12 - De Jonestown massamoord
Door Yorrick • 12 mei 2020
Over deze aflevering
In de sixties en seventies waren sektes een rage.. De People's Temple was er zo één die niet fijn is geëindigd. Jim 'James' Jones, de leider van deze kerkgemeenschap startte zijn eigen stad: Jonestown, vernoemd naar... zichzelf, duh.. DIt is het verhaal van hoe zowat de gehele bevolking van Jonestown om het leven kwam op 18 november 1978...
Inhoud
In de jaren 60 en 70 waren sektes populair, maar weinig sektes kenden een einde zo tragisch als de People’s Temple. De leider, Jim Jones, startte zijn eigen stad in de jungle van Guyana, genaamd Jonestown. Op 18 november 1978 kwam bijna de volledige bevolking van deze stad om het leven. Dit is het verhaal.
De People's Temple
Jim Jones werd geboren in 1931. Zijn vader was lid van de Ku Klux Klan, maar Jones zelf voelde zich juist erg betrokken bij het leed van minderheden. Hij werd communist en streed voor gelijke rechten voor zwarte en witte mensen. Omdat de kerken in die tijd nog erg gescheiden waren, richtte hij zijn eigen kerk op: de People’s Temple. Het werd een van de eerste gemengde kerken in Amerika, wat toen heel vooruitstrevend was.
Jones’ boodschap van gelijkheid trok veel volgelingen aan. Hij adopteerde zelf kinderen van verschillende afkomsten en noemde zijn gezin de “Rainbow Family”, als symbool voor zijn kerk. Maar na verloop van tijd begon Jones te veranderen. Hij mengde zijn communistische ideeën met religie en begon steeds extremere dingen te preken. Zo vertelde hij dat hij een reïncarnatie was van Jezus, Boeddha en Lenin. Zijn boodschap aan zijn volgelingen was duidelijk: “Als je mij als je god ziet, zal ik jouw god zijn.” Het begon steeds meer op grootheidswaanzin te lijken.
Het drama in Jonestown
De kerk kreeg steeds meer kritiek. Er kwamen verhalen naar buiten over emotioneel en fysiek misbruik. Daarom besloot Jones in 1977 om met honderden volgelingen te verhuizen naar Guyana, in Zuid-Amerika. Daar stichtte hij zijn eigen stad: Jonestown. Het was een geïsoleerde gemeenschap waar Jones de volledige controle had. Niemand mocht de stad verlaten.
Jones, die ondertussen verslaafd was aan drugs, werd steeds paranoïder. Op 18 november 1978 kwam de Amerikaanse politicus Leo Ryan op bezoek om de leefomstandigheden te onderzoeken. Toen een paar inwoners probeerden te ontsnappen met Ryan, sloegen bij Jones de stoppen door. Op de landingsbaan ontstond een schietpartij waarbij Ryan en vier anderen werden vermoord.
Na dit incident riep Jones al zijn volgelingen bij elkaar. Hij vertelde hen dat het Amerikaanse leger eraan kwam om iedereen op een gruwelijke manier te vermoorden. Hij overtuigde hen dat de enige uitweg een massale, “revolutionaire” zelfmoord was. Een grote hoeveelheid limonade werd gemengd met het gif cyanide. Eerst kregen de kinderen het drankje, daarna de volwassenen. Wie weigerde, werd gedwongen, kreeg een injectie of werd neergeschoten. Jones zelf schoot zich door het hoofd.
Op die dag stierven in Jonestown 909 mensen, waaronder 276 kinderen. Op een gevonden geluidsopname is Jones' laatste boodschap te horen: “We hebben geen zelfmoord gepleegd, we hebben een daad van revolutionaire zelfmoord gepleegd uit protest tegen de omstandigheden van een onmenselijke wereld.”
Transcript
Automatisch gegenereerd transcript — vrij te citeren met bronvermelding naar wabliefteru.be.
