16 - Het Mandela Effect
Door Yorrick • 4 april 2021
Over deze aflevering
Luke, I am your father! E.T. Phone Home.. Nee hoor! Maarten heeft nog nooit zelf een onderwerp voorgedragen op de Wabliefteru podcast, als je denkt van wel zou dat wel eens het Mandela Effect kunnen zijn..
Inhoud
Zeg de iconische zin "Luke, I am your father" en iedereen weet meteen dat je Darth Vader uit Star Wars imiteert. En wat dacht je van "E.T. phone home"? Stuk voor stuk legendarische filmquotes die iedereen kent. Maar wat als we je vertellen dat die zinnen nooit op die manier in de films zijn gezegd? In werkelijkheid zegt Darth Vader “No, I am your father” en E.T. mompelt “E.T. home phone”.
Dit bizarre fenomeen, waarbij een grote groep mensen zich iets verkeerd herinnert, heet het Mandela-effect. Het is een soort collectieve, foute herinnering aan een gebeurtenis of een detail. En het gebeurt vaker dan je denkt.
De man die (niet) stierf in de gevangenis
De naam van dit effect komt van Nelson Mandela. Heel veel mensen waren er in de jaren ‘80 rotsvast van overtuigd dat ze op het nieuws hadden gezien dat de Zuid-Afrikaanse activist in de gevangenis was overleden. Je kan je hun verbazing voorstellen toen Mandela plots werd vrijgelaten en later zelfs president werd. Hij overleed pas echt in 2013. Omdat dit het bekendste en grootste voorbeeld was van zo’n collectieve foute herinnering, werd het fenomeen naar hem vernoemd.
Maar hoe kan zoiets? Een mogelijke uitleg is vrij eenvoudig: ons brein is geen perfecte camera die alles exact opneemt. Onze hersenen vullen zelf gaten in, leggen verbanden en kiezen soms de weg van de minste weerstand. “E.T. phone home” klinkt nu eenmaal vlotter dan “E.T. home phone”. Soms worden herinneringen ook beïnvloed door marketing, zoals een T-shirt waarop wél “Luke, I am your father” staat.
Natuurlijk zijn er ook wildere theorieën. Sommige mensen geloven dat we tussen parallelle universums glijden. In een ander universum is Mandela misschien wél gestorven in de cel. Een populaire complottheorie geeft de deeltjesversneller van CERN in Zwitserland de schuld voor deze verschuivingen tussen realiteiten.
Nog meer foute herinneringen
Het Mandela-effect duikt overal op, vooral in popcultuur. Nog een paar voorbeelden die je misschien aan het twijfelen brengen:
- De Monopoly-man: Denk je aan een rijke man met een hoge hoed, een wandelstok, een snor én een monocle? Fout! De Monopoly-mascotte heeft nooit een monocle gehad.
- Silence of the Lambs: De bekende begroeting “Hello, Clarice” wordt door Hannibal Lecter nooit gezegd. Hij zegt wel “Good morning, Clarice”.
- Star Trek: De beroemde zin “Beam me up, Scotty” wordt in de originele serie nooit letterlijk zo uitgesproken. Er zijn wel allerlei variaties op, maar nooit die exacte woorden.
Het Mandela-effect toont vooral aan hoe onbetrouwbaar ons eigen geheugen soms kan zijn. Welke herinneringen van jou blijken plots niet meer te kloppen?