Transcript
Automatisch gegenereerd transcript — vrij te citeren met bronvermelding naar wabliefteru.be.
Hey, ik ben Yorrick en dit is Wabliefteru? Een podcast waarin we interessante dingen opzoeken, op het internet uitschrijven en dan gezellig vertellen tegen elkaar. Een verhaal. En vandaag ga ik het over vuur, maar dat is voor straks. Fire. Ik ben een firemaster. Ik was een beetje geïnspireerd door een van je vorige... Ben jij een firebender of een watabender? Of een urbender? Een urbender. Just a bender. Of ben je gewoon een plooier? Heel goed. Ik ben hier niet alleen, ik ben hier ook met... Stefa. Ik ben er, ik ben er. Alexander Dabenda. Heel goed. Goed, boyo's. Gaat dat neer? Alles gaat. We zijn nog goed voor u. We hebben hier opgeruimd, hè. Je ziet het, hè. We hebben opgeruimd. Patreons zien dat onze muur compleet is. Ik zie ook naast Yorrick zijn zetel nog altijd een lege fles op de grond liggen. Oké, dat zijn details. Dat moeten we nog even... Is dat echt? Ja. Klassiek Yorrick. Nee, dat niet doen, want dan is Gaston ermee. Nee, ik ga dat niet doen. Nou, maat. Nee, dat was een mop. Die riekt eigenlijk. Het was voor te joken. Nee, ga weg. Ga weg. Gaston, kom hier. Ga weg. Gaston, kom hier. Ga weg, hond. Hij was juist hier. Chill, hond. Hond. Zoals altijd beginnen we met dit. Oh, fuck, jongen. Wat? Amateur. We openen hier ons appa-pappa. We hadden hier vorige week een vraag tussen Stephan en mezelf. waar de vraag was hoeveel peso bood Pepsi aan als troostprijs aan de houders. Stephan kon voorkomen. Van een winnend drie, vier, negen dopje, nadat de fout bekend werd. Inderdaad, de tussenstand is op dit moment 5-5-4. Ik kan gelijk komen, jullie? Of Stephan kan het geraken? Ik had gezegd 500 peso en Stephan had gezegd 1000 peso. Eens kijken wat het juiste antwoord is. Het juiste antwoord is... Pepsi probeerde de woede te sussen door elke houder van een 3-4-9 dopje 500 peso aan te bieden. Oh, gelukkig! Laatst troostprijs! Oké. Is dat echt? Dat durf ik nooit met 100% zekerheid te zeggen. Stijn, we kijken naar de judge. Ik denk wel dat het 500 peso was. Ik dacht ook dat het 1000 was. Dus ik heb gewoon de kans... De vorige keer dacht ik 1000 peso, maar nu ik weet dat Stefanie ervoor komt... Dan geloof ik wel dat het 500 is. Het bedrag was destijds ongeveer 20 euro. Het is allemaal gelijk nu, of wat? We zijn gelijk. Ook wel graag. Inderdaad. 5-5-5. Dat ik wat voorgeleden had bevraagd. Kijk wie er van boven staat. Ik weet niet waarom ik van boven sta, maar dat is misschien op non-alfabetische volgen. Degene die laatst is, is ge-update, denk ik. Dat kan ook. Alright. Ondertussen laat ik de volgende vraag. Ik ben benieuwd welke er gaat uit de bus komen. We doen dat met een speciaal systeem. Binnenkort zit er weer een speciale tussen. Kunnen we al teasen, want volgende week gaan we echt iets speciaals doen. Ik durf het niet altijd. Ik vind het spannend. Ik vind het ook spannend, want ik durf het niet altijd echt te teasen, want als dat niet gaat gebeuren, zijn we shaggers. Ja, maar hoe zou... Het is toch al 90 procent. Het zou erg zijn als het nu niet gaat gebeuren. Heeft Cristiano Ronaldo toch nog hef gezegd? Die doet dat soms. Ondertussen heb ik de volgende vraag. Dat gaat over mijn onderwerp. Weet je nog welk dat was? De caca-cruise. O, ja, ja. Maar het feit dat Stephan dat al weet, is niet goed. Dat is goed. Hij weet ook wat het hem kan vragen om onze sterktes of onze zwaktes te zijn. Ik ga het daar niet weer uit verhalen. Wat was de geschatte kostprijs van het cruise-schip de Carnival Triumph toen het in 1999 werd gebouwd? Was dat... Ik weet dat nog ongeveer. ...de 420 miljoen dollar? Wat is dat? 420 miljoen dollar. Oeh. 225 miljoen dollar? 560 miljoen dollar? Of 300 miljoen dollar? Je hebt dat vorige keer ook gedaan en dan waren we snel. Ik dacht er ook wel dat dat was. We zullen zien. Ik doe 560 miljoen dollar. Jij zegt 2. Oké. Dus Stephan zegt 2. 24. En Alexander zegt... Ik weet dat nog redelijk goed, omdat ik zei 200 miljoen en jij zei 500 miljoen, of 550. En jij zei dan... Het was 420. En dan zei ik nog een smopje. Ik was dichterbij. Voilà. Locked in. We gaan het volgende week zeker weten, maar... Volgende week is het wel aan de uur. Nee, het is geen volgende week. Maar jij moet wel... Ja, we gaan dat doen. Wel even die quiz doen. Je kan dat meedoen. Nee, niet, hè. Gewoon niet, en dan schuif het gewoon op en dan moeten we gewoon zien, want dan ga je het wel fucken met de cijfers. Ik ben niet ingelogd, ik heb een nieuwe gsm, maar ik ga wel snel even inloggen. Voor het volgende, dat dit is... Oh fuck, ja, dat ga ik niet. Ik moet ook mijn Google eerst daar nog op inloggen, denk ik. Ik zal zien of ik snel genoeg ben. Als jullie kunnen zeggen wat dit eigenlijk inhoudt. Dus, de Patreons. Wat krijgen de Patreons, Alexander, als ze abonneren? En welke tiers hebben wij? Ze krijgen een shout-out als ze de hoogste tier doen. Ook de laagste. Ook de laagste tier. Ze krijgen extra bonuscontent als ze de hoogste tier doen. Ze krijgen de aflevering eerder... Ik heb niet meer in de ratwad geweest. Ze krijgen de aflevering eerder, zeker als ze de eerste tier doen. En extra content ook voor de eerste? Of niet, Eric? Nee. Alleen een shout-out in de aflevering. Er is iemand ons toe aan het hakken. Fuck. Negeer. Negeer. Ik heb hem meegedrukt. Ik ook. Allee, maat. Allee, maat. Het is goed en wel vet. Nou, weer? Geweigerd. Allee, zoiets gaat niet meer. Zoiets wordt geblokt. Het is al goed dat we hetzelfde gedacht hadden. Ja. En nu? Allee, toegestaan. Het gaat niet meer. Je bent toegestaan nu, de laatste keer. Wacht. Ik denk dat ik... Ik ben ingelogd. Voilà. Patreon was van alles aan het doen van de week. Ik zag heel wat dingen binnenkomen. Ik was helemaal in de war. Ik hoop dat onze lijst nog eenmaal klopt. We gingen niets speciaals doen deze week. We gaan dat toch niet doen, want het gaat al lang genoeg duren. Dus we gaan gewoon een Patreon-bedanking doen. Patreon. Vorige keer waren we van beneden naar boven gegaan. Ik ga van boven naar beneden. Bedankt, uiteraard, onze goeie vriend Lennert. Lennert. Bedankt, Sanne. Bedankt, Anne. Bedankt, Lot. Bedankt... Lot is blijkbaar Charlotte. Voilà, dat hebben we deze week te weten. Dat had ik nooit kunnen denken. We zijn aan het scrollen op je gsm. Leg hem weg. Ik ben zo'n beetje aan het Instagrammen. Ja, precies. Bedankt, Hendrik. Dit is voor mijn herhaling. Bedankt, Lindsay. Bedankt, Larissa. Is het eigenlijk Lindsay of Lincei? Lincei. Lincei. Het schrijft zo wel. Ja, Lincei. Bedankt, Joke. Bedankt, Rebecca. Bedankt, Bosse Rock Liesje. Dat heb ik al lang verkeerd gezegd. Ja, eigenlijk wel. Sorry. Bedankt, Kukeleku. Bedankt, Josephine. Bedankt, Jochen. Bedankt, Josy. Bedankt, Ksukukukvu. Bedankt Nikisha. Bedankt Zoë. Bedankt Sven. Bedankt Glenda. Bedankt Nathalie. Bedankt Christine. En bedankt Glenn van DJ's Tal Smal. Tal Smal. Glenn van DJ's Tal Smal. Voor al jouw feestjes. Groot of klein. Tal of Smal. Huren nu. Huren nu, nu, nu, nu, nu. Dat is een ongelooflijke promo. 212 plus 4 is 5. Je mag dat allemaal gebruiken in je sets als een bumper. Inderdaad. Voila. Voor vijf euro per keer. Dat zijn de Patreonies. We gaan nog eens binnenkort een speciale doen. Moeten we eens inplannen, boys? Moeten we... Ik weet misschien nog een ding waar we koeien kunnen melken of zo. Is dat echt? Is dat echt? Dat meen je? Is dat echt? Is dat echt? Ik kan je echt gaan melken. Ik krijg meldingen dat er accountsettings zijn geflipt. Ik ga mijn geluid afzetten. Is dat een barst van achter je gsm? Sorry. Ik heb de nieuwe gsm, dus hij is weer heel blij. Ik heb mijn dopamine-hit. Jor, ik hou van kapitalisme. Dat nieuws tegenwoordig. Dat krasje op je dingen zie je wel. Zie je dat van hier? Zo zie je dat wel. Zie je dat krasje? Hier. Ik zou dat niet meer kunnen leven. Geef maar aan mij. Ik zou wel echt een nieuwe kopen als ik hier was. Goed. Boogie boys. We zijn een tv dat een bron draait. We hebben een tv. Zoveel licht. Dat is belachelijk voor een tablet. Ja, dat is gigantisch. Maar ik ben er heel blij mee. Het is letterlijk een laptop. Ik ben er heel blij mee. Hoeveel inch was dat? Dat weet ik niet. 25? Ik denk dat dat 55 inch was. Het is een 55er. Maar wel foldable. Hier gaan we. Time for the subject. Ik heb een onderwerp. Ik heb een onderwerp. Ik heb een onderwerp. Ik heb al een beetje geteased, maar ik begin met een beetje een verhaal. Fuego. Zijn jullie klaar, boyo's? All right, hier gaan we. Het is de nacht van zaterdag op zondag. Wat is een nacht? Van zaterdag op zondag Heel mooi. Heel mooi. Zondag. Nooit vergeten. Geweldig. Mensen zijn weg nu. Het is bloedheet. Al weken... Het is bloedheet. Het is bloedheet. Het is bloedheet. Al weken... Nee, al maanden hangt er een verstikkende droge hitte over de stad. Het is een zomer die de mensen nog lang zullen herinneren. Het is een zomer. Het is een zomer. Heel goed. Niet alleen vanwege de temperaturen, maar vooral vanwege de droogte. De droogte. De rivier