Hey, ik ben Yorrick en dit is Wabliefteru? Een podcast waarin ik elke week een onderwerp opzoek, grote stukken van Wikipedia-pagina's kopieer naar een Google Docs-documentje en dan voorlees aan mijn maten Alexander. Yo. En Stephan. Yo. Jongens, welkom terug voor een nieuwe aflevering. Nog steeds niet samen. Nee, nog altijd niet. Het zal even de norm blijven, zeker? Hopelijk van de zomer wel eens goed, dan kunnen we iets buiten opnemen of zo. Dat zou wel nice zijn. All right, ik ga ineens beginnen met mijn onderwerp. Het is niet een vragenbegin, ik ga gewoon beginnen vertellen. Als je er iets van weet, moet je me altijd onderbreken. Dan zeg ik waarschijnlijk niks, want ik wil het niet verklappen. Oké. Op 13 mei 1931 werd Jim Jones geboren in het Amerikaanse stadje Crete. Kent er iemand Jim Jones? Nope. Zeg dan al niks. Oké. Wegens gebrek aan geld moest het gezin verhuizen naar het stadje Lynn, waar Jim Jones opgroeide. Jim Jones' vader was erg racistisch. Hij was zelfs lid van de Koekoeksklam. Ik zei Koekoeksklam, het is Koekluksklam. Het is juist. Ik dacht altijd koekoek. Koekoeklan. Koekoeksklan. Koekoeksklan. Jim Jones voelde zich echter erg betrokken bij het leed van minderheden, omdat hij zichzelf ook een beetje als een buitenbeentje zag. In de loop der jaren ging hij zich het leed van de minderheden en armen in de samenleving steeds meer aantrekken en werd hij zelfs communistisch. Jones ging in 1949 studeren aan de Universiteit van Indiana, waar hij lid werd van de communistische partij van de USA. Hij gaf zwarte en blanke precies dezelfde rechten, wat in die tijd redelijk revolutionair was. Zeker op religieus gebied was er een duidelijke afscheiding tussen blanken en zwarte. Vroeger was dat er echt... Gollum weet dat wel. Daar moet ik niet aan uitleggen. Juist hierom besloot hij om zijn eigen kerk op te richten, wat uiteindelijk de People's Temple werd. Zegt dat al iets? Nee. Is dat over die sikte? Je kan zeggen dat dit een van de eerste Amerikaanse gemengde kerken werd. Dus tussen blanken en zwarten. Hij werd de daaropvolgende jaren steeds sterker van mening dat zwarte en blanke dezelfde rechten moesten hebben. Hij zorgde ervoor dat hij op de radio kon komen en schreef neonazi-leiders brieven die hij aan de pers liet uitlekken. Toen hij een keer in het ziekenhuis opgenomen moest worden, werd hij per ongeluk op de zwarte afdeling geplaatst. Toen was dat daar echt gescheiden. Nu heb je de gewone afdeling en de corona-afdeling. Toen had je de zwarte en de blanke afdeling. Hij weigerde zich toen te laten verplaatsen en begon zelfs met het helpen verzorgen van zwarte patiënten. In die tijd, 1950-1949, was dat echt wel een goeie gast. Jones adopteerde toen hij wat ouder was zelfs veel kinderen van verschillende komaf, voornamelijk uit Korea. In die tijd was Amerika in oorlog met Korea en Jones pleitte voor het stoppen van de oorlog en aandacht voor de burgers in Korea. Zijn geadopteerde gezin noemde hij de Rainbow Family. Wat het boegbeeld zou worden van zijn kerk. The rainbow family. Zouden we daar slagen op, alle verschillende haatskleuren? Waar ga je een paarse vinden? Oh. Rond 1952, nog maar 21 jaar toen, richtte Jones de People's Tempel op, waarin hij vooral pleitte dat alle mensen van alle rassen gelijk zijn. De slavernij was al jaren afgeschaft, maar zwarte werden nog steeds op een andere manier behandeld