdens zijn lunchpauze, waarna hij als politieagent weer terug op dezelfde plaats de lid kwam om zijn eigen misdaad te onderzoeken. Zalig. Dat is wel speciaal. Wat denk je om Dexter? Hij wordt een beetje vergeleken met de Dexter van de bankovervallen. Tijdens de drie jaar dat Standard alleen werkte, stalde hij minstens 100.000 rand. Afrikaanse rand, allee Zuid-Afrikaanse rand. Dat is nu 3,7 miljoen rand, dus met inflatie. Mocht je zelfs niet raden. Nee, jongens, hoeveel euro is dat? Fuck, niet opzoeken. Ik dacht, ik doe iets anders. Hoeveel is dat nu? Hoeveel is de omzetting? Amai, ik heb geen idee. 3.793.849 rand. Ik heb absoluut geen idee. Nee. Goh. 900.000 euro. 150.000 euro. 225.000 euro. Ik vind het zo zot dat Golle zo laag gokt. 3,7 miljoen gokte Golle dan in de honderdduizend. Als je in Italië 9 miljoen lire had, dan was dat twintig frank of zo. Zo werkt dat ook. We hebben vertrouwen in de euro, Eric. We geloven dat hij een sterke wint. Als je dat omzet in de Venezolaanse biljarden. Dat is een goeie punt. Allee, zeg het dan. 189.000 euro. Je zit te slappen. Ik vond dat straf. 3,7 miljoen, dat zal wel 2 miljoen zijn. Echt zo, knal er een bek aan op. Jesus Christ. Is dat er het dichtste bij? Daarom geven wij de commentaar en lees jij even. Gaan we daar vanaf nu prijzen aan hangen, Yorrick? Wil je ons niet allemaal iets opsturen als we zo'n rate ding juist hebben? Ja, ik zal een t-shirt met corona opsturen naar u. Dat is goed, dat is goed. Een beetje Antrax. Too soon, too soon. Dat is mega agressief. Het mag allemaal niks kosten, zeg. Gewoon eens een podcast opnemen, maar het mag weer niks kosten. Dat krijg je als je een tweede scherm hebt. Hij werd zo succesvol dat hij zijn mond niet meer kon houden. Hij benaderde een van zijn beste vrienden, Carr, die toen bij het Bureau of State Security, BOS is de afkorting daarvan, dat vond ik wel grappig, werkte. Hij nodigde hem uit om mee te doen aan de pret. Hij gaf toe dat de eerste paar keren pure doodstangst was. Maar daarna kon hij niet meer stoppen en begon hij zichzelf te vermaken. Hij keek naar de gezichten van zijn slachtoffers, hij lachte zich rot toen hij de overvallen pleegde en er was een klein element van sadistische intimidatie. Dus je kikte er wel heel hard op. Ja, wat wil je? Als je dat doet... En dat lukt ook gewoon elke keer. Zuid-Afrika, in die tijd... Je kon daar alles... We gaan dat hier niet goed praten, hè, Yorrick. Nee, nee, ik ga dat niet doen. Nee, nee. Uiteindelijk benaderde Carr, dus die vriend, een collega en vertelde hem wat Stender had gezegd. De twee mannen, dus de twee collega's, gingen samen de gehuurde auto van Stender onderzoeken, die geparkeerd stond op het vliegveld van Jan Muts. Dat is grappig, soms komen er zo'n Nederlandse woorden in. Afrika. In het handschoenenkastje vonden ze een buffakmuts en een aantal pruiken en een valse baard en snor. In de kofferbak lag een valse nummerplaat en een rol afplaktape. Ze lieten de spullen liggen in de kofferbak en hielden hen van op een afstand in toog. Op 2 januari 1980 zagen ze Stender een aantal spullen die hij uit de auto haalde en de volgende dag werd er weer een bank beroofd in Durban. Er is wel genoeg bewijs. Op 4 januari vloog Stender vanuit Durban terug naar Johannesburg. Daar aangekomen werd hij gearresteerd. Hij had 4.000 rand bij zich, een bivakmuts, een revolver, een valse snor en een baard in zijn bagage. Dat is allemaal circumstantiale evidentie. Dat is ook zo'n echte Sherlock Holmes-film. Een valse baard en een valse snor. Hij wordt tot koe-bidou