21 - De Grote Kunstroof
Door Yorrick • 13 juni 2021
Over deze aflevering
Wat is er bijna even goed als geld stelen? De Chez Tortoni natuurlijk! Alexzwanzer vertelt over de grootste kunstroof allertijden (en Stephan heeft duidelijk ook een Netflix abonnement).
Inhoud
In 1990 vond in Boston de grootste kunstroof uit de geschiedenis plaats. Dertien kunstwerken, met een geschatte waarde van een half miljard dollar, werden gestolen. Schilderijen van meesters als Rembrandt en Vermeer verdwenen en zijn tot op vandaag spoorloos. Alexander vertelde in de podcast over dit fascinerende mysterie.
Het gebeurde allemaal in het Isabella Stewart Gardner Museum. Dit museum was eind jaren ‘80 in financiële problemen en de beveiliging was verouderd. Er waren geen camera's en de bewakers waren vaak onervaren studenten. Een ideaal doelwit voor dieven.
Een roof van 81 minuten
In de nacht van 18 maart 1990, net na de drukke St. Patrick's Day-vieringen, dienden twee mannen verkleed als politieagenten zich aan bij het museum. Ze beweerden dat er een melding was van overlast. Eenmaal binnen overmeesterden ze makkelijk de twee bewakers en bonden hen vast in de kelder.
Vervolgens hadden de dieven maar liefst 81 minuten de tijd om hun slag te slaan. Dat is uitzonderlijk lang voor een roof. Ze stalen topstukken zoals "Het Concert" van Johannes Vermeer (alleen al geschat op 250 miljoen dollar) en "De storm op het meer van Galilea" van Rembrandt (zijn enige schilderij met een zeezicht). Ook werken van Manet en Degas en enkele minder waardevolle objecten werden meegenomen. Opvallend was de brutale werkwijze: de dieven sneden de kostbare doeken gewoon uit hun lijsten.
Vreemde keuzes en onopgeloste vragen
Het mysterie wordt alleen maar groter door de vreemde keuzes van de dieven. Ze namen enkele objecten mee die weinig waard waren, zoals een Chinese vaas, terwijl ze veel waardevollere schilderijen van onder andere Michelangelo en Raphaël gewoon lieten hangen. Experts denken daarom dat het geen professionele kunstdieven waren.
Er zijn ook sterke vermoedens dat de bewakers er iets mee te maken hadden, een zogenaamde "inside job". Zo werden er in een van de zalen geen bewegingssensoren geactiveerd tijdens de roof, terwijl een bewaker er kort daarvoor wel was gepasseerd. De bewakers zelf werden echter nooit veroordeeld. De FBI vond hen te "onbekwaam" om zoiets groots te plannen.
De dertien kunstwerken zijn nooit teruggevonden. In het museum hangen de lege lijsten nog steeds aan de muur, als een stille herinnering aan de diefstal. Er is een beloning van 10 miljoen dollar voor de gouden tip die leidt tot de terugkeer van de kunst. Het blijft een van de grootste onopgeloste mysteries in de kunstwereld.
Transcript
Automatisch gegenereerd transcript — vrij te citeren met bronvermelding naar wabliefteru.be.