door middel van zwarte coupés, zwarte cafés en zelfs zwarte vliegtuigvluchten. Dat is echt raar, dat alles zo echt gescheiden was. Die zaten ook altijd vanachter op de bus en zo. Ja. Die mochten zelfs niet opstappen van voren. Een deur voor de zwarte en een deur voor de blanke. Echt raar, want we zijn toch allemaal gewoon mensen. Mooi gezegd. Dat dat gewoon ook algemeen aanvaard werd, dat vind ik... Crazy. Allee, zo goed als algemeen aanvaard. Andere tijden waren dat. Je waarde iets anders. Gewoon, die tijd. Zijn er nu zo'n dingen dat je zou denken dat over zo'n twintig jaar niet meer aanvaard wordt? Roken is ook zoiets. Roken was heel aanvaard, nog niet zo lang geleden zelfs. En nu... Allee, dat mag nergens meer, ten eerste. Alkohol. Alkohol, ja. Ja, dat kan. Op een bar drinken. Je mocht in de woensdag niet drinken op straat, dus dat is ook... Rubenken om elf uur gaat ook niet meer lukken. Hoe is het? In 1961 werd er door Jones gepreekt over een apokalyptische nucleaire oorlog. Hij ging daarom op zoek naar plaatsen waar deze oorlog uitgezeten kon worden. Hij kwam uit bij Brazilië, waar hij enkele jaren werkte in sloppenwijken. Maar in 1965 keerde hij terug naar Indiana toen hij hoorde dat zijn kerk op instorten stond. Toen is er echt een kerk gestart. Je zou denken dat hij er constant bij moet zijn, maar dat is niet zo. Hij is zijn eigen leventje beginnen leiden. Misschien moeten wij ook een kerk starten. De kerk van onze hobby's. De Rummy Boys-kerk. De Rummy Boys. Schol op onze kerk, dan. Terug in Amerika ging hij verder met zijn preken over die nucleaire oorlog. We zijn 65, dus dat is de Koude Oorlog. Dat is Paul in de Koude Oorlog. Hij voegde rond deze periode zijn communistische opvattingen bij zijn religieuze opvattingen. Een soort mix van... Een heel speciale kerk wel. Om veiliger te zijn voor de oorlog, verhuisde hij van Indiana naar Californië. Maar ook omdat in Californië ze al veel meer open waren voor het idee van dezelfde rechten tussen blanken en zwarten. Rond 1970 deed de People's Temple afstand van het huidige christendom en Jones schreef zelfs een boek waarin hij zich afzet tegen de Bijbel en schrijft dat de Bijbel een excuus is voor de blanken om hun vrouw te mogen slaan en zwarten te mogen mishandelen. Herde woorden. Ineens wel een omdraai van dat christendom. Het preekte dat hij zelf een reïncarnatie was van Jezus, Gandhi, Buddha, Lenin en Father Divine, een zwarte rechtenactivist vooral bekend van zijn werk voor de zwarte in de jaren 30. Dus nu begint het al een beetje naar zijn kop te stijgen. Het is crazy. Grootheidswaanzin. Een quote van Jones. Wat je moet geloven in... Wacht. Dat was het. Wat je moet geloven in... Aldus Jones. Dat is echt een quote. Wat je moet geloven in is wat je kunt zien. Als je mij als vriend ziet, ben ik jouw vriend. Als je mij als je vader ziet, ben ik jouw vader voor die van jullie die geen vader hebben. Als je mij als je heer ziet, ben ik jouw heer. Als je mij als je god ziet, I'll be your god. Dus dat is wel een quote die duidelijk toont dat er... Mannetje van alles. Ja, zegt hem zelf. Maar jongens, scholomaziëls als Olde God moeten dat ook altijd doen. Moest dat ooit gebeuren? Zullen we het laten weten? Moest dat ooit gebeuren? Geef hem een seintje. Later veranderde Jones zijn standpunten en gaf openlijk toe een atheist te zijn. Eerst zette hij zich af