gewijsd. Dan gaat hij zijn hoofd trekken. Ik wist dat jij het had. Ja. Hij was wel slim dat hij elke keer naar een andere stad vloog, maar het was altijd dezelfde stad. Daar moeten ze dan toch ook na een tijd beginnen te zoeken. Bizar. Misschien zijn er maar twee grote steden in Zuid-Afrika. Heb jij geen research gedaan, Yorrick? Aapstad? Johannesburg ken ik, maar Durban... Ooit al wat gehoord? Ja, juist. Horen jullie dat? Ja. Wat is dat? Dat is onze kat. Die hoeft je niet te weten. Na zijn arrestatie werd Stander in voorlopige hechtenis genomen. Op 6 mei 1980 werd hij geconfronteerd met 28 beschuldigingen van overval in de rechtbank. Hij werd schuldig bevonden op vijftien aanklachten en verwo... Amai, verloor je dat? Wie zijn gsm gaat eraf? Wie zijn gsm gaat eraf? De B. Hij zal bellen waarschijnlijk. Godverdomme. Ze zullen bellen naar de kat zodat hij moet zwijgen. Hij werd veroordeeld tot een totaal van 75 jaar gevangenisstraf. Maar aangezien sommige van de veroordelingen tegelijkertijd zouden plaatsvinden, dus die krijgen zoveel jaar voor dat, zoveel jaar voor dat, maar die zet je tegelijkertijd uit. Dat is wel zot. Wat? Is dat bij ons ook zo? Dus je kunt eigenlijk 75 keer een jaar krijgen en gewoon een jaar zitten dan. Ja, en dat is maar een jaar, inderdaad. Dus opgeteld... kreeg hij een effectieve gevangenisstraf van 17 jaar. Of niet 75, maar 17 jaar. Nog genoeg. Ik dwong hem tegen zijn zin politieagent te worden, gaf zijn vader na het proces toe, maar hij had het korps jaren geleden al moeten verlaten. No shit, Sherlock. Dus politieagent dat crime gaat doen. Perfecte cover-up. Ik vind dat wel echt slim. Uiteraard is dat wel goed, want als je na die langsgaat om te zien wat er is gebeurd, dan kunnen we wel wegfoefelen als je denkt dat je het had vergeten. Ja, voilà. Inderdaad. Zouden er meerdere politieagenten zo... Ik denk wel dat er veel politieagenten corrupt zijn. Misschien minder extreem, zoals banken overvallen, maar geld aannemen of van die toestanden. De Antwerpse haven of zo. Voor elk verhaal dat je zo vindt, dat er ook wel vijf of zo zijn die nog nooit aan het licht zullen komen. Omdat die echt slim moeten zijn. Ja, de perfect crime gaan we nooit weten. Of ook als je één keer iets doet, gewoon een steamy big haul of zo, en je zegt voor jezelf dat het genoeg is geweest, dan gaan die dat nooit weten. Het is altijd om met die gasten meer en meer te willen dat die gepakt worden. Zul er wel zijn die dat één keer hebben gedaan? Oké, chill. Pensioentje. Dat ga je nooit weten. Voilà. Zo zou ik het doen. Goed luisteren, jongens en meisjes. Kijk uit. Ik denk dat heel veel... Als je dat doet... De kick en de adrenaline en zo de... Ik heb nu zoveel geld ineens. Ik denk dat dat een hele harde aanzet is om dat nog eens te doen. Je wilt altijd meer geld ten eerste. Je wilt ook nog eens die kick en gewoon het idee van... Shit, ik ben er weer weggeraakt. Ik kan dat. Ik ben god. Allee, what the fuck. Ik kan dat. Ik doe dat nog eens. Inderdaad, als je je eigen niet kunt inhouden en je kijkt op een auto en een boot en je kijkt en je geld is op, dan denk je... Ik ga nog wat terugdoen. Dat ging toch makkelijker. Ja, voilà. In die tijd, in de jaren zeventig. We zijn in de verkeerde tijd en in het verkeerde land geboren. Ik had... Dat was echt... Als ik niet bezig was geweest met video... Dan had ik misschien wel Master Thief willen zijn. Ik zie Yorrick als Master Thief naar de kruidvat. Dan zag je hem met snoep voelen en dan zo wegvoetvallen. Dan denk je nog eens, nog eens. Another successful