Hey, ik ben Yorrick en dit is Wabliefteru? Een podcast waarin vier vrienden verhaaltjes vertellen aan elkaar over interessante dingen en de rest luistert en reageert. Ik ben Yorrick en ik ben hier niet alleen. Ik ben hier ook met... Alexander. Maarten. De Val. Goed. Wie van jullie heeft er iets voorbereid? Ik heb vandaag het voorbeeld. Zal ik beginnen? Ja, doe maar. Voor ik mijn topic ga zeggen, heb ik al direct een vraag, of meerdere vragen. Ik ga enkele dingen opzommen en jullie moeten zeggen wat dat is. De concert. Dat is het Engelse woord voor de concert. Het concert. Nee, geen idee wat dat is? Dat heb ik toch net gezegd. Een kunstwerk. Dat is goed. Jij weet al waar je aan gaat zetten. Ja, ik denk het wel. Dat is goed. Dan kan Stephan mij aanvullen als het... Nee, ik ga niet te veel proberen te... The Storm on the Sea of Galilee. Ik denk een kunstwerk. Een chateau, Tony. Een plaat. Een kunstwerk. Een kunstwerk. Goed, dus wat zijn deze? Dit zijn inderdaad kunstwerken. Wat hebben deze kunstwerken gemeen? Dezelfde schilder. Die zijn verloren gegaan en teruggevonden. Die zijn zo crappy gerestaureerd. Nee. Zeg dat. Ja, ik weet het, natuurlijk. Die zijn geroofd geweest. Dat zijn allemaal kunstwerken die zijn gestolen in de grootste kunstroof ooit. Daarover gaat mijn topic, het mysterie van de grootste kunstroof ooit. Rembrandt, Vermeer, Manet, dat zijn allemaal kunstenaars die schilderijen hadden die in de grootste kunstroof ooit zijn gestolen geweest. Dat vond plaats in het jaar 1990. Hij wordt dus gezien als een van de meest kostbare diefstallen van privéuigendommen uit de geschiedenis. De werken die gestolen zijn hebben ongeveer een waarde van een half miljard dollar samen. Dus dat is toch al best wel een mooie som. Dat is niet slecht. Dus hoe heeft deze kunsteroof kunnen plaatsvinden? Laten we dat samen ontdekken. Dus de Kunsthof is plaatsgevonden in het Isabella Stewart Gardner Museum. Het museum werd gebouwd onder leiding van de kunstverzamelaar... Isabella. Hoe is dat ding genoemd? Isabella A. Exact. Nee, dus deze heeft ze gedaan. Dat was een heel rijke luisdochter. Hij heeft ze gedaan om haar persoonlijke verzameling een plaatstuk in te geven. Daarom is ze gebouwd geweest. Dat waren schilderijen van haar die ze wilde tentoonstellen. En heeft ze die gekregen allemaal? En zouden we geld uitslagen? Ja, ik denk het. Voor ons zelf zou ze die gekocht hebben, want het was een rijke luisdochter. Een geldpassie gekregen. Een schat. Zo één. Dus het museum ging open in 1903 en Garner bleef de collectie uitbreiden totdat ze uiteindelijk stierf in 1924. Op dat moment liet ze het museum 3,6 miljoen dollar na. Ik heb niet opgezocht hoeveel dat nu waard is. Koksje? Misschien moet je dat even opzoeken. Opzoeken is... Dan moet je dat voorbereiden. Ik wou dat nog doen, maar ik vergeet het. Sorry, mannen. Dus het was ook haar wens om... Ze had een privécollectie in het museum dat ze toonstelde. Bij haar nood was het haar wens dat er geen veranderingen zouden plaatsvinden in het museum. Dus dat er geen kunst verkocht werd en ook geen nieuwe kunst bijgekocht of toegevoegd werd aan de collectie. Dat was haar wens, dat het museum zo bleef. Ja. We kunnen dat aan lopende houden, want uiteindelijk komen er wel mensen in te zien, maar... Is het elke museum, zoals het Louvre, komt er nog shit bij? Ze doen wel vaak exposities en uitwisselen en zo, maar ze hebben al zotte meesterwerken hangen. Sowieso komt er al volk voor die meesterwerken. Als iedereen gezien heeft wat er te zien is, kan dat toch niet blijven? Dat blijft mooi. Er zijn mensen die blijven komen. Je kunt je niet voorstellen dat iemand... Als je een Q-skater bent en je kijkt naar de Mona Lisa om haar iets te zeggen, dan veronderstel ik dat je haar duizend keer hebt gezien. Een autoliefhebber gaat ook elk jaar naar de