tegen het christendom en nu geeft hij zelfs toe dat hij atheist is. In de jaren 70 was dat nog altijd redelijk. Kerk was nu nog altijd daar in Amerika, maar toen zeker. Hij gaf ook toe dat hij grote voorstander was van hoe Mao de Chinese regering afgezet had. Dit, in combinatie met de hoge betalingen die de kerkgangers aan Jones deden, zorgde ervoor dat de Amerikaanse regering onderzoeken startte naar de People's Temple. Dat was de eerste keer dat ze een beetje op de radar kwamen voor de regering. Als je zo'n dingen begint te preken van hoe Mao de Chinese regering heeft afgezet, in Amerika moet je dat al zeker niet doen, want communistische dingen, dat pakt daar niet. In 1975 verhuisde de tempel naar San Francisco, waar Jones een politieke functie betrapt. Altijd dat zo'n mensen toch wel in de politiek belanden. Vreemd. Ik zou dat echt niet kunnen. Ik zou niks zijn voor de politiek. Ja, maar je drank probleem. Wel, ik drank probleem. Ze is daarna weer gevoelig. Dit zorgde voor meer media-aandacht voor de tempel en het lukte Jones zelfs om meer aanhangers te vinden voor zijn kerk, omdat het minder politiek zat. Kerk en staat gescheiden houden, dat kon precies niet. Er waren echter ook negatieve berichten over de tempel. In 1977 werd er een artikel gepubliceerd waarin werd geclaimd dat de kerkgangers regelmatig emotioneel en fysiek misbruikt werden. Door dat artikel verhuisde Jones met al zijn volgelingen weeral Ik moet altijd zo inbeelden dat het een groep mensen is die in een caravana stappen en dan zo... Naar Guyana, waar hij de stad Jonestown stichtte. Jonestown. Zegt dat iets? Nee. Ik had er wel al van gehoord, maar ik wist er ook niet... Je gaat waarschijnlijk wel zeggen dat je er al eens van gehoord hebt. Net als de meeste communistische landen van die tijd had Jones strikte immigratie- en emigratieregels. Het is echt wel een sekte geworden. Het kwam erop neer dat niemand Jonestown mocht verlaten. Die mensen die toetraden, komen daar heel moeilijk terug weg. Van de mensen die... Probeer nog eens, Yorrick. Chance dat wij niet live zijn. Drink eerst nog eens. Misschien moeten we dat eens doen. Live gaan op Facebook. Als we echt veel luisteraars hebben, dan wil ik dat wel eens proberen. Van de mensen die je in 1977 meenam naar Jonestown, was 68% zwart. Een leuk weetje. Juist geen 69. Rond die periode kwamen veel van de kerkgangers erachter dat Jones een drugsverslaafde was. Maar dit leidde niet tot afname van zijn populariteit. Ook de verhalen over seksuele relaties met kerkgangers, waarvan hij beweerde dat het nodig was om hun ziel te reinigen... Het verminderde zijn populariteit ook niet. Nu begint het de brainwash-tour op te gaan. Ja, de brainwash-tour en de harem-tour. Jones verbod seks voor het huwelijk, maar heeft zichzelf nooit aan die regel gehouden. Typisch. Zoals de meeste... Een echte leider. Ja, een echte leider. Hij werd zelfs een keer aangehouden op verdenking van het ophalen van mannelijke hoeren, maar dat werd door de leden van de People's Temple bestempeld als haatzaaierij van Amerika. Dus waarschijnlijk ook biseksueel. Maar weer al, is er iemand waar dat u een beetje aan doet denken? Zo een eigen sekte, maar zelf nooit echt iets doen, veel kunnen zeggen, maar... Niemand? Niks? De Hare Krishna. Nee, geen idee. Charles Manson? Ah ja. Wat ben je aan het denken? Dat ga ik ook nog eens vertellen. Het