heist. Another one. Oké, terug naar Stender. Niemand had kunnen verklaren waarom Stender zich zo plotseling tot de misdaad heeft bekeerd. Een deel van de reden kan zijn geweest dat het huwelijk van Stender in deze tijd ook onder druk stond. Hij had zijn vrouw Leonie voor het eerst ontmoet in 1967. Ze trouwden in 1969 en scheiden twee jaar later in 1971. In 1975 ertrouwden ze. Oké. Maar Leonie verliet hem weer in 1978. Oké. Dus hoe lang zijn die samen? Twee jaar, terug uit elkaar, dan weer twee jaar, weer uit elkaar. Dat is altijd genieten van de money's en dan denken we dat het niet juist is en dan toch toch even gaan genieten. Misschien is dat ook een heist, een manier voor cadeaugeld. Je weet het. Het meest waarschijnlijke antwoord is dat Steyn er gewoon... Goed, hè? Was dat een reactie dat het te laat kwam? Ja, precies. Oh my god. Of dat trouwgeld. Je hebt echt een seconde en een half tussen. Dat is raar. Ah, mooi. Soms is de connectie ook wat minder en dan krijg je zo'n ding. Nog een beetje humor. Dat is waar. Dat is uiteindelijk grappig. Het meest waarschijnlijke antwoord is dat Stender gewoon genoot van de sensatie van het beroven van Banken. Dus hetgeen dat ik zei, dat hij gewoon een kick had gekregen. Na zijn veroordeling voor gewapende overval werd Stender naar de gevangenis van zonder water maximum security gestuurd. Zonder water? Ja, die hadden daar geen water, blijkbaar. Oh my god, dat is echt flauw. Hoe doe je een facepalm op een podcast? Hier ontmoette hij Patrick Lee McCall en Alan Hale. Beide mannen waren ook bankovervallers en McCall was ook een deskundige autodief. Op 11 augustus 1983 werden Steiner en McCall en vijf andere gevangenen uit de gevangenis gehaald om een plaatselijke fysiotherapeut te zien in dienstpraktijk. Maar Steiner en McCall hadden hun verwonderingen... Verwonderingen? Dat heb jij nog eens gezien. Ja. Het is al de tweede keer dat ik deze fout maak op deze podcast. Je zou me denken dat ik een spraakprobleem heb. Denk je dat niet? Een spraakprobleem. De zeven gevangenen werden vergezeld door drie bewakers. In de wachtkamer kwamen Stender en McCall plotseling in actie, overmeesterden de bewakers en namen hun dienstrevolvers af. Vervolgens gaven ze de dokter Amelia Grumbler opdracht om hen de sleutel van haar auto te geven. De andere vijf gevangenen, die weigerden iets met de uitbraak te maken te hebben, bleven achter. Uiteindelijk kwamen de twee bij de boerderij van Martin Rieker. Ze werden op het erf begroet door de heer Riekert en zijn tienerzoon Henk. Henk. Henk. Onder bedreiging van een pistool dwongen ze de heer Riekert om het lokale politiebureau te bellen. Ook raar, vind ik. Waarna politieagent Mosterd... Wat is dat met je naam, man? Dit is niet echt. Onze hart in een jommetje strip, eigenlijk. Ja, echt. Mosterd en collega Ketchup. Dus Mosterd werd naar de boerderij gestuurd. Stender en McCall stonden hem op te wachten. Hij moest zich eerst omkleden en daarna samen met de heer Riegert en zijn zoon achterin zijn eigen busje gaan zitten. Dus in zo die kooi. Met de drie gijzelaars opgesloten in de kooi van het politiebusje gingen Steiner en McCall verder in de richting van Tembiza Township. Op een afgelegen weg, niet ver van de boerderij, stopten ze weer. Stijnder stapte uit het busje en seinde de volgende auto die langs kwam neer. Een zilvergrijze Opel die door de 27-jarige verpleegster genaamd Naki Fouché. Wat? Naki Fouché. Yes, yes, Naki Fouché. Stokkie, stokkie, vijf dollar. Mevrouw Foes werd samen met de andere drie geiselaars achterin de busje