staat laag, de houten planken van de huizen kraken onder de koperen ploert overdag en zelfs s'nachts koelt het amper af. De koperen ploert. Nog nooit gehoord. Nee hé, ken je nog wel? Heb je dat nog nooit gehoord? Dus de planken op de koperen poort... Nee, de huizen kraken onder de koperen ploert overdag. Ah, de ploert is de shitter. Nee. Wat? Nee, maar een goeie gok wel. De koperen zon of zo? Ja, heel goed. Het is een oude uitdrukking voor de brandende zon. De koperen ploert. Ik zag dat en dacht, what the fuck is dat? Dan had ik het gevraagd en zo leren we zelfs nu al iets bij. Ik ga dat vanavond nu zo zeggen als iemand zegt... Fuck, die koper ploert. Amai, die koper ploert is hier ontscheuren. Ik denk dat ze misschien ook een beetje... Het zei dat het ook Vlaams was. En we zijn weg met een mannenweekend. Als de zon schijnt, gaan we dat zo zeggen. Amai, die koper ploert. En dan ga je allemaal zo zeggen van... Amai, het is wel echt heftig vandaag. Hou zeker de Instagram in je gaten. Echt aan het ploerten. Voor die miljoenen stories die wij gaan posten. Gaan we ons best doen. Of toch wel. Ik heb ook een nieuwe gsm, dus ik vind dat leuk om te doen. En dan op die rollercoaster naar je gsm. Ik ga naar Walibi zaterdag, als iemand ook gaat. Amai, ja. Dat zou Jan zeggen. Dat vind ik op zondag. Dat is goed. In de kleine bedomte kamers boven een bakkerij ligt de eigenaar, een zekere Thomas, te woelen in zijn bed. Het is een hardwerkende man, leverancier van scheepsbeschuiten en zijn ovens hebben de hele zaterdag op volle toeren gedraaid om aan de vraag te voldoen. Voordat hij rond middernacht zijn bed in kroop, had Thomas zoals elke avond zijn ovens geïnspecteerd. Hij had het vuur gedoofd. Althans, dat dacht hij. In zijn vermoeidheid had hij niet gemerkt dat er diep in de as van één van de ovens nog een kleine, hartnekkig kooltje lag te gloeien. Een minuscuul oranje oogje in de duisternis van de bakkerij. Vlak naast die oven lag een grote stapel kurkdroog brandhout. Klaar voor de vroege ochtendshift. En rond een uur of eens nachts, terwijl Thomas eindelijk in een diepe slaap is gevallen, gebeurt het. Een zuchtje tocht vindt zijn weg naar het minuscuul brandend vlekje en blaast het zo de oven uit. Het begint klein, een sliertje rook, een zachtje knetter, maar het hout is zo droog door de aanhoudende hittegolf dat het vuur zich in een enorme vaart begint te voeden. Binnen de kortste keren staat de hele benedenverdieping vol dikke, zwarte rook en likken de vlammen aan de houten steunbalken van het plafond. Beetje eng. Kom hier, balkje. Helemaal goed. Thomas schrikt wakker van het geluid van knetterend hout en de verstikkende geur van rook. Hij springt uit zijn bed, wekt zijn vrouw, dochters en zoon. Ze hasen zich naar de trap, maar de hitte slaat hen in het gezicht. De benedenverdieping is al een inferno. Er is maar één uitweg naar boven. Thomas en zijn gezin klauteren uit een klein raampje op de bovenste verdieping en kruipen met knikkende knieën over de schuine, gevaarlijke dakpannen naar het huis van de buren. Ze halen het net op tijd, maar in hun kielzog is nog iemand. Het puntje van je oog, dat je zo... Achter hun, hè. Ik dacht dat dat echt zo'n ding was, dat je nog in je... Nee, het is echt zo'n keel. Het ging daarachter. Van een boot. Dat draaft dingen zo'n beetje. Dat is bijgeleerd. Weeral, amai. Dus daar is nog iemand. De jonge huithoudster van De Bakker. Ze staat bij het raam, kijkt naar de duizendenwekkende diepte en de vlammen die nu ook uit de ramen beneden slaan, en ze is verlamd van de angst. Ze durft de oversteek over het dak niet te maken. Thomas schreeuwt naar haar, smeekt haar om te springen, maar ze bevriest. Het is de laatste keer dat iemand haar levend ziet. Zij wordt het allereerste slachtoffer van wat een ongeziene, vurige apolie- Apocalypse. Apocalypse. Apocalypse. What the fuck? Het was zo goed. Apocalypse zal horen. Waar en wanneer denken we dat we ons bevinden in dit verhaal? Alexander Mageerst. Ja, wacht. Waar dat we denken... Waar en wanneer. Goed. Ik was me aan het afvragen wat je had gezegd. Ik heb dat niet gezegd. Ik heb dat niet gezegd. Ja, ik denk zo ergens in zo... Waar mij in het eerste direct opkwam, is een cowboydorp. Ik weet niet waarom. In de wat? Een cowboydorp. Een cowboydorp. Ik denk in Amerika. Amerika denk ik ook wel, sowieso. Ik denk in L.A. dat er ook eens zo'n zotte brand is geweest. Buiten zo recent, maar nog langer geleden. Maar deze gaat nog lang geleden zijn. Of Chicago of zo. Nee, L.A. Ik denk zo dertig jaar geleden. Dertig jaar geleden? Nee, veertig jaar geleden. Ik denk honderd jaar geleden. Jij denkt honderd jaar geleden? Allee, het wilde Westen. Het wilde Westen. Nee, jongens, we zijn in Londen en het is 2 september 1666. En we staan aan de vooravond van wat de Great Fire of London zal worden. Hebben jullie ooit al gehoord over de Great Fire of London? Ja, het is wel zo. Ik heb gehoord dat het great was. En het fire was. Top. Top ervaring. We do again. Het is een gebeurtenis die zo katastrofaal was dat ze de loop van de geschiedenis, de architectuur en zelfs onze moderne economie voor altijd zou veranderen. Dat geloof ik niet. Echt waar. Nog nooit gehoord van The Great Fires of London? Jawel, dat is toch een bekend verhaal? Zou wel een Netflix-serie zijn. Het zal wel zijn. The Great Fires of London. Waarom is dat niet waar? Jawel, dat is... Echt? Er staan honderden documentaires over dat. Dat is de brand. Het is wel groot, hè. De grootste brand ooit. Het was geweldig. De grote brand van Londen. Het is heel belangrijk, ik heb een geluidje gevonden dat ik kan doen. Dat is complimenterend voor jou. Dan kan ik zo subtiel... Dat zal zo wel komen. Een beetje banyo. Welkom, lieve luisteraar. Ik hoop dat jullie ook interesse tolen in mijn onderdeel. Er is er weinig interesse. Welk kleurtje maakt u nu? Ah, je hebt geen... Je hebt geen veer. Yorrick heeft ergens anders een veer. Goed geprobeerd. Het is dus een beeldspleet. Hashtag improv. Heel goed. Dat is een goeie teaser. Om te begrijpen waarom dit kleine brandje in de bakkerij van Thomas Fariner in Pudding Lane kon uitgroeien tot een allerverwoestende, alleralles, alles, alles. Die zijn de puddingkoeken uitgevonden. Verwoestend Pudding Lane. Echt een grappige naam voor een bakkerij. Pudding. Achter. Kon uitgroeien tot een allesverwoestend monster, moeten we schetsen hoe Londen er op dat moment uitzag. De stad is net aan het bekomen van een gigantische ramp. Welke ramp? Net, als in... Als in zeer net, of als in... Een beetje net. Als in een jaar. Ik dacht dat je Wereldoorlog 2 zou zeggen. Nee, het is net bekomen. In 1666 moest dat nog gebeuren. Dus ik dacht dat ik een beetje tijd had. Wat is er in Londen gebeurd dan? In 65 dan? In 65. Een overstroming of zo? Stel je voor. Een overstroming en dan het jaar erop breiden. Ah, pest of zo misschien. Heel goed, Zwanzipans. Een jaar eerder was de stad geteisterd door de grote pest. Een kwart van de bevolking, zo'n 100.000 mensen... 19. 1665. Ah. Ik heb het er nog eens gezegd, omdat ik dacht, hij is niet mee. En dan dacht ik, jawel, toch wel. En dan zo, ja, Wereldoorlog II. Amai. 250 jaar later, man. Oké. 1665. Ik weet niet meer wat jij zei met die Wereldoorlog. Ja, hij is helemaal niet mee. Zo'n 100.000 mensen werden weggemaaid door de zwarte dood, dus de sfeer De sfeer. De sfeer was minder. De sfeer in de stad was minder. Ik vond het beter dan wat ik hier heb staan. Je kon zeggen dat de sfeer iets minder was. De sfeer was... Iets minder gelatenheid. Rare sfeer. Rare sfeer. Ik kan zeggen, rare vibe hier. Architecturaal gezien was het Londen van de 17e eeuw een absolute nachtmerrie. Een spectaculaire ramp die zat te wachten op een klein vonkje. Het was geen georganiseerde metropool zoals we die nu een beetje kennen, maar een chaotisch overbevolkt middeleeuws doolhof dat de stot dreef met alles wat we vandaag onder stadsplanning en brandveiligheid verstaan. De stad was opgesloten in haar oude Romeinse stadmuren. Ze had nog wel grote muren rond de stad. Maar daarbinnen was het allemaal kronkelende, schmalle steegjes. En de huizen zelf waren allemaal gebouwd van hout, maar ook niet van gewoon zomaar hout. Weet iemand de bouwstijl van die oude huisjes, hoe dat die heet? Weet je wat ik bedoel? Skeletbouw. Hoe zien middeleeuwse huisjes er vooral uit in de straten? Wij in België en in Brugge vooral en in Antwerpen minder, maar in Brussel denk ik dat er ook wel wat steekjes zijn. Dat zijn trappenhuisjes. Hoe ziet dat eruit? Beschrijf dat eens. Een huis en dan precies een trap naar boven, een dak. Dat gaat inderdaad... Die steken elke keer met elke verdieping een beetje verder over uit op de straat. Weet je hoe dat heet? Dat heette jetties, denk ik, of overkragingen. Weet je wel waarom ze dat deden? Waarom? Wat was de reden dat ze dat deden? Dat ze die zo bouwden. Als recht voor makkelijk te bouwen. Allesbehalve makkelijk. Het is makkelijker om een huis gewoon recht te bouwen dan