verhaal van Charles Manson en de moord op Sharon Tate. Dat is ook wel fucked up. Maar eerst dit. Jim Jones ging steeds vaker nep-genezingen uitvoeren om aan geld te komen. Een voorbeeld hierbij is de genezing van een vrouw die in een rolstoel zat. en dus niet meer kon lopen. Hij vroeg de vrouw in de zaal om op te staan en naar hem toe te lopen. De vrouw stond moeizaam op en bij het zetten van de eerste stappen viel ze bijna om. Maar uiteindelijk liep ze steeds beter en na een tijdje rende ze zelfs door de zaal. Alle mensen in de zaal zagen dit als een wonder. Maar later kwamen een paar leden van de People's Temple erachter dat deze vrouw eigenlijk een medewerker was van Jim Jones en altijd al kerngezond was geweest. Een hoax. Typisch. Dus heel die genezing was in scène gezet. Zijn excuus tegenover de leden van zijn eigen kerk, zijn excuus was simpel. De genezingen zouden zorgen voor meer mensen die in hem geloofden en dus meer geld. Om de armen te helpen, zei het hem wel. Maar het kwam erop neer. Meer geld. Meer mensen die bij de kerk kwamen, meer geld. Ik denk dat dat echt wel... Dat is bij veel van die kerken. Dat is van die mass-healings en zo. Die show van Darren Brown, die hebben we niet samen gezien met Niva. Onze getaway in Dardenne. Dat Darren Brown, een illusionist en mentalist, aantoont hoe van die healers dat eigenlijk doen, mensen erin tricken, dat ze echt wel beter kunnen zien of slechter kunnen zien door allemaal van die trucjes of gewoon in te praten op die mensen. Ja, want het moet maar even werken en ze zijn verkocht. Ze moeten even denken dat het heeft gewerkt. Dat is eigenlijk al genoeg. Het moet zelfs echt werken, dan doe ik het niet. Jim Jones hield zijn volgelingen in bedwang door angst te zagen. Zagen. Door heel veel te zagen. Zo houdt hij van mij mij ook in bedwang. Hopelijk luistert ze niet. Nee, die luistert niet. Hij vertelde hem dat het in Amerika veel te gevaarlijk was voor hen. Er zouden volgens hem concentratiekampen voor Afro-Amerikanen zijn opgezet, bewaakt door leden van de Ku Klux Klan. In Amerika was er wel steeds meer vraag naar een onderzoek naar die secte. Dit werd versterkt toen Deborah Layton ontsnapte uit Jonestown en vertelde over de slechte leefomstandigheden en misdrijven die de volgeningen van Jones pleegden. De politieke druk op Jones nam toe. Dit in combinatie met zijn visie over de nucleaire oorlog en het gebruik van drugs zorgde ervoor dat James Jones enorm paranoïde werd. Jones zijn preken verslechterden van toon en werden pessimistischer en steeds meer mensen wilden uit Jonestown ontsnappen. Het begint een beetje bergaf te gaan. We zijn nu nog maar een jaar verder dan vanaf dat ze Jonestown hebben gestart. Op een jaartijd is die heel hard naar beneden gegaan qua gemoedstoestand. Op 18 november 1978 ging Leo Ryan, lid van het congres van afgevaardigden, een officieus staatsbezoek plegen aan Jonestown. Dus er was wel aandacht gekomen, die ging er eens in, met een paar journalisten. Ryan werd door Jones rondgeleid en kon eigenlijk geen negatieve zaken vinden. Dus het was daar allemaal zo koek en ei. Iedereen was daar wel gelukkig of leek toch gelukkig te zijn. Het was echt zo'n kleine communistische samenleving dat op z'n eigen stond. Maar Jones had in veel van zijn toespraken uitgelegd dat Amerika hem en alle bewoners zwart probeerde te maken. Dus aan zijn