gezet en Stijndro en McCall reden met haar wagen, de Opel, weg. De geiselaars ontsnapten uiteindelijk uit de bus door de raam tussen de kooi en de cabine uit te schoppen, maar tegen die tijd waren de twee voortvluchtigen natuurlijk al lang weg. Dus die twee zijn ontsnapt. Ah, oké. Dan was ik even... Een prisonbreak. Had je dat verwacht? Een bankoverval en een prisonbreak in één aflevering? Wat? Ongelooflijk. Alles kan. Na de ontsnapping uit de gevangenis verdwenen Stender en McCall een tijdje van de radar. Logisch. Twee maanden lang woonden ze rustig in Johannesburg. Steinder werd door veel mensen gezien als een gentleman thief, een soort moderne Robin Hood. Maar de politie beweerde dat hij ook een verkrachter was. Ja, nu wordt het een beetje donkerder het verhaal, maar ça va nog. In oktober 1983, toen hij op de vlucht was voor de politie, lokte Steinder een tienermeisje naar Kiel. Dat kan ik niet uitspreken. Kyalami Ranch. Hotel. Voor een fotosessie. Ze zou volledig gekleed poseren en hij beweerde een gerenommeerd fotograaf te zijn. Na de sessie verkrachtte hij haar en dreigde hij haar aan stukken te snijden als ze iemand ooit vertelde over wat er was gebeurd. Er werden later ook foto's van het meisje ontdekt bij een van de schuilplaatsen van Stander. Dus het was... begon toch echt al wel een serieuze crimineel te worden. Niet meer gewoon banken overvallen zonder slachtoffers, maar die is al een stapje verder eigenlijk. Op 31 oktober 1983 kwamen de twee mannen weer in het nieuws. Om 10.30 uur barsten ze met getrokken wapens het Olifant Fountain Trade Test Center binnen. En daar lieten ze Alan Hale, die voor een handelstest was meegenomen, naar de plaats vrij. Dus ze hebben hun buddy uitgebroken ook. De komende vier maanden zou de Stander Gang, zoals het trio bekend is, voor Pagina nieuws zijn. Dat was echt een gang geworden. Echt zo gelijk in de Wild West. Zeg eens een Wild West-bekende gang. The Dalton Brothers. Ik denk dat die echt hebben bestaan. Is dat echt? Alexander, zeg het eens. Hebben die echt bestaan? Dat weet ik eigenlijk niet. Maar jij zei het al. Exact, de Dalton Brothers, dat is een gang. Zalig. Tien dagen later deden Stender, McCall en Hale een overval in een wapenwinkel in Randburg, waarbij ze de eigenaar verwonden, dus het begint al een beetje heavier te worden, en een arsenaal aan geweren en munitie van zwaar kaliber buitmaakten. Vervolgens gingen de drie mannen vanuit ten minste drie safehouses in de omgeving van Johannesburg op pad om een reeks bankhopping-overvallen uit te voeren. Waarbij ze snel achter elkaar een reeks banken raakten. Soms wel vier op dezelfde dag. Man, hoe doet je dat? Het hart gewoon. Efficiënt. Je hebt in een vorige podcast gezegd dat het superzwaar werk is, omdat als je een zak met briefjes of whatever moet meenemen, dat het superzwaar is. Ja, maar dat was anders. Dat was een geldtransportfirma en die transporteerde vooral Silver dollars en echt klein geld en zo. Dat probeerden die te pikken. Dat is massa zwaar. Biljetten, dat valt mee. Biljetten valt mee. Maar centen... Dus die probeerden zakken met centen te pikken. Tussen november 1983 en januari 1984, dus eigenlijk vier maanden, beloofden de... Dat zijn echt vier maanden. Drie maanden. Zo is het dan. Voilà. Beroofde de Standard Gang twintig banken. Twintig, dat is echt wel veel. En stal meer dan 500.000 rand. Hoeveel euro is dat nu? Hoeveel euro is dat nu? Ja, maar welk bedrag? Ah, vijfhonderdduizend rand. Toen in 1984. Dan moet je dat nog omzetten door today's rand en dan naar euro. Ja, maar je weet al, van daarstraks heb ik verteld... Zeg dat nog eens van daarstraks, dan fik ik het. 3,7 miljoen was dan 125 of zoiets euro. Ja, maar 3,7 miljoen nu, hè. Hoeveel was dat toen, die 3,7? Heb je al geluisterd? 