zo. Ik vind het beter bovenop. Dat moet toch wel een reden zijn? Er is echt een reden voor. Ik geloof het niet. De reden was puur economisch. Meer vierkante meter. De belastingen en de grondprijs waren berekend op de oppervlakte van het gelijksvloer. Dus wat deden ze? Slimme mensen uit de middeleeuwen, tussen aanvallingstekens. Ze maakten de begane grond zo klein mogelijk en lieten elke verdieping daarboven telkens een halve meter uitsteken. Het resultaat was dat in veel van die smalle straatjes de huizen gewoon tegen elkaar aanleuden. Je ziet dat heel goed in The Hobbit ook. In The Hobbit? Toch een gemeentester op dat eiland. Bij de Smaugen, dat is altijd van die huisjes. Daar zie je het inderdaad. Een heel goed voorbeeld. Een prachtig voorbeeld. Naar Brugge. Daar kun je gewoon door de straat lopen. Dat is minder makkelijk, om naar Brugge te gaan. Dan de Hobbit even op te zetten. De Hobbit, welke? De laatste nog, de drie. Heel goed. Sloot me even te binnen. Buren konden dus vanuit hun raam op de derde verdieping een pot suiker doorgeven aan hun buur van de overkant. Zo dicht bij elkaar was dat. En daardoor zorgen ook dat het zonlicht de straten onderaan gewoon niet meer kon bereiken. Het was daar altijd donkermuf en vochtig. En om die houten huizen dan te beschermen tegen die vochtige... De moed dat daar overal hing en ook het weer in Engeland. In België niet veel beter, maar in Engeland is het niet goed. Nat. Dus wat deden ze eigenlijk om hun houten huizen daartegen te beschermen? Doeken hangen. Extreem dom. Een vuur maken ineens nat of zo. Nee, nee. Dat is nog dommer. Dat is nog dommer. De wind is door. De manier van bouwen, dat alles luchtig was of zo. Ze doen iets met hun hout. Behandel? Ja, maar met wat? Met vuur? Nee, niet met vuur. Als je in een tuin iets wil maken van hout, dan kan dat branden. Dat het water dicht wordt. Nee, zo slim waren ze niet. Impreneren ze dat? Ze deden er iets over, dus ze behandelden het met... Dat is impreneren, hè? Dat is impreneren. Ik probeer goud. Dat vind ik goed. Met benzine. Nee, bijna met wasbenzine. Met pik en teer. Dat is megabrandbaar. En het plakt er ook tegen. Ja, maar inderdaad, dat is ook wel goed. Ik heb dat beneden ook gedaan. Het architecturaal landschap van de 17e eeuwse Londen was dus één gigantisch onderling verbonden bos van kurkdroog met teerovergoten brandhout. Eigenlijk was dat een gigantische fakkel. Dat was Londen. Nice. Dus, Pudding Lane, het vuur in de bakkerij van Ferner, slaat over naar het huis van de buren. Mensen in de straat worden wakker van de rook, het geschreeuw en ook een beetje de hitte. De zogenaamde parish constables, dat zijn de lokale nachtwakers, die arriveren op de scène. In die tijd bestond er nog geen brandweer. Als er ergens brand uitbrak, dan was de standaardprocedure en eigenlijk de enige effectieve methode... Ik ga nog niet zeggen hoe dat heet. Wat denken jullie dat ze moesten doen? Wie moest dat doen? De Parish? Ja, de Parish Constables zetten dat misschien in gang, maar de mensen gewoon ook. Het was eigenlijk vooral de Parish Constables die dat moesten... Ik denk niet dat het iets van blusje gaat zijn. Gewoon een bel of zo? Nee, een brand, een soort van afsluiter dat niet verder kan branden. Firebreaks creëren, inderdaad. Ik wou vragen, wat zijn firebreaks? Dat maak je door de huizen die rond de brand staan tegen de vlakte te trekken. Met touwen, grote haken, dat was allemaal hout, dus dat was met 15 man gewoon trekken. Die houden ze gewoon kapot. Zodat het vuur gewoon geen plek meer heeft om op over te slagen. Dus echt gewoon afbaken. Dat is heel goed, Pansy. Ik ben op dreef. De constables zien dat het menens is en willen beginnen met het slopen van de aangrenzende huizen. Maar daar waren uiteraard een paar mensen niet zo blij mee. Want de huurders van die huizen protesteren. Maar niet hoe je dat zou denken. Die zeggen niet, hé, je mag ons huis niet afbreken, want wij vinden dat niet leuk. Nee, die zeggen, je mag ons huis niet afbreken, want onze huisbaas heeft daar niet de toestemming voor gegeven. Alle huizen, er had niemand... Nu is het nog altijd moeilijk om een huis te kopen, maar toen zeker niet. Iedereen huurde kamers in een huis van de rijke huisbazen. Die moesten toestemming geven en de constables durfden dan niet door te zetten, uit schrik dat ze later financieel verantwoordelijk zouden worden voor de schade, als je een huis plattrekt. Dus er is eigenlijk maar één man die volgens de autoriteiten de constables het gezag heeft om het bevel te geven om te slopen. En dat is de mayor of Londen, de lord mayor of Londen. Dus de burgemeester moest eigenlijk het bevel geven aan de constables om dat te doen, en dan durfden de constables pas dat te doen. Die wouden dat niet zelf beslissen, want als dan de huisbazen kwamen kloppen daarna, van ja, jij hebt wel mijn huis platgegooid, jij gaat dat betalen, dan konden ze niet naar boven wijzen. Ze konden niet zeggen, nee nee, ik moest dat... Dat is gewoon even je telefoontje, dat is in orde. In 1966. Nee, de Lord Mayor, dat was nog een Thomas. Dat was Sir Thomas Bloodworth. Die Britse naam. Bloodworth. De constable stuurde een boodschapper om Bloodworth uit zijn bed te halen en de man arriveert midden in de nacht met een pesthumeur aan Pudding Lane. Hij kijkt naar de brandende bakkerij en een paar huizen die intussen wat vlam hebben gevat. En die reageerden nogal onverschillig. Hij sprak een zin uit die misschien wel de meest iconische en foute inschatting is in de Britse geschiedenis. Iemand een idee wat hij zei toen hij naar dat vuur keek? Het is allemaal niet zo erg. It's not so bad after all. Je zit er echt dichtbij. Ik vind het zalig. Dood, hate to play, hate to gain. Nee, eigenlijk Damme dan op z'n echt plat Brits gezicht. Hij keek naar het vuur met de blik van opperste minachting, de snovens, en zei letterlijk... A woman might piss this out. Dus... A woman might piss this out. En hij weigerde permanent om het bevel te geven om de huizen rondom neer te halen, omdat hij bang was. Waarom? Voor het financiële natuurlijk. Ook hij. Juridische claims van de rijke huisbazen. Ook hij. Hij vond het allemaal wat zwaar overdreven, draaide zich om, stapte zijn koetsing en ging gewoon terug naar zijn warme bed om verder te slapen. Dat is een beslissing van monumentale incompetentie. En dan heb ik een zijspoortje. Jongens, wacht. Je hebt geen zijspoorbumper? Nee, ik heb geen zijspoorbumper. Dat zou wel goed zijn. Zijspoor, bieber, floep. Zijspoor. We moeten veel gebruiken. Kennen jullie dit... Deze... Wat is dit? Een rijmpje? Zijspoor. Zijspoor. Het is Zijspoor. Oh, echt? Ik weet niet of we dat ooit gaan gebruiken. Is dit een zuispoortje? Ja, op het einde van de film. Ik heb vaak zuispoortjes. Kennen jullie dit? Winds in the east, mist coming in, like something is brewing about to begin. Can't put my finger on what lies in store, but I feel what's to happen, all happened before. Dat komen we wel bekennen. Dat klinkt wel Einstein-achtig. Sorsak, we hebben dat weleens gehoord. Als ik het afspeel, ben ik benieuwd hoe je het dan gaat wonen. Ik denk het wel. Het is een hobby, toch? Winds in the east, mist coming in, like something is brewing about to begin. Can't put my finger on what lies in store, but I feel what's to happen, all happened before. Allee, Stephan. Kunt u dat spelen? Zien jullie het? Winds in the east. Mist coming in. Like something is brewing. About to begin. Can't put me finger on what lies in store. I feel what's to happen. All happened before. Ja, maar op het einde bedoelt je me wel bekend voor. Ja, je gaat het sowieso kennen. Iedereen kent het. Ik heb deze voor de laatste raad. Is dat van een studio? Van Disney of iets? Het is eigenlijk echt een studio van Disney, hè. Het is iets van Disney. Heel goed. Gezellig. Hij is zo'n point, man. Wat is de oudste Disneyfilm die jullie kennen? Mary Poppins. Heel goed, hé, man. Deze zingt de grote Dick Van Dyke aan het begin van Mary Poppins, wanneer de wind vanuit het oosten komt. Dat geeft aan dat Mary Poppins eraan komt. Dan begint de wind heel hard te waaien en al die dingen komen, omdat de winden vanuit het oosten gaan. In de sequel is dat ook zo. Dat indiceert dat Mary Poppins komt. Wel, er steekt hier ook een felle wind op vanuit het oosten, maar Mary Poppins komt niet mee. Wat er wel is, is een gale force wind, zoals ze dat zeggen. Die brengt vonken, brandende stukken hout en met pek bedekt vuur het hart van de stad in. Hey. Mooi. Tegen zondagochtend bereikt het vuur de oevers van de river Thames. En daar, langs die kade, staat de volgende nachtmerrie klaar. Want Londen is... Ik weet niet of je dat weet. Dat is een havenstad. Dat heeft ook een haven gehad, zeker toen in die tijd. Nu is dat wat minder, denk ik, in Londen zelf. Ik ben geen Londenaar, dus ik zou daar niet over kunnen uitspreken. Maar toen was dat nog wel een grote havenstad, want er was water, dus boten konden daar in. Wat vinden daar dan aan de