56 - België's stilgezwegen massamoord - May Murder Month
Door Maarten • 15 mei 2022
Over deze aflevering
België heeft een publiek geheim waar iedereen al over heeft gehoord maar niemand over praat. Vandaag probeert Maarten daar iets aan te veranderen in de derde aflevering van May Murder Month! De jongens en jij leren bij over hoe Leopold 2 de Congo overnam en de gruwelijke verhalen die zich daar afspeelden als gevolg...
Inhoud
In de geschiedenisles leren we over de dappere Belgen en de helden van de Wereldoorlogen. Maar er is een donker hoofdstuk dat vaak wordt overgeslagen: het verhaal van Koning Leopold II en de Congo-Vrijstaat. Deze week doken we in dit gruwelijke verleden, een massamoord die lang werd stilgezwegen maar die elke Belg zou moeten kennen.
De koning en zijn privékolonie
Koning Leopold II, die van 1865 tot 1909 regeerde, staat in België vooral bekend als de ‘koning-bouwheer’. Hij liet indrukwekkende gebouwen optrekken zoals het Centraal Station in Antwerpen en het Jubelpark in Brussel. Maar achter dit beeld schuilt een man met een meedogenloze ambitie. Eind 19de eeuw, tijdens de ‘Scramble for Africa’, slaagde hij erin om een gigantisch gebied in Centraal-Afrika te bemachtigen: Congo.
Opmerkelijk is dat Congo geen kolonie van België werd, maar het persoonlijke bezit van de koning zelf. Hij noemde het de ‘Congo-Vrijstaat’, een misleidende naam voor wat in werkelijkheid een dictatuur was. Tegenover de buitenwereld deed hij alsof hij de Congolese bevolking wou beschaven en het christendom wou verspreiden. De realiteit was pure economische uitbuiting. De opkomst van de auto-industrie zorgde voor een enorme vraag naar rubber, en Congo was rijk aan rubberbomen.
Een schrikbewind van rubber en bloed
Om zoveel mogelijk rubber te verzamelen, voerde Leopold II een waar schrikbewind. De Congolese mannen werden verplicht om een bepaalde hoeveelheid rubber te oogsten. Wie zijn quota niet haalde, werd onmenselijk gestraft door de Force Publique, het privéleger van de koning.
De straffen waren gruwelijk: foltering, moord, verkrachting en het platbranden van volledige dorpen. Het meest beruchte symbool van deze wreedheid zijn de afgehakte handen. Soldaten moesten voor elke gebruikte kogel een afgehakte hand als bewijs inleveren, om te tonen dat ze geen munitie verspilden aan de jacht. Dit liep volledig uit de hand: handen werden een soort ruilmiddel. Soldaten kregen bonussen per hand, en dorpen begonnen elkaar aan te vallen om handen te verzamelen en zo zichzelf vrij te kopen.
Het resultaat was een massamoord van ondenkbare proporties. Schattingen gaan ervan uit dat de bevolking van Congo tijdens zijn bewind met de helft is verminderd, wat neerkomt op miljoenen slachtoffers. Dit plaatst Leopold II in hetzelfde rijtje als dictators als Stalin, Hitler en Mao. Pas na immense internationale druk, toen de verhalen over de gruwel naar buiten kwamen, werd de koning gedwongen om Congo over te dragen aan de Belgische staat. Een zwarte bladzijde in onze geschiedenis die we niet mogen vergeten.