189.000. Dat heb ik ook al vergeten. 189.000? Toen stelde hij 100.000 Rand, wat nu 3,7 miljoen Rand is, en 189.000 euro. Stephan Eerst. Ik zag dat jij aan het denken was. Ik was zelfs niet aan het meedoen. Nee, jij was aan het eten. Ik wil niet dat jullie mijn denkwerk gewoon pikken. 5.000 euro nu. Hoeveel, Alexander? Wacht, 5.000 van toen, hoeveel is dat in euro nu? 500.000. 500.000? Toen? Ja. Mijn mannetjes, het is te vroeg voor zoiets. Doe gokken. Je mag gokken. Je moet niet echt rekenen. Dat gaat echt niet veel zijn. Jawel, toch? De vorige keer was dat maar... Wat was het oorspronkelijke rentbedrag? 100.000? 100.000. En nu is het 500.000? Ja. O, ja. O, maar al vijf. We moeten zien in die rent hoeveel dat nu is. Ongeveer, maar al vijf. Zoiets is het. 18 miljoen? 17 miljoen? Rent? Dus dat is... 600.000. 670.000 euro. Ik ga voor... 875.000 euro en 23 eurocent. Juist. Hoeveel had jij gezegd, Stephan? Dat ga ik niet zeggen. Bij mij is het 450.000 euro. Ah. Yorrick, is dat nu op de uitkomst te zeggen? Ja, wacht. Ik ben echt ontspannen. Ik ben zelf nog de berekening aan het maken. Dat is geen goeie research. Die meme van al die cijfers. Dat zag ik echt in zijn ogen. Die zegt dat nu Chinees keiveinig is. Hoe kan dat nu? Ja. Althans, je had het altijd in het zakje gezet. Dat is 22 cent. Wacht, wacht, wacht. Ik moet dat nog omrekenen met de inflatiecalculator. Ik ga even herberekenen voor de zekerheid. Gewoon dat ik gelijk heb, Yorrick. Ja, want de jaartallen verschillen ook wel. Dit was een andere jaartal. Ik denk dat Maarten er dichterbij gaat zitten. Wil je weten hoeveel Ranta er in 2020 is? 8 miljoen... 68.000. Dat is niet veel. Dat is niet veel. Je gaat Alexander het juist hebben. Ja. Spannend. Oké, het antwoord. Hoeveel had jij gezegd, Alexander? 450.000. Het antwoord is 401.229. Fuck. Dit zeg. Een zwanzer. Dat was mijn eerste keuze, maar ja, kijk. Zeer, zeer mooi. Wel goed voorbereid, toch, Rick? Dus... Maar... Oké, ze hebben op drie maanden een half miljoen... Een half miljoen buit gemaakt. Is dat veel om te delen door drie? Ja. Gewoon verdient jij op drie maanden, Erik. Ja, oke. Toch realiseerde de drie mannen zich dat de tijd voor hen opraakte. Je kunt dat niet blijven doen. Stenderen zelf was meer dan eens in de buurt gekomen van een arrestatie. Dus hun antwoord daarop was om naar het buitenland te gaan. Daarom waren de drie mannen van plan een jacht te kopen. Een boat. Tegen het einde van 1983 zagen ze al een schip dat ze wouden kopen bij de Royal Cape Yacht Club in Kaapstad. Ah ja, Kaapstad, dat is ook Zuid-Afrikaans. De Lily Rose. Maar ook in januari... In januari 1984 begonnen ze de onderhandelingen over de aankoop van dat schip. Maar ook in januari was het dat de politie een belangrijke doorbraak kreeg toen Astander McCall en Hale werden gefotografeerd door verborgen videocamera's tijdens een bankoverval. Voor het eerst sinds de drie mannen uit de gevangenis kwamen had de politie eindelijk goeie, recente foto's van hen. En die foto's werden op 25 januari gepubliceerd. 