kades? Van de Thames. In 1666. Van die houten... Van die houten, dat is al een goed begin. Van die houten esplanades, van die dikjes. Ja, alles is daar gemaakt in hout in principe. Maar het is nog iets dat het nog erger gaat maken. Ah, brenstof. Dynamiet, brenstof. Biskuit. Puskruis. Nog. Van alles eigenlijk. Alcohol. Dus? Waarom? Waarom is dat toch allemaal? Ja, voor de boten enzo. Nu per se voor de boten. Ah, handelswaren. Het zijn pakhuizen. Zoals bij ons in de haven ook. Hangarzen, pakhuizen. Pakhuizen die vol lagen met... Die ook van hout gebouwd waren, uiteraard. Die vol lagen met de meest brandbare goederen die je kunt beelden. Olie, tallig voor kaarsen, steenkool, hennep voor touwen, gigantische voorraden, sterke drank, brandewijn en buskraat. Heel goed, jongens. Dus ja, toen het vuur die pakhuizen bereikte, was het eigenlijk geen brand meer. Het was een aaneenschakeling van explosies. De hitte werd zo intens dat het vuur zijn eigen weersysteem begon te creëren. Een fenomeen dat we vandaag een vuurstorm noemen. Een firestorm. Wat is een vuurstorm? Hoe werkt dat? Als je logisch nadenkt, dan gaat er wel op komen. Het is niet ver gezocht eigenlijk. De rook van het vuur maakt zijn eigen wolken. Dat is heel interessant. En de bevat houdt het vuur gecondenseerd heel intens onder die wolken. Is dat niet eerder omdat de lucht zo warm wordt dat die ook in brand schiet? Nee. De lucht zelf kan niet ontbranden. Maar wat gebeurt er met lucht zelf? Technisch gezien ontbrandt lucht zelf ook, maar wat gebeurt er? Wat doet lucht? Wat doet vuur? Ja, lucht opnemen, lucht weghalen. Ja, inderdaad. Dus als er een gigantische brand is... Dan is er geen lucht meer. Dan is er geen lucht meer. Wat gebeurt er op een plek waar geen lucht is? Dan ga je dood. Dan gaat het hot. Maar dan gaat vuur ook weg. Er kan geen plek zijn zonder lucht. Dus wat gebeurt er dan? Die trekt de lucht aan. Dus je krijgt letterlijk windposing. Aanzuig. Aanzuig, lucht. Die dat weer inbrent. Inderdaad. Veel vuur heeft zuurstof nodig. Veel vuur heeft veel zuurstof nodig. Dus dat vuur zoog gigantische hoeveelheden zuurstof aan, waardoor dat gewoon wind had dat nog eens naar dat ding werd toegetrokken. Ik heb toch wel echt de indruk dat we op een fiesco aan het afstevenen zijn. Ik denk dat dat al zo weer is. Dat is heel goed. De burgers van Londen... Burger King. Burger King. Vandaar die Burger King. Triple Whopper. De burgers van Londen proberen het vuur eerst nog te bestrijden met de middelen die ze hebben. En wat hadden ze toen? Hier, buskruid. Buskruid. Het blaast al je huis op. Hoe denk je dat ze dat... Met dat water. Emmertjes water, maar ook niet van metaal. Die emmertjes waren van leer. Hoe deed ze dat dan? Dat is echt zo'n game. Zo'n treintje, inderdaad. Een ketting maken. Dat moest vanaf de rivier en dan tot aan de... O, pompen kunnen die nog niet. Ze hadden squirts. Grote squirts. Squirts? Ik ken dat wel. Ze hadden grote squirts. Dus ja, kopere spaten. Waar twee man voor nodig was om die te bedienen. en die wel een straaltje water konden produceren. Maar dat kunnen ze toch beter evacueren of zo? Ja, ze proberen, hè. Tot overmaat van ram bereikt het vuur de London Bridge. Op de brug stonden in die tijd ook allemaal houten huizen gebouwd. Het vuur vernietigt... Dat is inderdaad nog niet zo lang geleden, toch? Nee, zei jij niet? Ah nee, Thalita was alleen geweest. Thalita is al onder geweest. Ja, maar echt alleen. Maar ik kan me dat wel herinneren, dat hij in het water zat. Ja, zo van boven was hij vooral. Het vuur vernietigde een groot deel van die brug, maar ook nog erger. Want onder die brug bevond zich een gigantisch waterrad dat het water uit de Thames pompte en verdeelde over de houten leidingen van de stad. Maar dat water fikt volledig af. Dus, hop, geen waterdruk meer. En vanaf dat moment was er dus geen enkel druppeltje water meer uit openbare pompen te krijgen. Dus de enige manier was vanuit de Thames. Maar ja, dat is een onbegonnen zaak. Dus ja, een grote brand. Tegen zondagavond is de paniek compleet. De smalle straten raken volledig verstopt. Mensen proberen niet langer het vuur te blussen. Ze proberen alleen nog maar te vluchten. Karren volgestout met meubels, kleding en waardevolle spullen blokkeren de doorgangen, wat voor de weinige mensen die nog iets proberen te doen, onmogelijk maakt om gewoon zelfs te bewegen. De paniek moet enorm zijn geweest. De prijzen voor een kar of een bootje om spullen de rivier over te krijgen, want dat is natuurlijk de slimste move om zo naar de andere kant van de Thames te geraken, want daar gaat het vuur waarschijnlijk niet komen. Die schieten in een paar uur tijd met duizenden procenten omhoog. Mensen worden heel wanhopig. En dan, zoals altijd wanneer de mens geconfronteerd wordt met een onbegrijpelijk catastrofe, zoeken ze een zondebok. Op wie begon de woedende wanhopen gemeenigde dus de schuld te steken van deze brand? Ik denk eerst op de bakker. Op de bakker. Denk je dat ze dat... Ja, ik denk dat ze dat zelfs weten. Gaat ondertussen dan heel die stad al weten dat die burgemeester heeft gezegd dat we er niets aan doen? Dat is ook de man in charge. Dat is wel de hoge pief. Maar gaat hij... Grappig, hè. Deze was in 1666. Ik moet eerlijk zeggen, we zijn nu in 2026. De tijden zijn niet zo hard veranderd als je deze hoort. Op de politiek dan of zo? Nee. Als het niet op de politiek gestoken wordt, steken ze mensen de menigte. Ik spreek niet van ons. Bloodliner. Het was 1666, Engeland was op dat moment verwikkeld in de Tweede Engelse-Nederlandse Oorlog. Dus ze staken het op de buitenlanders, voornamelijk op de Nederlanders en de Fransen. Nou… Snap ik wel. Dat is niet helemaal oké, hè. Doe eens even normaal. Het gerucht verspreidde zich als een lopend vuurtje. Het was geen ongeluk in een bakkerij, maar een gecoördineerde terroristische aanslag van buitenlandse spionnen. Dat dachten ze dus. Mensen fluisterden dat ze Fransen zagen die vuurbollen in huizen gooiden. Hoe wist je dat dat Frans was? Je had een pareet vast, of wat? Goeie vraag, waarschijnlijk is dat het antwoord. Hij had zo'n pareet. Du pain, du vin. Du croissant, du feu. Feu, nee. Zeker wanneer je brie vast had. Ik heb het gezien. Brie. De paranoia sloeg om in pure waanzin en gewelddadige xenofobie. Buitenlanders of mensen die ook maar een beetje buitenlands uitzagen of een accent hadden, werden gewoon op straat aangevallen door woedende mops. Er zijn gruwelijke verslagen van... Mopsen die mopshondjes zijn. Zo'n mop voor zo'n... De vloer te zwammen en zo... Woedende menigten. Mops. Mops. Er zijn gruwelijke verslagen van lynchpartijen. Een Franse horlogemaker werd op straat in stukken gescheurd omdat men dacht dat hij lonten bij zich had. Lonten in Londen. Lonten in Londen. Een Nederlandse bakker zag zijn winkel geplunderd worden en moest vechten voor zijn leven. De stad brandde niet alleen, de maatschappij zelf viel volledig uit elkaar. Mensen waren even bang voor hun eigen buren als voor de Vlammenzee. Ja, zot hé. Dat is crazy. Terwijl de Lord Mayor Bluthworth nog steeds weigerde om huizen neer te halen. Nog altijd. Omdat hij bang was voor lichtsaken. Uw zoon zei dat hij geen huizen meer had. Ja, inderdaad. Hij besloot de hoogste baas van het land in te grijpen. Wie is de hoogste baas? De koning. De konink. Koning Charles II was het wachten beu. Hij besefte dat als hij niet drastisch werd ingegrepen, zijn hele hoofdstad, inclusief zijn eigen paleis in Whitehall, in rook zou opgaan. Dank u. Koning Charles II neemt zelf de leiding. Hij en zijn broer James, de duke of York, of de hertog van York, die dan later koning James II wordt, springen op hun paarden. en rijden letterlijk de brandende stad in. Die zaten een beetje aan de... Ja, die zaten veilig aan. It's burning here. What shall we do? Watch out. The mobs. Watch out, there's mobs. There's mobs over here. Watch out. Angry mobs. Angry mobs. I think he's a Hollander. Fuck it. James neemt de operationele leiding over de brandbestrijding, of wat door moest gaan voor iets van leidinggever eigenlijk. En ze commanderen de lokale munities en beginnen met dogeloos bevelen uit te delen om hele stratenblokken preventief te slopen. om eindelijk de cruciale firebreaks te maken. Straten blokken, niet meer gewoon huizen, volledige straten nu. Neerhalen, neerhalen. Dat vind ik heel zat. James is overal te zien, onder het roet, schreeuwend tegen mannen om daken neer te halen, bewakers aangaf om plunderaars neer te schieten, want die waren er natuurlijk ook, en mensen te redden van het vuur. Het was een ongezien staaltje leiderschap dat hem later enorm populair zou maken. Ja, dat zal wel. En daardoor dat hij uiteindelijk ook koning zelfs is kunnen worden. Ja, cool, hè. Hoe is dat met de Koning gebeurd? Die is waarschijnlijk gestorven. Die heeft hem zo bij de brand in het huis... Mijn beurt. Zo met een briquet aan zijn mantel. Ja, die is in brand gestorven door dat vuur. Nu we het over bekende figuren in Londen hebben tijdens die brand... Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door Samuel Pepys. Een gokje, waarom? Samuel Pepys. Samuel Pepys. Is hij iemand bekend? Pepys. Hij is nu bekend, omdat wij hem vernoemen in de beste podcast van het land. Wat blijft u? Maar ook hierdoor. Samuel Pepys. Waarom denken jullie dat deze aflevering mede mogelijk is gemaakt door Samuel Pepys? Omdat hij iets heeft bijgehouden? Of heeft hij opgeschreven, schilderijen gemaakt? Sorry dat ik het zeg, Stephan. He's on fire. Hij heeft ervoor gezorgd dat we dat niet nog weten. Applaus, had je gewoon. Nee, heel goed bezig. Samuel Pepys was hoge ambtenaar bij de marine en hield een enorm gedetailleerd dagboek bij. Maar nog beter, toen Napepis besefte dat het vuur onstaatbaar richting zijn eigen huis kroop, raakte hij, zoals iedereen, in paniek. Hij begon als een gek zijn meest waardevolle bezittingen in een kar te laden om naar een veiligere plek te brengen. Maar hij kon lang niet alles meenemen. Dus hij deed een genius move. Welke move deed hij? Dus hij kon niet alles meepakken? Zie hoe hard hij zich aan het nadenken maakt. Zeg dan echt al van... Let hem koeken. Had hij de huizen naast hem zelf naar beneden? Nee. Hij had zoveel spullen. Spultjes. Zoveel belangrijke documenten, bijvoorbeeld. in de grond geramen. Keigoed, jongen. Sander. Hij heeft besloten om een paar spullen in zijn tuin te begraven, in de hoop dat hij dan de hitte zou overleven. Hij groef een put en begroef daarin zijn wijn. Een paar belangrijke documenten. En wat was een van de meest bizarre, peperdure items die Samuel Pepys in zijn tuin begroef om te redden van de vlammen? Een schilderij. Ik weet niet wat ik ga weten. We zijn in 1666. Een boek had je kunnen... Het is geen boek. Iets om te schrijven. Wat is er duur in die tijd? Een pijp. Zijde. Zijden had je kunnen? Een typemachine of zo. Nee, een typemachine... Kruiden. Hij zit dichter in de buurt. Pisserij. Drugs. Het is meer in die richting. Croissant. Croissant? Bijna. Micrassant? Wat waren de Fransen ook bekend? Baguette? Nee, bijna. Wijn? Wat heb je al gezegd? Kaas? Ja, echt? Het was geen Franse kaas. Want Franse kaas was dan nog goedkoper. Wat maakt kaas duur? Leeftijd. Leeftijd zou kunnen, maar ook nog iets anders. Het was een jong beleefd kaas. Afkomst. Afkomst. Dat was zo'n ding bij buitenlanders. Welke kaas denken jullie dat veel geld waard zou zijn? Dat wij nu gewoon elke dag kunnen gaan halen in de winkel. Mozzarella. Parmigiani. Parmigiani. Dat zou een bricksie zijn. Nee, het was echt parmezaanse kaas, een gigantisch wiel parmezaanse kaas, want in de 17e eeuw was dat extreem exclusief. Dat was peperduur. Nog altijd wel vrij duur. Waarom? Omdat dat helemaal uit Italië geïmporteerd moet worden. Nu is dat duur ook daarvoor, maar toen was dat natuurlijk een enorm statisch symbool. Dat wiel was waarschijnlijk meer waard dan de helft van zijn echte bezitting. En die had zijn prioriteiten op orde, want hij heeft zijn... Kaas en wijnavond geregeld. ...kaas en wijn begraven in een tuin om het te redden. Dat is wel goed. Zalig, hè. En voor degenen die het zich afvragen, hij heeft het later terug opgegraven en het was perfect, nog in orde. Het zou waarschijnlijk zelfs nog beter zijn. Waarschijnlijk nog beter. Koud gehouden, wat je rijpt. Dank je wel, hè. Zou die wijn er zo wat over gelopen? Parmesanche kaas. Toch wel lekker, een stukje kaas. We springen naar dinsdag 4 september. Dus we zijn al even bezig. We zijn begonnen op 2 september. En we zijn nu dinsdag 4 september. Dinsdag was de absolute dieptepunt. De meest verwoestende dag van heel de brand. De wind is nog steeds onverbiddelijk en het vuur heeft zich nu samengevoegd tot een monsterlijk front van kilometers breed. En dan bereikt het de trots van Londen. Welk iconisch gebouw in Londen, dat op dat moment, ironisch genoeg, net in de steiger stond voor een grote renovatie, werd op die dinsdag volledig verzwolgen door het vuur? In Londen? In Londen. De Big Ben is, denk ik, later gebouwd. Een klok? Parlement? Nee, ook niet. Dat had je kunnen, maar dat is... Tower of London? Nee, dat is ook wel een goeie gok, maar het was een ding dat al heel oud was. Want het stond in de Stijgers in 1666 zelfs voor renovatie. Colosseum. Nee, ik heb geen vraag. Ik ben niet zo heel goed in Londen. Wat zijn meestal de oudste gebouwen van een stad? Bibliotheken. Goeie gokken eigenlijk. Stadshuizen. Opera. Stadshuizen. Opera. Opera's. Gemeentehuizen. Justitie. Scholen. Musea. Toiletten. Universiteiten. Nee, allemaal goeie gokken, maar als ik zeg waar is het oudste gebouw van een stad, dan denk ik... Zo'n badhuis. De termen. De termen. De termen van Londen. De metro. De metro van Londen. Metroseksueel. Mind the gap. Nee, de cake. Ah, dat boeit me niet. Dat is ook heel goed. Zo gelovig zijn wij. Ja, ik vind dat wel. Dat zegt wel wat. Dat je daar totaal niet aan denkt. Nee, totaal niet. Welke kerk? Kennen jullie een bekende kerk uit het kerkland? Oud uit Londenland? Saints... Saints... Saints... Saints... Saints... Saints... Saints... Saints... Saints... Saints... Saints... Saints... Saints... Saints... Saints... Saints... Saints... St. Paul's Cathedral. De oude middeleeuwse St. Paul's Cathedral. Ik ben blij dat je je de kans liet om ook even iets te zeggen. Het tragische was dat iedereen dacht dat St. Paul's de veiligste plek in de stad ging zijn. Het was een gigantisch stenen gebouw. Al dat restaurant is hout, dus je denkt, oh ja, steen. Omgeven door een groot leegplein. Het staat ook niet aanhuizen. Dus de lokale boekverkopers en uitgevers uit de omliggende straten hadden al hun boeken, manuscripten en papier in de enorme crypten onder de kathedraal gestapeld in de overtuiging dat het daar veilig was. En de rest van de kerk stond dan vol met de kostbaarste meubels en bezittingen van de duizenden burgers die dat asiel zochten in het huis van God. Maar, ik heb het al gezegd, Saint Paul stond in de stijgers. Houten stijgers. Dat is echt stoem dat je daar aan over nadenkt. Ja, dat is aan de buitenkant en je hebt dan nog wel die steen, dus je zou denken... Je zou denken, ja... Maar het vuur sprong dus over over de hout. Notre-Dame is ook zo in brand gesloten. Ja, en daar staat zo'n gigantisch houten orgel of zo in staan en dat fikt ook dicht. Het kroop zo langs die stijgers, langs de muren, omhoog naar het dak. En het dak van St. Paul's was niet gemaakt van dakpannen. Maar van wat is een... Denken jullie dat het dak van een kerk gemaakt was? Een strooi. Dat was trof. Een strooi. Nee, eh... Geen dakpannetjes. Geen leem. Het was geen steen. Het was geen hout. Het was geen steen en het was geen hout. Dingen. Wat is dat allemaal? Vele. Leier. Leierplaatjes. Nee, wat zijn leierplaatjes? Dat zijn van leem. Leem bedoel ik, maar ik zeg dakpannen. Het is geen dakpannen. Het is niet een dakpannen. Doek. Nee. Een zware doek. Een zeil. Van gigantische platen lood. Wat? Dat is waarschijnlijk op houtrust of zo. Op stenen. Op stenen zuilen. Het werd daar warm. Om even over de hitte te gaan. Hoe warm denken jullie dat dat gigantische, de grote Great Fire of Londen, hoe warm denken jullie dat dat vuur brandde? 360 graden. 360 graden. 800 minuten in de nul. Op 360 graden. 800 graden. De hitte van de vuur werd zo apocalyptisch heet rond de kathedraal. Moderne archeologen hebben door het bestuderen van gesmolten artefacten, zoals stukken aardewerk die versmolten zijn met bakstenen, berekend dat de temperaturen in de kernen van de brand tussen de 1200 en de 1700 graden Celsius zouden hebben bereikt. Bij die temperaturen gebeurde er iets zeer lugubers. Het zware loodendak van Saint Paul Cathedral smolt. Binnen de kortste keren stroomde er letterlijk een kolkende, zilverkleurige rivier van vloeibaar kokend lood van het dak door de waterspuwers, de straten. Ja, beeld nu dat beeld even zien. Maar dat doet mij ook denken aan dingen, zijn dat hobby'ten? Dat je met dat goud... Ja, dat dat begint te smelten. Dat is toch ook bij de dingen, Quasimodo... Ja, dat heb ik geprobeerd op te zoeken. Ik vond dat niet, dat er lava uit die waterspuurs vliegt. Ik heb zo'n beeld in mijn hoofd. Maar dat is geen lava, dat is denk ik ook echt zoiets. Dat komt daar precies van. Ik denk aan dat beeld, omdat je dan zo... Lava dat uit zo'n ding is. En ik lees deze en ik denk, oh my god, dat is gevestigd. Dat was niet gewoon fantasie, dat is gevestigd in realiteit. Dat is effectief wat er gebeurde. Als de kerk in brand staat en dat dak begint te spelten, krijg je de lava, dat gewoon gloeiend hete metaal, dat gewoon door die waterspuwers vliegt. Dat is toch mega insane? Echt gaaf. Iedereen dat in die moment niet kon vluchten, werd bedolven onder vloeibaar metaal. Nice. En wij zijn goeie beschermelaars. Dat is ook eens goed, tegen de zon. Het werd nog erger, want het vloeibare gesmolten lood stroomde ook de kathedraal zelf binnen. De hitte was zo intens dat de zware stenen muren begonnen te barsten en te exploderen als kanonskogels. En uiteindelijk brak ook het vuur door naar de crypten. De duizenden en duizenden droge boeken en al dat papier schoten ook in brand. Het was alsof er daar ook een bom ontplofte. En de ene oude graven in de kerk sprongen ook open door de druk en de hitte. En de gemimificeerde resten van lang overleden bischoppen en edellieden kwamen in het zicht te liggen voordat ze door vlammen werden opgeslorpt. Wat een zot beeld, die kerk die in brand staat. Graf. Dat is heel apocaliptisch. Apocaliptisch. Apocaliptisch. Eindelijk, op woensdag, begint de wind te gaan liggen. De brandgangen die door de koning en de hertog van York waren bevolen, inmiddels niet meer door huizen omver te trekken, maar door ze op te blazen met buskruid. die ze van Marino hadden gekregen, begonnen eindelijk te werken. Het vuur vond geen nieuwe brandstof meer en tegen donderdag, een brand van een week, was het vuurgebeest eindelijk getemd en smulde de stad enkel nog maar na. Toen natte rook optrok en de mensen de balans konden opmaken, was de verwoesting onbevattelijk. Alright, statistieke tijd. Hebben jullie een idee hoeveel van de stad er is afgebrand? Je mag het percentage zeggen. 