autosalon. Omdat jij vijf keer dezelfde film ziet. Het is ook een beetje anders. Amai, heb je die auto gezien? Die heeft vier wielen. En een motor. Oh my god. En jij ziet toch ook vijf keer dezelfde film? Ja, dat is waar. Ik weet niet of dat zijn lievelingsfilm is, maar dat verandert elke maand. Elke film. Dus, het museum was een heel drukke bezochte plaats door museumliefhebbers. Dus ja, er gingen ook al grote werkers, zoals ik juist heb gezegd, dus het was er altijd wel druk. Maar tegen de jaren 80 begon het geld toch wel wat op te geraken van het museum en kwam het eigenlijk in financiële problemen. Dit zorgt ook mee met de slechte staat van het museum, dat er minder bezoekers kwamen. Er was geen klimaatbeheersingssysteem, dus geen ergwoud. Dat is voor die werken wel heel slecht, want het Garden Museum is een soort serre-achtig iets met bomen en planten, dus dat zorgde ervoor dat het klimaat niet heel goed was voor die schilderijen. Ze hadden ook geen verzekeringspolis, dus geen schilderijenverzekering. En de gebouwen waren ook dringend aan onderhoud toe. Zo is er een geval geweest dat er een rioleringsbuis in het midden van een zaal begon te lekkeren en er bijzonder rioolwater uit kwam. Goed dat het allemaal gepikt is. In 1982, dus eigenlijk acht jaar voor de overval, was er al eens een complot door de FBI ontdekt om het museum te beroven door de maffia. Hierna heeft het museum wel geïnvesteerd in betere beveiliging. Eigenlijk hadden die niet heel veel beveiliging. Ze hebben dat geïnstalleerd aan een bewegingssensor, maar voor de rest was het nog altijd vrij basic. Ook hebben ze bewakers s'nachts aangenomen, maar... Die bewakers waren heel onbekwaam, of waren studenten, dus dat kwam niet heel goed. Dat was niet echt heel... Dus ja, er waren geen camera's en de enige manier dat de politie kon verwietigd worden, was door een knop aan het beveiligingsbureau. Dus voor de rest was er eigenlijk niks van beveiliging. Dus als die knop niet werkt, dan komt er geen politie. Of als iemand niet aangeraakt is, dan kon dat gebeuren en niemand wist wat er gebeurde. Wacht. Wanneer is... Zijn we nu aan het vertellen van welk jaar? Dit is eigenlijk voor... Dus in 1982 is dat gebeurd. Dat is zo lang geleden. Je signaleert dat er iemand dat wou beroven. Dan heb je gezegd dat ze dat al hebben ingerekend. Maar ja, het doet er iets aan. En dan hebben ze een beetje... Extra beveiliging gedaan, maar het was nog altijd niet goed. Dan kom ik bij het fonds. Ondanks de verbeterende beveiliging is de grootste oorzaak van die roof nog altijd het gebrek aan moderne beveiliging. Dus laten we teruggaan naar de nacht van 18 maart 1990 in Boston. Weten jullie wat de dag 17 maart afspeelt? Welke dag is het dan? De dag na St. Patrick's Day. Ja, voilà. Klopt, klopt. Of is dat de dag... Nee. 17 maart was zijn prettieste dag. Letterlijk de dag na, ja. Dus dan wordt daar in Boston heel uitbundig gevierd. Ja. 17 maart in Boston. Dat is de perfecte moment om... Er is te veel Irish. Ja. Irish. Irish. Dus drie nacht... All the Irish. 18 maart. Je moet toch niet te veel Ieren luisteren? Give me another guess. Die is daar wel weer. De pot uit de koelhallereer. Sorry, ik steek er in. Oké. Oké. De nacht dat het allemaal gebeurde, ging het brandalarm af in het museum. In eerste instantie dachten bewakers dat er niks was en dat het een technische storing was, omdat er nergens brand of rook was. Niet veel later kwamen er twee dieven, dan, dat weten we nu, die waren verkleed als politieagenten bij het museum en die probeerden binnen te geraken met het excuus dat er een melding was voor overlast en dat ze dat moesten onderzoeken. In het museum. In het museum. Ineens waren ze de securityguys die niet binnenlaten. Na veel aandring hebben ze dat toch gedaan. Dan kwamen de bewakers binnen en hebben ze al vrij snel de