1984. Dus nu ga je het ineens in vijfde vitesse. Op 27 januari vloog Stender met een vals paspoort naar Fort Lauderdale in de VS. Zijn taak was om daar de verkoop van de Lily Rose te regelen. Hier snap ik het niet goed. Die zijn op zoek naar de manier om het land te verlaten en willen een boot kopen volgens dit artikel. Maar die Stender kan wel gewoon naar Amerika vliegen. Waarom doen die niet gewoon dat? Dat is traceable misschien. Als je gewoon zelf een boot hebt, dan ga je misschien makkelijker gewoon... Ga je en sta je waar je wilt. En als je moet vliegen, dan moet je een vliegtuigticket kopen en dan checken ze wie je bent. Dat is keilogisch, Yorrick. Oh my god, Yorrick. Oké, oké, oké. Je bent een bitch. Oké, oké. Je hebt gelijk. Terug in Zuid-Afrika leidde een tip naar aanleiding van de publicatie van de foto's de politie naar een van de safehouses in 6th Avenue. In Uton. Daar kon ik nog nooit van gehoord. Veel hulp bij het identificeren van de safehouses kwam naar verluidt van escortmeisjes die door de leden van de bende in dienst waren genomen en naar hun schuilplaatsen werden gebracht. op de dag nadat Stander het land verliet, dus naar Amerika vloog, werd de plaats uitgekampt en in de vroege uren van 30 januari 1984 kwam een politieteam in positie met scherpschutters en al om daar de joint zo te... Hoe zeg je dat? Amai. De binnen te vallen. Ik heb even een beroerte, denk ik, om binnen te vallen. Dank je. Jezus. Om vijf uur morgens werd de stilte in de buurt verbrijzeld door een luid ruchtig geluid. Dat is mooi gezegd. Verbrijzeld? De boodschap van de politie was verbrijzeld. Wie zegt dat? De stilte werd verbrijzeld. Letterlijk nog niet wat horen zeggen. Hij heeft hem zelf geschreven. Ik vond dat mooi. Doe je dat ook? Artistieke vrijheid. Zo'n momentje. Herman Brusselmans. Ons haar is toch al te lang en te vettig. Dus even Herman Brusselmans in ons eigen daarboven. Hupsa. Laat mij eens doen. Rick wordt onze Erich van Looij. Gewoon de hele tijd aan het kakken. Afgeven. Dank u. De boodschap van de politie was duidelijk en simpel. Ga het huis uit of we schieten. McKell was alleen binnen. Hij was vast besloten om vechtend ten onder te gaan, in plaats van zich gewoon over te geven. Hij begon op de aanvallers te schieten en er volgde een enorm vuurgevecht, waarbij de politie uiteindelijk granaten in het huis gooide en naar binnen stormde. Ze vonden McKell naakt in de hal en hij was al dood. Maar hoe naakt? Ja, ik weet dat niet. Dat doet mij echt denken. Die van GTA 5, met zijn haar zo... Trevor. Trevor, dat was het. I'm going out the way I came, nigga. Misschien waren zijn kleren ook verbreizeld. Allee. 24 uur later ontdekte de politie een tweede safehouse bij Linmeyer vanwege de publiciteit die de bende kreeg. Ze leerden ook over het plan om de Lily Rose te kopen van een bewangingslid dat Stander en Heil hadden ingehuurd om het jacht tot de VS te varen. Dus waarom ze dan niet zelf vertrokken, dat snap ik dan ook weer niet. Het zal allemaal wel logisch zijn, hè jongens. Het is logisch, Yorrick. Het is logisch. Moeten we daar niet te veel vragen bij stellen? Ja, inderdaad. Op 5 februari vloog de politie naar Kaapstad en nam de boot in beslag. Enkele dagen later ontdekte de politie een derde schuilplaats. In die garage stonden een aantal gestolen auto's, maar geen Stander en Hail. Die zullen ook wel gesloten geweest zijn. Stender was nog steeds in Amerika en tien dagen nadat McKell was vermoord, werd Stender door de politie van Fort Lauderdale gearresteerd voor het besturen van een auto zonder rijbewijs, een Ford Mustang, die hij van een tweedehands handelaar had gekocht. En voor het vervalsen van zijn rijbewijs ook. De auto werd in beslag genomen door de politie en Stender, die beweerde een Australische auteur te zijn met de naam Peter Harris, werd gefotografeerd en terug