72 procent. 54. Oeh. Ik was wachten tot de luisteraar een getal in hun kop heeft, want die spelen ook altijd mee. Londen, het hart van het Britse Rijk, was zo goed als verdwenen. Meer dan 80% van de city of Londen was in as gelegd. 13.200 huizen, 87 kerken, 44 hildehuizen, de Royal Exchange, de douanegebouwen, de gevangenissen, de stadspoorten en dus ook St. Paul Cathedrals. Alles was weg. Naar schatting waren 100.000 mensen, een zesde van de hele bevolking van Londen, in één klap dakloos. Ze zaten samengetroept in een provisoirisch tentenkamp in de velden buiten de stadsmuren, hongerig, getraumatiseerd en straatarm, aangezien al hun bezittingen ook verbrand waren. En dan hebben we nog het officiële dodental. Wat denken jullie? Dat het officieel geregistreerde dodental van The Great Fire of London in 1666 was bedraagd. Bedroeg. Bedraagd. 30.000. Toch heel zot. 1200. 1200. 13.000. 30.000. Het officiële dodental van The Great Fires of London bedroeg zes mensen. Het is mis. Waaronder de arme meid van de bakker en een oude man met een gebroken been die zijn huis niet uitkomt. Ik vind dat wel zot. Een zes doden in een brand die dagenlang duurde, een zesde van de stad dakloos maakte en temperaturen van duizend-zevenhonderd graden bereikte. Wat denken we daarvan? Goed gewerkt. Er is nog goed gedaan. Heb je dat goed gedaan? Ja. Sterk werk. Oké. Niet verder denken? Dat dat kan? Ah, dat gaat vals geweest zijn. Wordt in de doospot gestoken. Het is bullshit, jongens. Het is bullshit. Bullshit! Het is bullshit. En we gaan er doorgaan. Ik ga er wat mee maken. Waarom is dat cijfer van zes doden, van zo'n gigantische, weeklang durende brand dat 80% van Londen heeft afgebrengt, zes doden, complete bullshit. Wat weten we over de brand? Recap. Wat weten we over de brand zelf? Ja, het begon bij de bakkerij. En doorgezet. Uitgebreid. Roval. Niet willen stoppen. Explosief. Microklimaat. En wat nog? Windzuig. Buskruid. Buskruid. Amploft. Kerk. Kerk? Kerk? Dichter in de buurt? Gildehuizen. Wat was er met de kerk? 84 kerken. Nee, wat was er gebeurd met de kerk? Gesmolten. Gesmolten? Waarom? Omdat het te warm was. Omdat het te warm was? Hoe warm? Minus 300 graden. Gok je hoe warm een moderne crematorium is? 200 graden. 500. Tussen de 800 en de 1100 graden. Ja. En zelfs dan blijven er nog stukken bot over die dat gemalen moeten worden. 1.700 graden, verdampte mens onvolledig. Er blijft niks van over. 1.700 graden, er blijft gewoon niks van over. Kunnen wij eens testen? Er blijft gewoon niks over om te tellen. Dat zijn gewoon zes lijken die ze hebben gevonden. Het zijn zes mensen waarvan ze weten, maar het is nog niet gedaan. Wie hield in de 17e eeuw de lijst erbij van de bevolking? Ik zeg, wie had dat allemaal neer? Allee, het boeide al op dadelijk niet wie, want er juist kwam er ook niet op. De kerk. De parochies. 87 kerken waren afgebrand. Inclusief hun administratie, geboorteregisters en overlijdensaktes. Er was gewoon geen burgerlijke stand meer over. Er was geen record van wie dat was. Ik zou dat echt, als je je moet aanmelden... Ik was echt een rijke tata. Ik had heel veel geld. Ik woonde niet meer. Ik wil dat graag terug... Stel je voor. Dat was nog een derde punt. Alleen mensen van de hogere klasse, mensen met eigendom, Niemand had een eigenoom, iedereen huurde maar. En de naam van betekenis werden eigenlijk geregistreerd. Dus je werd gewoon de duizenden arme, slubers, daklozen, illegale immigranten, weeskinderen, bedelaars die in de smalle straatjes woonden. Niemand wist dat die bestonden. Hebben ze daar een schetting? Wat? Hebben ze een schetting? Wacht, kalm. Niemand wist dat ze bestonden. Oh my God. Ah, Yorrick. Niemand wist dat ze verwist waren. Hoeveel leefden ze daar in die straatjes? Niemand heeft geteld toen ze tot as gereduceerd werden. En de indirecte doden van de vuur... Van die boer. Van die boer. De indirecte doden van dat vuur, die telden ze ook niet mee in dat cijfer van zes. Want veel van die honderdduizend daklozen die daarna in die velden moesten leven... Die zijn ook gestorven. Die zijn gestorven in de strenge winter die dat direct daarop volgde. Dat was september, dus het werd winter. Of die zijn gestorven aan ziektes door gewoon barre omstandigheden. Moderne historici schatten het werkelijke dodentaal op duizenden mensen. Ze kunnen nooit zeggen hoeveel, maar ze gaan zeggen dat het wel eerder in duizenden zit. Je kunt bekijken, anders... Maar goed, de stad is afgebrand, ligt volledig in puin. Wanneer? Koning Charles II zag dat als een blanco canvas. Ah ja, tuurlijk. Alles weg, alles nieuw. Ja, hij stelde een comité van architecten aan. Met de beroemdste naam tussen die architecten was Sir Christopher Wren. Ren was een briljante geest, een astronoom, wiskundige en architect. Ren zag zijn kans. Hij stelde voor om het hele stratenplan van Londen weg te gooien en een prachtige geometrische stad te bouwen met brede boulevards, grote pleinen in een Parijse stijl met symmetrische blokken. Is dat de Londen die we vandaag kennen? Ik heb geen idee. Waarom denken jullie dat dat gigantische masterplein van Rennes, met de mooie boulevards zoals Barcelona en Parijs ook gebouwd zijn geweest, dat dat niet is doorgegaan? Ze willen niet hetzelfde nemen als de Fransen. Ze zijn beter dan de Fransen. Dat is een hele goeie verklaring. Geld? Ja, fuck die prijs. Het heeft te maken met geld, maar het is... Het heeft te maken met geld. We zijn er eigenlijk een beetje mee begonnen. Met de huizen. Ah ja, omdat ze al die claims moesten betalen. Ja, het was gewoon... Het was hetzelfde probleem waarom de Lord Mayor Bloodworth niet durfde huizen neer te halen. De eigenaren van die percelen, van die stukjes grond. Want je kunt wel een grote boulevard tekenen op een kaart, maar als die boulevard dan dwars door de grond loopt van 50 verschillende koppige rijke Londenaren die exact de grenzen van hun eigendom terug wilden, ja, dan stopt dat verhaal. De stad moest ook dringend heropgebouwd worden, want de handel lag volledig stil. Dus er kwam op dat moment geen geld binnen. Dus Londen werd heropgebouwd op nagenoeg hetzelfde kronkelige, middeleeuwen stratenplan als voordien. En dat is de reden waarom het centrum van Londen er vandaag nog steeds uitziet als een doolhof. Dat is echt... Een beetje zoals Antwerpen. Antwerpen is nog kleiner, maar Londen is gigantisch. Maar er zit geen logica in welke straten daar mooi lopen. Er was wel een gigantisch cruciaal verschil in de nieuwe wetgeving. Er mocht nooit meer met hout gebouwd worden. Elk nieuw huis moest opgetrokken worden in steen of baksteen. De daken moesten bedekt worden met lijsteen of tegels, geen riet of hout meer. De overkragingen, de jetties die we kennen, werden streng verboden. Dat mocht niet meer. Straten moesten ook net iets breder worden om brandweerwagens, die volop in ontwikkeling waren, door te laten. Dat waren geen wagens, dat waren koetsen. En de kades van de Thames moesten volledig vrijgemaakt worden van pakhuizen vol brandbare rommel. Er mochten alleen nog maar ontbrandbare dingen in opgeslagen worden. Al de rest moest anders opgeslagen worden dan in kelders. Christopher Wren kreeg wel de opdracht om de 87 verwoeste kerken te herbouwen. Hij ontwierp 51 nieuwe kerken en zijn absoluut meesterwerk werd ook de nieuwe St. Paul's Cathedral. Niet meer met een loodendak, maar de iconische stenen koepel die we vandaag nog altijd kunnen zien in de skyline van Londen. En zelfs de bombardementen van de Tweede Wereldoorlog wisten overleven. Hij liet ook de Monument bouwen, een gigantische dorische zuil vlakbij Pudding Lane, ter nagedachtenis aan de ramp. Ja, en... Tot slot, de Great Fire of London liet niet alleen fysieke liettekens na. Het heeft ook onze moderne wereld, zoals we het nu kennen, op een zeer specifieke, administratieve