39 - Kerstspecial 2021!
Door Yorrick • 25 december 2021
Over deze aflevering
In deze Kerstspecial van Wabliefteru? neemt Maarten ons mee doorheen de geschiedenis van Kerstmis! We geven elkaar ook cadeautjes en doen de ultieme tastetest tussen Coca Cola en Coca Cola Zero!
Inhoud
Tijdens de kerstperiode vieren we er lustig op los, maar waar komen al die tradities vandaan? In onze kerstspecial van 2021 dook Maarten in de geschiedenis van dit populaire feest. En wat blijkt? Onze kerstviering is veel ouder dan de geboorte van Jezus.
Van joelfeest tot geboorte van Jezus
Lang voor het christendom bestond, vierden mensen in de donkerste periode van het jaar al feest. In het Hoge Noorden was er bijvoorbeeld het ‘joelfeest’. Dit feest was bedoeld om te vieren dat de donkerste dagen voorbij waren en de dagen weer langer werden. Families haalden een enorme boomstronk uit het bos, de ‘Yule Log’, en staken die in brand. Het feest duurde zolang de stronk brandde, soms wel twaalf dagen lang.
Ook in andere delen van de wereld bestonden er gelijkaardige winterfeesten. De oude Germanen bleven binnen uit angst voor de god Odin, die ’s nachts zou rondvliegen om over de mensen te oordelen. In Rome eerde men de landbouwgod Saturnus om te hopen op een goede oogst in het nieuwe jaar.
Pas in de vierde eeuw besloot de christelijke kerk dat de geboorte van Jezus ook een belangrijke feestdag moest worden. Paus Julius I koos voor 25 december. Die datum was niet toevallig gekozen. Door het feest op dezelfde dag te plaatsen als de populaire heidense winterfeesten, hoopte de kerk meer mensen te overtuigen om zich tot het christendom te bekeren.
Kerstmis zoals we het vandaag kennen
Het kerstfeest dat we nu vieren, met de focus op familie en gezelligheid, is eigenlijk nog niet zo oud. Lange tijd was Kerstmis een luidruchtig feest, bijna zoals carnaval. In de 17e eeuw werd het in sommige delen van Amerika zelfs verboden omdat het te wild was geworden.
De verandering kwam pas in de 19e eeuw, vooral door het werk van twee schrijvers. De Amerikaanse schrijver Washington Irving schreef verhalen over Kerstmis als een warm feest dat mensen van alle klassen samenbracht. De Engelse schrijver Charles Dickens deed iets gelijkaardigs met zijn beroemde boek A Christmas Carol. Deze verhalen zorgden ervoor dat mensen Kerstmis steeds meer gingen zien als een dag voor familie, gezelligheid en liefdadigheid.
Ook de Kerstman heeft een interessante geschiedenis. Hij is gebaseerd op Sint-Nikolaas, een monnik die in de derde eeuw leefde in het huidige Turkije en bekend stond om zijn vrijgevigheid. Nederlandse kolonisten namen de traditie van Sinterklaas mee naar Amerika. Daar werd het verhaal vermengd met andere Europese tradities, zoals het geven van cadeautjes, en zo ontstond de figuur van Santa Claus. Zelfs andere tradities, zoals de kerstboom, komen van oude gebruiken. Volken eerden groenblijvende bomen omdat die zelfs in de winter hun kleur behielden. Pas veel later, in de 16e en 17e eeuw, begonnen de Duitsers de boom in huis te halen en te versieren, een traditie die de hele wereld heeft overgenomen.