vrijgelaten. Lang leven de wet. Diezelfde nacht brak hij in bij de politie en stalde de auto terug. De volgende ochtend bracht hij hem terug naar de handelaar en vroeg hem om hem opnieuw te laten spuiten in een andere kleur. Helaas voor Stender had die handelaar diezelfde ochtend nog in zijn lokale krant over de heldendaden van de Stendergang gelezen, net toen die Peter Harris zijn kantoor binnenliep. Dus ja, die neemt voor hem de krant met de foto en ziet dan die mens gewoon in zijn dingen staan, in zijn garage staan, ja. Op het moment dat Steinder terug vertrok, nam de handelaar direct contact op met de politie. Dus de politie weet. Duidelijk. Of ze weet. Ze weet. Die nacht omsingelde een elite tactisch team het appartement van Steinder. Om half elf kwam Stender aan op de fiets. Heel grappig. Hij kwam oog in oog te staan met officer Michael Stettina, maar probeerde nog snel te ontsnappen. Er was een korte strijd om Stettina's geweer en Stender werd neergeschoten. Verbrijzeld. Hij bloedde dood op de natte oprit naar zijn vatgebouw, terwijl hij wachtte op een ambulance. Dat is het einde van Stander. Twee down, nog eentje over. Na de dood van Patrick Lee McCulloch verliet Alan Hale Zuid-Afrika en verwuisde naar het pittoreske Griekse eiland Hydra. Heel Hydra. Of zeg je Hydra? Gewoon Hydra. Van Hydra vloog hij naar Engeland. Daar schakelde Heil de hulp in van een kleine crimineel genaamd Billy Williams. Williams zou Heil helpen geld en waardevolle spullen terug te vorderen die in Groot-Brittannië verstopt waren. Maar Williams nam eerst alles wat hij kon voor zichzelf. en ging daarna naar Scotland Yard en gaf de politie de nieuwe identiteit van Heil. Dat was Philip John Ball en zijn adres in het Verenigd Koninkrijk. Mooi gespeeld. Dus niet lang daarna werd Heil gearresteerd bij het huis van zijn vriendin in Surrey, Engeland. In mei 1985 werd Alan Heil veroordeeld tot negen jaar gezwangenisstrap. Amai. Strap. Strap, overal. Punishment by Strap. Strap. gevangenisstraf voor gewapende overval en illegaal bezit van een vuurwapen. Na de arrestatie van Heil probeerde de Zuid-Afrikaanse autoriteiten hem nog te repatriëren, om dan ook in Zuid-Afrika aangeklaagd te worden, ondanks het feit dat er toen geen uitleveringsverdrag tussen Groot-Brittannië en Zuid-Afrika bestond. Voor een tijdje ging Heils lot in de weegschaal. In december 1986 werd deze kwestie eindelijk opgelost toen de Britse regering aankondigde dat Heile in Groot-Brittannië zou blijven. Hij werd midden jaren 90 vrijgelaten en terug uitgeleverd aan Zuid-Afrika, waar hij op beschuldigingen van overval teruggevangen werd gezet. Hij kwam uiteindelijk toch vrij in 2005 en veranderde zijn leven drastisch. Hij werd een flinke burger en hij gaf zelfs motivational speeches. Hij leefde eigenlijk een beetje over het feit dat hij de laatste lid is van de Standard Gang. Hij heeft er ook boeken over geschreven. Ik krijg dan keiveel documentaire-interviews, dus die mens zal er wel van hebben kunnen leven. En dan een maand geleden, exact bijna, op 17 april 2020, stierf met hem ook de laatste overlevende lid van de Standard Gang. Voilà. Dat was het verhaal van de Standard Gang, jongens. Ooit al ben je gehoord? Nee. Nee. Nee. We hebben weer iets geleerd vandaag. Dank je wel. Dank je wel, Yorrick. Dank je. Om ons te onderwijzen. De school gaat niet komen, hè. Drie van onze vrouwen zijn leerkrachten. Tijd om naar onze safehouse te gaan. Gelukkig luisterde hij niet. Dat is waar. Ja, jongens, dat was weer het onderwerp voor deze week. Sjans dat we niet te veel