manier gevormd. Want duizenden mensen waren in één klap alles kwijt. Echt alles. Hun huis, hun zaak, hun werk. Zijn bakkerij was weg. Geen bakkerij meer. Hun meubels, hun geld, dat vaak ook gewoon in kistjes in hun huis lag. Er bestond geen vangnet. Als je huis afbrandde in 1666 had je gewoon pech en dat stond op straat. Verzekering. De risico was voor de handelaren en de opkomende middenklasse ineens een onaanvaarbare gedachte geworden. Dus niemand durfde ook iets te starten of daar iets te gaan kopen. Dus het lag echt gewoon allemaal plat door de shock van die brand. Dus een paar jaar na de brand sprong een slimme, iets wat loesje ondernemer genaamd Nicholas Barbon in een gat in de markt. Wat heeft deze man, Nicholas Barbon, bedacht en opgericht als direct gevolg van de Great Fire of London? Een verzekering. Heel goed. Welke verzekering? Brandverzekering. De allereerste brandverzekeringsmaatschappij. Het heette simpelweg de Fire Office. Het is begonnen in Londen, na die brand. Mensen konden een premie betalen. Was dat eerste in de wereld? Eerste in de wereld, voor zover dat ik heb gevonden, ja. Ik denk dat wel. Wel logisch ook. In 1666. Brandverzekering? Zullen wel zo ergens meestal gebeuren zo'n dingen tegelijkertijd? Net na de Tweede Wereldoorlog denk ik wel dat ze hadden, brandverzekering. Heel goed. Mensen konden dus een premie betalen, gebaseerd op de geschatte waarden van hun stenen huis. Op dat moment geen oud huis meer. En als hun huis dan toch nog zou afbranden, zou de fire office de herbouw betalen. Het was een geniaal en immens populair concept en al snel doken er natuurlijk concurrerende verzekeringsmaatschappijen op, met namen als de Friendly Society en de Hand in Hand. Maar deze verzekeraars gingen nog een stap verder. Ze beseften dat het voor hen goedkoper was om een brand zelf te stichten, om een brand zelf zo snel mogelijk te blussen, in plaats van achteraf een heel huis te moeten vergoeden. Dus omdat de overheid nog steeds geen formele brandweer had opgericht, richtte deze verzekeringsmaatschappij gewoon hun eigen privé-brandweerkorpsen op. En hoe wisten die mannen dan naar welk huis ze dan moesten blussen? Wie dat verzekerd was, hebben we niet bij hen. Ja, want gebouwen die in brand stonden van mensen die geen verzekering hadden, die gingen ze niet blussen. Met een logo op de deur. Die is gemarkeerd. Inderdaad. Iedereen die een verzekering afsloot, kreeg een metalen plakplaat met het logo van de maatschappij waar ze bij verzekerd waren. Een zogenaamde firemark. die ze dan prominent op de gevel van hun huis moesten spijkeren. En als er dan een brand uitbrak, stroomden de privé-brandweermannen van alle verschillende maatschappijen tot die brand. Ze keken naar de gevel. In een bordje van de fire office begonnen de mannen van Nicky Barber als gekken die brand te blussen, terwijl de rest daar waarschijnlijk gewoon stond te kijken en bompjes aan te maken. En wat als het hun huis was? Bij de buren, zonder brandmerk? Ja, ging er geen bordje bijvoorbeeld, of was dat een ding? Dan lieten ze het gewoon gecontroleerd afbranden en zorgden er enkel voor dat het vuur niet zou overslagen naar de huizen in de straat die dat wel bij hun verzekerd hadden. Het was een waanzinnig kapitalistisch systeem, maar het vormde wel de basis van de moderne brandweer. Bestaan die nog altijd? De fire-office, dat weet je niet. Dat kan doorgevloeid zijn tot een echte... Dat kan, hè. Het is nu A.G. enzo. Nee, maar het was ook de basis van de brandweer, hoe we die nu kennen. Allee, toch niet helemaal. Nee, maar... Plus ze wel gewoon, eender welk. En de wereldwijde verzekeringsindustrie. Niet alleen brandverzekering, maar dat begon eigenlijk met brand... Dat begon met brandverzekering, maar dan dachten ze, we kunnen eigenlijk alles beginnen verzekeren. Toch een van de grootste loesje dingen in de wereld, de verzekeringen. Ja, eigenlijk wel. Mooi voor mijn afsluit, want als je de volgende keer naar je rekening kijkt, Alexander, dat je een rekening krijgt van de brandverzekering, een factuur, dan moet je niet vloeken op de makelaar, maar dan moet je even denken aan Thomas Ferriner, de vermoeide bakker die op een hete zomernacht in 1666 vergat zijn oven fatsoenlijk uit te kuisen en daarmee per ongeluk half middeleeuws Londen vernietigde en de moderne brandverzekering uit de as van de stad liet herijzen. Een brandverzekering of een autoverzekering, daar ben ik mee akkoord. Op een gegeven moment zijn er zoveel verzekeringen dat je je wil aan alles smeren. Je kunt bijna letterlijk voor alles verzekerd zijn. Dat is hoeveel peace of mind je wilt hebben over dat bedrag. Nu in onze tijd heb je minder kans. Toen vond ik dat logischer. Ook al had je minder geld om daarna aan uit te geven, want je moet het ook kunnen betalen. Dat is zoals de sport, dat is een beeldverzekering. Dat zijn bron van inkomsten. Ik kan toch ook niet mij verzekeren tegen mijn bron van inkomsten? Jawel. Tegen beroepsverlies, invaliditeit, of dat je langere tijd werkloos bent. Dat is via het werk, denk ik. Je bent dan verzekerd, waarschijnlijk. Stel dat jij nu... Jij kunt dat op je kredieten... Bij Dottos is dat ook zo. Dat je een extra krediet op je lening kunt pakken. Dat je je beschermt tegen werkloosheid of arbeidsongeschiktheid. 16 euro per maand. Dat is al een klein prijsje. Goeie prijs. Goeie prijs. Bij mij 59 euro. Goeie prijs. Goeie prijs tegen die vuur, hè. Tegen de vuur, hè. Tegen Davour. Davour. Ja, goeie onderwerp. The Great Fires of London. Ja, verzekeringen. Goeie onderwerp. Dat is waar. Niet zo met verzekeringen. Maar in The Dungeons of London is er ook een heel stuk over The Fires of London. Ik herinner me altijd dat stuk, maar ik wist nooit van... Ik wist dat er een grote brand is geweest. Dus ik dacht, ik wil dat eigenlijk eens een beetje opzoeken. En ik wist nooit dat dat 80 procent van die stad gewoon is. Dat dat een beetje geduurd, hoe warm dat is geweest, het vuur is iets zot. Dat is een beetje een raar idee, want je denkt, die stad, dat is tot dat ze dat eenmaal hebben kunnen opbouwen, maar uiteindelijk is dat al zo lang geleden dat ze waarschijnlijk nog wel eens opgebouwd zijn geweest. Ja, met de Tweede Wereldoorlog is er ook heel veel plaatsgebombardeerd dat ze het daarna nog eens hebben opgebouwd. Ja, dat is het ding. Die stad ging nooit weg zijn. Die mensen waren daar. Ik denk ook van, zoals je zegt, misschien hebben er heel veel ook hun kans gepakt, doordat dat is gebeurd, om hun leven te veranderen en daar gewoon iets te beginnen bouwen op een of andere van die percelen ofzo, waar dat er niemand meer dat kon claimen, omdat die ook zijn in brand geschoten, die mensen zelf. De kans is er wel, ja. Tuurlijk, ja. Dat is mooi, hè? Dat is mooi, hè? Dat is mooi, hè? Dat is mooi, hè? Dat is de silver lining. Dat is mooi, ja. Dat is mooi. Grijp je kans wanneer je het kan. De silver lining van een brand waar duizenden mensen zijn bijgestorven. Iemand doodpakt zijn shit. Grijp je kans. Doe alsof je de koning bent. In zijn kasteel ben je nu een lord. Heel mooi. Dan gaan we naar dit. Zit vast. Zit vast. Je krijgt net een berichtje van onze goeie vriend, Lennart. Ik ga hem even schoonjaken, omdat hij me toch stuurt. Ik ga hem ineens bedanken via deze weg. Yorrick, stop met mij te sturen. Laat mij mijn rust. Laat mij doen. Nee, hij stuurt dat hij erbij kan zijn volgende week, met onze special die we gaan doen. Oh Leonard. Dus hij gaat weer fiksen dat er goeie beelden van zijn. En deze gaat echt wel de moeite zijn om te zien met beeld. Dat kunnen we nu al beloven. En volgende week, als je het dan gaat horen en je denkt, fuck, ik wil deze zien met beeld. Je kunt altijd naar de Patreon gaan en een maandje afsluiten om die aflevering te zien. Een maandje? Waarom niet? Waarom niet? Dus bedankt, Lennart. Nu al op voorhand. Dan moeten we volgende week al niet bedanken. Dan zeggen we, we worden heel bedankt. Goed. Goed. Is er wat binnengekomen? Ik heb een vraag gesteld ook. Met je fikkie. Met mijn fikkie. Ik heb een lucifer gebrand. En het doet pijn aan mijn vingers. Natuurlijk. Hoe doe je dat nu weer? Is er nog iets binnengekomen in de week? Ja, Marissa stuurde er straks nog. Wederom een supertof aflevering. Ik ga nu weer de oude aflevering beginnen. Thanks, guys. Cool. Bingen, zegt ze. Zijn ze? Bingen, ja. Leuk dat er iemand ook zo teruggaat om vorige afleveringen. Er zijn veel dat dat doen. Stuur het naar iemand anders. Sven, juist de nieuwe aflevering geluisterd. Dit poolkill. Supergoeie aflevering alweer. Feedback is niet nodig. Dat is omdat we feedback vroegen ook. Dat is lief. Wat was het nu weer? We hebben... Nee, dat hebben we niet gevraagd. Ik wou nu vragen, voor mensen die dat vaak terugluisteren, wat zijn de afleveringen van helemaal in het begin, die je echt goed vond, die je qua onderwerp misschien wel eens als extraatje opnieuw kunnen doen? Laat dat eens weten. Zijn er afleveringen die je zegt, die waren goed, maar waartoe