bewakers... Nee, kwamen de politieagenten binnen en hebben ze de bewakers kunnen overmeesteren en vestbinden. Het was al heel raar, want een van de bewakers was op een rare manier vestgebonden. Hij werd geducttaped rond zijn ogen en dan... Ook rond zijn gezicht zo. En zo zat hij aan beneden. Op een pauze. Ja, eigenlijk wel. Op een pauze eigenlijk. Dat was wel een heel raar ding dat ze daar tijd voor hadden. Ze hadden er wel slim vanachter in hun bureau. Ik vond ook dat ze zeiden van... Ik ken u. Kom eens dichter. Kom eens hier. Is er niet een warrant out for your arrest? Dat was dan een student die bezat was voor die nachtbeveiliging. Die was wel achter zijn bureau gekomen en heeft die in de boeien geslagen. Zo heeft hij niet op je kop kunnen duwen. Slimme bewakers. Het is goed dat ze studenten tegenverhaken. Dus op die moment konden de deven hun ronde beginnen door het museum. De deven hebben in verschillende ruimtes in het museum kunstwerken gestolen. Zo hebben ze bijvoorbeeld uit de Dutch Room geschilderij gestolen als De storm op het meer van Galilee en Een dame en het heer in zwart. Dat zijn beide werken van Rembrandt. Ook hier werd het kleine zelfportret van Rembrandt gestolen. In diezelfde kamer namen de Dief ook het landschap met Obelisk door Flink mee en het concert door Vermeer. En een Chinese vaas. Een random Chinese vaas. die later blijkt niet zo heel veel waard te zijn. In de Short Gallery hebben dieven een Adelaarsknop van een vlaggenstok meegenomen, die ook niet zo heel veel waard was, maar oké. En vijf schetsen van Edgar Degas. En als laatste hebben ze ook nog één kunststek uit de Blue Room meegenomen. Chet Tortoni van Edouard Manet. Dus dat zijn eigenlijk... Is Manet een Italiaan? Nee, ik denk dat een Frans van ons is. Dat zijn dus de werken die ze hebben meegenomen. De kunstroof heeft uitzonderlijk lang geduurd. Stephan weet het misschien al, maar hebben jullie een gokje hoe lang deze roof heeft geduurd? Sowieso lang duren, want zo'n schilderij... Het is toch wel lijvig. En stuf. Vijf uur. Ja, ik denk... Ik was al zat ronddenken. Ik was echt zo... Acht uur ronddenken. Ik was 81 minuten. Wat de fuck? Zeer teleurgesteld. Ja, voor een overwacht. Ze zeggen zo, tien minuten, een kwartier. Je moet eigenlijk binnen, buiten zijn. Je hebt daar wel verstand van, Stéphane Contra. Ik heb die serie gezien. Dat zeggen ze er ook in. Die waren fucking traag. In die tijd werd er ongeveer voor 500 miljoen dollar aan kunstwerken gestolen. Ik zal even zeggen welk geld er wat in zit. De helft van dit bedrag gaat naar het concert van Johannes Vermeer. Dat komt omdat er van Johannes Vermeer maar 34 werken... Sommigen zeggen 35 of 36, maar dat er maar 34 werken gekend zijn. Die zijn werken die hij heeft, die van onschatbare waarde zijn. Wat is nu 34 of 35? Dat kan je tegenleggen. Dat weten ze niet goed. Eigenlijk was hij lui, en daarom deed hij kunstwerken werken. Dat zou een boodschap zijn voor jullie allemaal. Van Jonas Vermeer. Kunstwerk wordt alleen al geschat op 250 miljoen dollar. En dan wordt ook gezegd dat het het meest kostbare gestolen object ter wereld is. Dus 250 miljoen dollar voor een kunstwerk, dat vind ik toch al... Dat kan tellen. Zoals de storm op het meer van Galilei. Van de Rembrandt wordt geschat op 100 miljoen dollar. Dat is wel pittig. Dit is omdat het zijn enige kunstwerk is met een zeezicht. Maar dat gaan jullie wel kennen. Met die boten al. Laat dat eens zien. Een tabletje. Ik moet even zien dat ik het juist tip. Jeziken in de boten. Echt? Jezus. Wat is dat? Ik ken echt heel weinig... Ik ken het ook niet voor dat ik die serie heb gezien. Hoe komt dat je dat... Welke serie is dat? Hoe heet die? Mag ik dat zeggen? Ik weet het niet. Is dat een spoiler? Mag ik hem dat zeggen? Ja. Dat is geen deel van je verhaal. Is het niet weer? Ja, ik denk