smalltalk hebben gedaan in het begin. Het is al een hele lange tijd. Spittig. We hebben ons tijdsrecord verbreizeld. Yorrick, het is gedaan. Dag. Dag. Bedankt voor de laatste dag. Wat hebben jullie nog gedaan in de quarantaine? Zijn er nog tips voor wat je kunt doen? We hebben gisteren die escape-room-schizel geprobeerd, die we in de vorige podcast hadden aanbevolen. Het zit goed in. Het is een website, Maarten. Dat is een escape-room-website. Dat is gemaakt door heel veel verschillende escape-rooms bij elkaar. hebben ze op hun websites allemaal clues en raadsels verstopt en dan zo ergens één hub gemaakt waar de missions opstaan. Dan kunnen ze naar die websites gaan en daar dingetjes oplossen. Zo zijn dat een heleboel kleine raadseltjes die je kunt doen. Dat was wel plezant. Het is een tijdverdrijf. Het is gratis ook. Ja, nice. Een rader big pursuit. Ik heb mijn eigen quiz gemaakt. Je eigen wat? Mijn eigen quiz. Als er mensen zijn die zich vervelen, dan kan ik quizmasteren op Zoom of weet ik veel wat. Voor groepjes mensen die dat leuk vinden. Echt? Ja. Jij zelf ineengestoken? Ja. Tien rondes. Dat is leuk. Als jullie zin hebben. Hoe lang duurt dat? Dat weet ik niet. Vanavond ga ik met mijn familie piloten. Dat is leuk. Dat is goed. Misschien moeten we dat opnemen als een bonusaflevering. Ik zal eens zien welke rondes ik heb. Dus, we hebben... Het is redelijk algemeen, zodat het voor iedereen gecaterd is. En het idee is dan... Ik heb acht rondes, denk ik, die zo altijd blijven. En dan heb ik twee rondes die ik aanpas naar de groep mensen die het doen. Ik zal het even overlopen. Eerste ronde is gewoon tien algemene kennisvragen, maar dan wel wat grappige. Dat is wel lachen. Ronde twee is een scavengerhunt. Dat is eigenlijk, dan heb ik vijf items. Bijvoorbeeld iets dat goed ruikt ofzo. Dan komt dat op het scherm en dan moet elke team zo snel mogelijk in zijn huis iets gaan halen dat goed ruikt. Ja, dat is heel leuk. Dan is er een fotoronde, die ik dan aanpas aan het volk dat komt, zodat dat nog wel een beetje grappig is. Dan ronde vier zijn allemaal soundtracks, gewoon een Spotify playlist die ik dan laat horen. Ronde vijf kunnen we, je hebt het gezien, circuleren via WhatsApp in toestanden, dus allemaal van die... Moji's en dan moet je zo de film raden die hij voorstelt. Ja, nog niet gezien precies. Dus daar heb ik een ronde van. Dan heb ik celebrities als ze jong zijn. Een logo-rondetje. Dan de ronde negen zijn filmposters, waar je de film moet raden. Dan heb ik een puzzelronde gepikt van het slimste mensspel. Dat is een serieuze quiz. Laat weten hoe lang dat duurt en of dat plezant is. Ja, vanavond doe ik dat met familie. Ik wil dat sowieso wel doen. Goed. All right. We gaan afsluiten, want we zijn echt al... De langste aflevering tot nu toe. Er moet nog wat gekut worden. Ik heb al twee keer mijn microfoon laten vallen en dat zaagde wel een beetje. Wat moet ik daaraf zeggen? Bonne chance om het te vinden. Veel plezier ermee. Oké, merci voor het luisteren, iedereen. Blijf gezond, blijf binnen. Zelfs nu het weer beter weer gaat worden. We hebben een matje gezet in onze hof. We hebben toch gechance met Yorrick. Jammer dat je volgende week vrijdag moet gaan werken. Dan kom ik vrijdag af met Marijke. Ik ben Yorrick. Merci voor het luisteren. Ik geef door aan Alexander. En ik was Alexander. Tot de volgende. En nu moet jij het doorgeven, maat. Maarten. Ik was en ben nog steeds Maarten. Ik zie hem te luisteren. Stephan? Zeg dat je bedankt, jongens. Hou jullie veilig. Ciao. Houdoe. Tot volgende week.