preken, aan zijn bevolking, heeft hij in echt wel gezegd, Amerika en de regering. Het zijn allemaal lullen, ze proberen ons in het zak te zetten en van die dingen. Bij sommige inwoners van Jonestown kwam daarom het gevoel dat ze zich voor Ryan en de groep journalisten moesten verdedigen. Dit resulteerde in een poging om een van de journalisten neer te steken. Oei. Het bezoek kwam daarom snel tot een einde en Ryan en zijn gevolg probeerden zich zo snel mogelijk uit de voeten te maken. Die zitten echt ergens afgelegen tegen de... Ingo, waar ligt dat eigenlijk? Ik ga dat even opzoeken. Zuid-Amerika. Noorden, zo. Echt aan de grens dan. Ik denk een klein open veld in de jungle, zeker? Maar op weg terug naar het vliegtuig waarmee ze gekomen waren, kwamen vijftien inwoners van Jonestown naar hen toe. Dus naar die groep journalisten en Ryan. Met het verzoek om hen mee te nemen naar Amerika. Dus die probeerden te vluchten uit dat stadje. Echt zo te smeken van... Neem ons mee, kinderen. Dit maakte natuurlijk Jones heel boos. En het ontplokte een razernij bij hem dat resulteerde in een schietpartij op de vliegstrook. waarbij vier journalisten en Leo Ryan zelf om het leven kwamen. Ja, dat is wel heftig. Ja, dat was een soort van klein conflictje dat daar gebeurde. Jones was ervan overtuigd dat de Amerikaanse regering hun legers naar Jonestown zou sturen, om ze zo op de meest gruwelijke wijze te vermoorden. Dit vertelde hij dan ook in zijn volgende preek, dus net daarna, dezelfde dag nog. Hij vertelde hierin dat de Amerikaanse soldaten hun baby's zouden doodschieten en hun stad zouden verbranden. Samen met zijn fanatieke aanhangers opperde hij het idee om met alle bewoners van Jonestown zelfmoord te plegen. Zeg het nu iets. Ik heb dat, denk ik, ooit gezien op school. Ik kan me dat zelf herinneren. Foto's of video's van die stad? Dat kan, ja. Dat is wel een crazy gebeurtenis in de geschiedenis. Doordat Jones al een paar keer had zitten proefdraaien met het idee van een massale zelfdoding, wist hij zelfs welke mensen zouden helpen en welke mensen de meeste kans hadden om tegen te werken. Ondertussen, terwijl hij zijn preek aan het doen werd, werd er al een cyan-kali gemixt met limonade. Kinderen werden gescheiden van hun ouders en de kinderen kregen als eerste het giftige drankje. Nu wordt het even heavy hé. Daarna werden de volwassenen naar de bak met giftige limonade gebracht en werd hen bevolen om te drinken. Vele deden dit zelfs uit vrije wil, maar wie het niet wilde, kreeg met geweld een injectie ingespoten. De mensen die wegrenden werden in de rug geschoten. Jones zelf nam geen gif, maar schoot zichzelf door het hoofd. In Jonestown stierven op die dag 909 mensen waarvan 276 kinderen. Heavy, hè? Ja, crazy. De FBI vond tijdens hun onderzoek een tape waarop de laatste momenten van de inwoners van Jonestown te horen zijn. Ik ga die tape niet laten horen. Geen schrik. Dan wordt het wel heel heavy. Op de tape stond onder andere deze uitspraak van Jones, die tegen de mensen riep terwijl ze aan het huilen waren. En het allerlaatste wat hij zegt op de tape is, we didn't commit suicide, we committed an act of revolutionary suicide protesting the conditions of an inhumane world. Het is echt een boodschap, een statement zelf, maar het is nog erger eigenlijk. Uiteindelijk overleefden wel 33 sekteleden het. 33 is niet veel tegenover die 909. 