nog niet supergoed? Kan, hè? Eens even kijken. Marissa, dat is waarschijnlijk dezelfde. Die stuurde ook een comment op een aflevering. Die stuurde... Jullie klinken allemaal als die ene uit Police Academy die alles roept. De Z. Heb je ooit Police Academy gezien? Ik heb dat nooit gezien, denk ik. Ja, een paar. Er zijn er duizend van. All right. Dat is een sticker, denk ik. Ja, ik denk het. We beginnen op het einde. Moet ik hier stilzitten? Dus je vraag was, voor wie of voor wat heb je een vurige passie? Ja. Omdat ik jullie niet kan zien, die antwoorden. Dat is weer altijd... Ik heb het. De Kjell zegt voor Gilean De Munk. Een beetje gay is wel oké. Wie is Gilean De Munk? Dat had hij vorige keer ook al. Dat hij een maat is of zo. Een maat van hem. Heel goed. Ja, mooi. Een beetje gay voor jullie. Mijn onkel. Onkel Michel. Zegt mijn vrouwtje. Leuk. Lief. Gucci man. Zwijntje. Ja, wacht. Wat is er dan even op... Lottolies ik je stuurt, mijn haart. Dat is raar. Voor wie of wat heb jij een vuurgepassie, mijn haart? Dit is wel goed. Stephan, die stuurt. Ja, deze Stephan. Ik leef om Yorrick te burnen, pun intended. Ja, goed gevonden. Dank je. Improv. Teaser voor volgende week. Ikke? Ja. Jules? Mijn beste vriend, hij heeft me donderdag gevraagd als getuige. Dat is kesko. Voor een moord, of? Josie stuurt true crime. Ik ben zelf aan het overwegen om criminologie te gaan studeren. Ferm. Cool. Amai. En wel speciaal voor jou, Josy, mijn volgende onderdeel. Ik heb het al vorige keer ook gezegd. Ik ga nog eens true crime zoeken. True crime. Dat is lang geleden. Ze hebben de start gestuurd. Voor vliegen. Ik ben ondertussen zelf begonnen en het is echt machtig. Kun je geloven? Bij wijs zijn begonnen? Ja, met vliegen. Wat is vliegen? Vliegen te vangen? Vliegen te vangen, ja. Met een vlieger, hè. Dan pak je een stuk papier... Een vliegtuigje? Ah ja, zo'n vliegertje. Nee, niet een vliegertje. Je pakt een stuk papier, hangt er een tak aan en dan een touwtje en dan ga je gewoon in het bos... Dat is een vibe. Dat is een vibe. En dan stijgt dat op, blijkbaar. Ah ja, oké. Dat is nice, hè. Speciaal. En jullie, jongens? Alexander heeft nog gereageerd, waarschijnlijk, via de Wabliefteru U?-podcast. Yorrick zijn landingsbaan. Ze zijn nog best oké. Ik heb ze er juist op geboond. Dat vind ik misschien ook eervernoemen. Dat is grappig. Onze goeie vriend, ex Wabliefteru U?-gaan, Maarten, is gecaved. Ik ben altijd te zagen over dat ik een diepere haarlijn heb. Hij heeft een brosje. Heb je al een foto? Nee, ik heb hem niet meer gezien. Half van de week, hè. Maar morgen zie je... Nee, jij niet, want jij kunt niet mee. Maar jij wel, hè. Ja. Overmorgen. Ja. Dan gaan we naar de cinema. Overmorgen? Ga ik mee? Donderdag. Waarom kom ik hiertoe? Ga jij mee? Ga jij wel mee? Ga jij ook mee? Nee, jij kan niet. Ik ga mee. Nee, jij had toch gezegd aan Tiende? Nee, bro. Bro, ik heb een app gemaakt daarvoor, hè. Ja, vieze slet. Waarom kon ik dat niet doen? En jij stuurde dat je niet kon. Dat heb ik veel gewerder gezien. Disclosure day. Dat is te raar. Jens ook? Jens gaat ook mee. Die komt apart zelf met een auto, want die gaat elk moment een baby krijgen. Die heeft toch geen rijbewijs? Jawel, die is aan het gaan voor zijn rijbewijs. Die mag nu zo met een L rijden. Echt waarom ik heb gezegd dat ik dat niet ken. Ik zal er waarschijnlijk iets uit hebben gehaald. Nu zal er waarschijnlijk geen plaats meer naast ons zijn. Geen probleem. Ik kan wel zien. Ah, zwijntje. Er komen nog genoeg films aan in juli. Masses. Masses. Ik hou ook niet van alles. Masses. Masses. Masses. Amusez-vous, boys? Al Marvel-shit. Hij komt niet, jawel. Ja, op het einde van het jaar. Spiderman ook al. Spiderman. De recordodyssey. Zeg, met die odyssey... Die ticketten gaan weer snel gaan. Ik denk, de dag zelf gaan wij nooit kunnen gaan. Dat is... In Amerika was dat direct uitverkocht. Maar waarom is dat zo'n hype? Ja, blijkbaar. Maar wat wel een ding is... In Brussel... hebben ze nu een IMAX-zaal, een nieuwe IMAX-zaal, een 70mm IMAX-zaal. Er zijn er maar dertig in heel de wereld. Er zijn er maar drie in Europa. Wat wil je daar zeggen? Ja, 30mm is hoe hij het heeft opgenomen. Dat beeld is gigantisch. Gigantisch. Ook in de grote gigantisch. Er is niks afgeknipt. Wij hebben al IMAX en dat is groot, maar dat is stuk afgeknipt. De gewone beelden zijn heel veel afgeknipt. Mensen zijn heel boos om dat in 70 mm... Je moet dat naast elkaar zien, die frames. 70 mm zie je zo... Als je een shot hebt van die... Weet ik veel wie dat is in de film. Dan zie je volledig je lichaam, maar in gewone cinema is dat bijgekropt. Dat is echt gewoon afgesneden. En dan zie je echt zo'n... Zo'n deze. Dus dat is echt... Hij heeft dat gefilmd, die 70 mm. Om dat volledig te kunnen zien... Ja. Dus ik heb ook zoiets... En dan ga ik zo duizend... duur zijn en... We hebben wel die ticketten, dus gratis ticketten hebben we wel heel veel, dus dat kunnen we wel doen, maar dat nog, dat gaat ook gewoon constant uitverkocht zijn. Ze komen vanuit Europa naar daar om dat te zien, niet gewoon uit België. It's crazy. Maar we zullen wel gewoon gaan zien hier. Maar genoeg. Genoeg over films. In onze planning. Dus als je Maarten wilt zien met zijn brusje... Brusje! We zullen dat foto trekken. We zijn benieuwd of je fans dat ook eens zien. Dat was het, denk ik, voor deze week. Volgende week doen we iets speciaals. Het wordt een... Als het goed gaat, gaan we voor de mensen die het hebben uitgeluisterd nu onze aflevering tot het einde verklappen. Ja? Ja, hè? Dan kunnen ze ook al een abonnementje afsluiten op Patreon als ze het willen zien. Maar wij krijgen volgende week... Ik heb stress. ...een gast in de podcast. Ja, Alexander heeft echt stress. Ik heb niet precies stress om de gast te zien, maar wel... Ik denk dat wat wij gaan doen, dat ik dat helemaal niet kan. Dat is spannend. Ik ben ook blij dat we dat niet voor het publiek moeten doen. Ja, maar misschien daarna. Weet ik niet. Misschien dat ik tegen Ryan wil tipfen. Ik voel me wel goed, maar... Maar nee, hij komt ook een van je grote idolen. Ik heb hem heel graag bezig gezien in... In Foute Vrienden. We krijgen een Foute Vriend. Jeroen De Wulf. Jeroen. Jeroen. Die komt als gast. We gaan hem eerst uithoren over improv comedy. Hoe leerde hij dat? Want hij heeft daar ook les in. En dan krijgen wij een soort van onderdompeling in de improvisational comedy. Yes, and? En weet ik veel wat dat er nog allemaal in houdt. Dat zeg ik niet. We hebben een locatie zelfs voorzien, het prachtige Boekenborg. We moeten niet te laat zeggen, zoiets stonden die mensen daar allemaal. Ja, we zeggen toch niet wanneer, exact. En ja, wij gaan dat daar... opnemen en Lennart komt ook om beelden te maken, dus er komt een videoversie van, om ons te zien sukkelen in improvisational comedy. We gaan het sowieso kunnen luisteren, want het wordt een gewone aflevering. Het gaat voor mij, vooral met je afhanging, als wij met drieden gaan mogen doen, dan denk ik dat dat wel goed komt. 1-0-1 of zo. Hij gaat meedoen. Hij gaat ons proberen te challengen. Ik ga heel de tijd bang zijn dat ik niet goed doe. Maar je weet dat wij dat niet kunnen. Dus je drempel is zeer laag. Je verwacht dat wij insane zijn. Dat moet ook niet. Als ik dan iets raars zeg? Jij zegt altijd iets raars. Dat is waar je mee is geweest. Dat is waanzin. Omarm je weirdheid. Omarm je weirdheid. Dat doen we nu ook al in de podcast. Dat is een deel improv wat we doen. Ik denk dat het hetzelfde is. Maar ik kijk wel hard uit naar Romem. Ja, ik denk wel dat dat cool is. Als je vragen hebt tussen nu en dan voor Geron, dan kun je die sturen. Dan stellen we die door. Maar wij gaan ook vragen voorzien. We gaan die eerst helemaal laten horen. Misschien kunnen we dan via hem alle foute vrienden afgaan. Stel je voor. Dat zou wel grappig zijn. Ik vind het leuk. Ik vind het echt zoiets... Jeroen werkt vaak samen met Dempsey. Hebben jullie dat ook al gedaan? Inderdaad, ja. Die had ook een eigen comedy troupe voor improv comedy. Ja, we zullen wel zien wat we ervan bakken, maar ik ben benieuwd hoe snel je dat kunt leren, of dat je dat kunt leren, of dat wij daar goed in zijn, of dat wij daar helemaal niet goed in zijn, wat zijn verdict is. Ik denk dat hij ook een hele grappige mens is. En op het einde krijgen we allemaal een score. Ja, dat vind ik wel goed. Ja, op het einde krijgen we allemaal een score. Ik denk dat hij dat ook rechtuit zou zeggen. Zeker. Jij moet dat nooit meer doen. Jij staat er te ver van. En ik zou met jouw kop ook niet meer op beeld komen. Voilà, dat was het voor deze week. Bedankt voor het luisteren. Ik ben altijd Yannick. En ik was hier alleen. Ik was hier ook met Gaston. Die is al lang weg. Maar ik was hier ook met... Alexander. Stephan. Tot volgende week. Heel mooi. Volgende week live in concert in de Koningin Elisabeth-zaal. En Yorrick op de zang? Ja, het is goed. Het was zo goed om eraf te sluiten. En dan is er die overkill weer. Altijd te ver.