het. Maar jij kent dat wel, hè? In Legomaster... Het is The Big Heist, noemt hij. Dat was vier afleveringen, denk ik. Ik heb het net deze week gezien. Ja, ik vond het echt een goeie. Het was fantastisch. We moeten het niet meer zien. Spoiler. Precies. Natuurlijk, dit is het verhaal dat er is gebeurd. Maar ik heb dit thema niet gekozen als er geen eigenaardigeren zouden zijn. Dus bij deze eigenaardigeren... Hier komt het. Dit was het prologue. Dus door verschillende eigenaardigheden denken ook heel veel professionals dat de diefstal niet is gepleegd door... Er zijn heel veel tegenstrijdige reacties. Dat de overval niet is gepleegd door professionals. En dat de bewakers wellicht hulp hebben gegeven aan de overvallers. Een inside job. Ik zal u al zeggen, als eerste... Dat is inderdaad wel een heel rare ding. We hebben de zijdeur enkele minuten voor de overval door een van de bewakers opengedaan en terugdichtgedaan. Gewoon random. Even opengedaan en terugdichtgedaan. Geen verdere... Even kijken, even bewaken. Dat kan natuurlijk. Misschien had hij iets gehoord. Als er een protocol was voor die deur, altijd doet wat. Ja. Misschien was dat een soort signaal naar de dief. Kijk, ik zit aan het bureau, kom maar binnen. Ik kan jullie binnenlaten. Dus het zou zo maar eens kunnen. De tweede, wat ook wel heel opmerkelijk is, is, zoals ik juist heb verteld, zijn er ook schilderijen in de Blue Room gestolen geweest. Ik heb juist ook gezegd dat er dus bewegingssensors waren. En tijdens de overval zelf zijn er geen bewegingssensors afgegaan in de Blue Room. Wat is een blue room? Dat is een van de kamerregels. Dat is de Dutch room. Nederlandse schilders hebben een blue room. In de red room waren er geen schilderijen. Dus daar is een schilderij gestolen, maar er zijn daar tijdens de overval zelf tijdens de 1981 er geen sensors op gehaald. Dat systeem is afgezet geweest. Nee, want bij de rest is dat wel zo. Overal zijn er wel sensoren afgegaan door die overvallers. Maar niet in de Blue Room, terwijl een half uur ervoor door de bewaker is dat gepasseerd. En dat zien ze wel, dat daar een sensor is afgegaan. Ze denken dat een bewaker dat heeft gedaan. Dat was de laatste die in die kamer was. Dus hij heeft zelf een schuftwerkje gekozen. Dat wil ik, dat zit ik opzij. Dat ze dat kunnen meepakken. Hadden ze in de jaren 80 al bewakingsbeelden? Jawel, maar die zijn allemaal weggedraaid geweest, die camera's. Daar heb je wel niks van gezien. Dat was via een printer dat dat aan werd geprint. die bewegingssensor en dat kwam erop, alert in the blue room, go and check. Dus wat is er gebeurd? Dat papier is weggetrokken geweest, maar die persoon die dat heeft weggetrokken wist niet dat er ook een harde schijf was en dat dat dan op die harde schijf ook allemaal stond. Dat dat wel op die harde schijf was geweest. Experts vinden het ook een rare keuze dat sommige werken zijn gestolen en sommige niet. Bepaalde kunstwerken in het museum waren veel meer waard dan andere dingen die ze hebben meegenomen. Bijvoorbeeld die Chilaise beker en die Adlerskop waren maar een paar duizend dollar waard, terwijl er ook nog Schilderijen die veel meer waard waren van Raphaël, Botticelli en Michelangelo, die duidelijk veel meer waard zijn. En ook op de derde verdieping ging het schilderij de ontvoering van Europa. Iemand een idee van wie dat is? Die zit dicht bij ons. Is dat een echte of een vertalen titel? Ik denk dat... Ja, het zou een echte titel zijn. Kijk die reactie. Je moet niks zeggen. Maar dat komt er niet in. Nee, dat komt er niet in. Rubens, echt. Een schilderij. Dit is ook een van de meest waardevolle kunstwerken die in het bos stonden. En daar zijn de dieven zelf niet aan geweest. Oké, dan waren die toch echt met een doel daar binnengekomen om die te pikken. Waarschijnlijk omdat ze misschien al koper zicht