11 daarvan overleefden door 40 kilometer door de jungle naar een ander dorp te lopen. Die zijn waarschijnlijk gaan lopen en ze hebben die niet kunnen neerschieten. Grover Davis, op dat moment 79 jaar, was doof en hoorde de oproep van Jones voor zijn laatste preek niet en miste daardoor de verplichte zelfmoord. Een beetje Sean, ja. Hyacinth Trash, op dit moment 76, deed een middagdutje tijdens de massamoord, waardoor de overige sekteleden haar voor dood aanzagen. Ook... Allee, als je dan wakker wordt... Die werd wakker en iedereen rond zich was gewoon dood. En je weet niet wat er gebeurd is. Dat is ook wel fucked up, denk ik. Het is een apocalypse. Ineens is er een dood. Ja. Ja. Inderdaad. Ik denk dat je dan zelf echt... Een heel hard flasje. Veel van die overlevenden hebben ook puur geluk, zoals dat die avond overleeft. Drie van de hooggeplaatste sekteleden werden opgepakt met 880.000 dollar in hun bezit. Die moesten ze volgens hen van Jones naar Rusland brengen. Dus die waren er ook niet op dat moment, maar die hadden heel veel geld. Zijn ze gaan vluchten met dat geld? Dat weten ze niet. Onder andere zijn er veel complottheorieën rond Jonestown ontstaan daardoor. Zo zou Jones eerst zelf van plan zijn geweest om het geld naar Rusland te brengen, maar werd eigenlijk vermoord in plaats van die zelfmoord. Dus het was allemaal een complot om dat geld te krijgen. Maar belangrijke vraag, jongens. Hoeveel is 880.000 dollar waard vandaag? Welk jaar was het? 78. 880.000 dollar. Met inflatie en zo. Ik denk 2,1 miljoen. Ik zeg 1,7 miljoen. Het was meer. Het zijn 3,4 miljoen. Dat is toch zot eigenlijk. Het is crazy dat dat zo waard... Het is natuurlijk al 2020, dus dat is al... 40 jaar geleden heb ik hem. Nee, 30 jaar geleden. Nee, 40 jaar geleden. Oh, ik twijpelde. Godverdomme. Jurek is wel een goeie miskunde, hè. Amai, fuck. In andere theorieën was Jones een drugsdealer. Of was Jones zelfs helemaal niet van plan om zelfmoord te plegen? Omdat de CIA een rapport van 5000 pagina's rond Jonestown niet wil vrijgeven, gaan sommige mensen ervan uit dat de CIA er iets mee te maken heeft. Zo zouden ze het niet kunnen verdragen dat een groep Amerikanen overstapte naar het communisme en hadden ze op die bewuste 18 november een enorm leger in de jungle rondom Jonestown klaarstaan. Totdat de CIA zijn rapporten openbaar maakt, zullen er altijd speculaties rond Jonestown blijven. Trouwens, een heel leuk weetje. In de regel is het dat het 70 jaar duurt en dan moeten van die opstellen en rapporten vrijgegeven worden. 70 jaar. Dus in 2048 wordt het rapport van Jonestown vrijgegeven. En nog belangrijker, dat is echt nog niet zo lang, gaan wij nog meemaken. In 2039 komt er ook een rapport vrij. De moord op JFK. Ook eentje waar heel veel theorieën en complottheorieën rondgaan in Amerika. Exact. JFK-shootings komt in 2039 vrij, dus het rapport daarom. Dan zal er wel een zotte Netflix-documentaire vrijkomen. Voilà, dat was het verhaal van Jonestown, jongens. Een massale zelfmoord door een sekte, door een kerel die dat eigenlijk, als je terugdenkt aan zijn jonge jaren... Oké, communisme is niet altijd goed, dat hij de rechten tussen blanken en zwarten heel hard wou verdedigen. Volgens mij is dat gewoon keihard naar zijn kop gestegen vanaf dat hij een aanhang kreeg. Drugs helpen natuurlijk ook niet, alcohol helpt ook niet op dat vlak. Wat ik mij zo nog afvraag is, zijn vader was mega racistisch en hij dan totaal niet. Ja, dat gaat dan toch ook iets zijn. Ik denk dat als je vader zo mega racistisch is... Dat gaat sowieso ook een zijn die geslagen werd toen hij jong was. En dan verzet je zo hard tegen wat je thuis hebt geleerd en wat thuis de norm is, dat je keihard tegenovergestelden is beginnen te doen. Dus hoe echt was dat? Hoe echt was die niet-racistische... Wie weet was dat echt puur, toch als iets begonnen, om zijn vader te zeggen fuck you. Want uiteindelijk geen goeie mens. Hij heeft ineens duizend mensen bekend vermoord. Of toch. Ik denk dat het op het einde ook niet meer echt ging over de zwarte, maar gewoon het eigen profijt. Gewoon zelfgoed willen leven en macht, waarschijnlijk ook. Ja, exact. Ja, voilà. Het was weer een heavy. De volgende keer ga ik proberen iets wat fun te zoeken. Het was wel heavy. Twee moordenaars na elkaar, dat is nooit echt goed. Zeker niet in deze donkere, donkere tijden. Nee, deze barretjeiden. Maar we zitten nog altijd in quarantaine. Hebben jullie nog tips om te doen in quarantaine? Je mag nu wel... De Zwanzer had wel iets. Zeg het eens. Ah ja, dat is zoiets nieuws. Dat is een groep van dertig escape rooms. Of bedrijven, zal ik zeggen. Die samen een online escape room hebben gemaakt. Of toch zo'n soort puzzel of vraagstukken die je moet oplossen. En blijkbaar wel heel... Wacht, je kunt dat bestellen? Dat is gratis. Dat noemt... Wacht even. Even kijken. The Big Pursuit, denk ik. www.bigpursuit.be. Ik zal het in de beschrijving zetten. Heb jij nog iets, Stephan? Nee, ik moet maandag weer beginnen werken. Niks speciaal. Ik heb nog wel op Netflix een goeie film. Extraction, zegt dat iets? Ja, met Chris Hemsworth. Een actionfilm met Chris Hemsworth, geschreven door de Russo Brothers, die Avengers Endgame en Infinity War hebben gemaakt. Het is mega Bollywood. Je ziet dat het een co-productie is met Bollywood. Chris Hemsworth en zijn tegenhanger is een grote Bollywood-acteur. Dat speelt zich ook volledig af in India, in die steden daar. Ik weet niet welke stad dat was. Maar er zitten wel halverwege een scène in. Dat is zo'n one-shot van elf minuten. Dat is crazy. Een actie-one-shot. Dus daar zit een car chase in, er zitten meerdere vechtscenes in. Ja, gewoon zonder kuts. Waarschijnlijk wel weggewerkte kuts, maar echt wel... Voor die scenen is dat wel een aanrader. Of zoek gewoon die scenen op YouTube, zal er wel op staan. Voor de rest is dat gewoon een actiefilm. Geen slechte actiefilm, maar een actiefilm. Dat waren onze tips om te zien tijdens quarantaine. Volgende week meer tips. We gaan sowieso die dingen wel eens doen, die escape room. Daar zullen we ook een update van geven. Merci voor het luisteren. Iedereen houden we gezond, zeker. Nog even. We zijn er hopelijk door. Of toch door de eerste piek. Het duurt verder dat er in het najaar nog een piek komt en een lockdown, maar dan is het toch slecht weer. Er kan toch buiten niks meer worden. Zolang we van de zomer een terrasje kunnen doen, ben ik blij. Op uw eigen terras. Maar ik weet het toch niet. Zullen we zien. Fuck. Wat is het? Dan smaken we ons eigen terrasje. Met blackjack en boogers. Goed. Ik ben Yorrick. Merci voor het luisteren. Elke week weer. Ik was Stephan. Ik was Stephan. En ik was Alexander. Tot de volgende keer. Tot de volgende week. Bye. Ciao.