hadden. Wat ze ook heel veel zeggen is... Wat er in Boston veel gebeurde is dat bepaalde maffiaguys in het gevangen zaten en hadden bijvoorbeeld... Dat er niet genoeg geld was om die eruit te krijgen en dat ze met kunst gingen onderhandelen. Ik kan jullie dat kunstwerk teruggeven als jullie mij dan vrijlaten. Veel mensen denken dat die kunstwerken gestolen zijn... Om dan te kunnen zeggen... Je krijgt het terug als je... Er was al een precedent geweest van een kunstdief die dat inderdaad zo... Een kunstwerk heeft teruggegeven en dan vrij is gekomen. Miller of zoiets. Milton, ja. Zot. Dat was een precedent. Andere gangsters dachten ook dat ik dat niet had. Not bad. Get out of jail free. Ook vonden de onderzoekers het vreemd dat de dieven geen moeite hadden om de kelder te vinden waar ze de bewakers hebben vastgebonden. Dus blijkbaar is dat heel snel gegaan. De bewakers zelf beweren dat ze van niks weten en zijn ook nooit veroordeeld geweest. Waarom denken jullie dat ze nooit veroordeeld zijn geweest? Omdat ze minderjarig waren? Nee. Ik bewijs dat. Nee. Ik denk ook niet dat het in de serie is gekomen. Waarom dat ze nooit waren? De stagiairbewakers. Die waren wel studenten, maar niet zo 16 jaar. Omdat ze duidelijk als slachtoffer gevonden zijn geweest? Het is een beetje grappig. Ik heb echt... Nee, ik zou... Ik zal het jullie vertellen. De FBI achter de beide wakers, incompetent om zo'n grote kunststof uit te voeren. Daarom zijn ze nooit voor Odiot geweest. Hun IQ was te laag. Dus ja, jammer maar helaas. Wat ik zelf heel eigenaardig vind, daar heb ik niet heel veel van gevonden, maar je zou denken, waar jij de juiste hoek hebt gezegd, dat je die kunstwerken met heel de lijsten al meepakt. Dat is dus niet gebeurd. Wat is er gebeurd? Al die kunstwerken zijn gewoon met een mes uit die lijst gesneden. Dus dat zijn kunstwerken van 215 miljoen dollar. Die zijn er gewoon met het mes uit gesneden geweest. Van de kader. Maar heeft dat dan al lang geduurd? Dat is tot op heden niet bekend. Met die nadelaarskop en zo. Die hebben ze ook allemaal moeten losvijzen. Ze hebben ook wel stukjes gedemonteerd, maar... Dat is zo raar. Dat zijn toch... Maar je moet je inbeelden. Je kunt dat kunststuk ook niet oprollen. Die verf is allemaal al... Een beetje gebroken. Als je dat oprolt, is dat gewoon een zeep. Dan is het toch duidelijk dat die twee bewakers dat wel hebben gedaan, want dat is een heel incompetente move. De mensen die dat gepikt hebben, kennen toch niks van kunststof? Die hebben ook random dingen zitten pikken. Die wisten niet wat de meest waardevolle stukken waren. Of juist enkel die, maar voor de rest niet. En we dan... Dat is een shiny gouden adelaar. We gaan die ook pakken. Dat zal ook wel veel waard zijn. Kijk, hier een vaas. Waarom schrijven ze die anderen dan af? Omdat ze te dom zijn. Ze waren ook die kunststroof eerst aan het toeigenen aan die Milton. Ik zei dat hij dat schilderij wel had geruild voor zijn vrijheidswaar, een ander. Omdat hij ook een voorliefde had voor Chinese kunst. En dat hij ook op een vorige ding een Chinese Ming-vaas had gestolen. Hij werd daarmee in verband gebracht, maar hij zat toen in de gevangenis. Dus het kon niet. Misschien heeft hij de opdracht gegeven en dan nog eens een schone vaal zien. Als je de verschillende groepen ziet, de maffia, daar ben ik niet heel verder op ingegaan, omdat dat allemaal beweringen waren en er ooit echt iemand beschuldigd is geweest. Maar dan zie je wel dat je die kan knippen, daarom, daarom, en daarom. Waaronder die Irish. Ja. Wat wel een leuk geweertje is, is dat tot op de dag van vandaag die lege lijsten nog altijd gewoon op de plek hangen in het museum waar ze ervoor hangen met het schilderij erin. Dus daar hangen gewoon nu... De schilderwerken zijn nooit teruggevonden. Nee, dus die zijn nooit teruggevonden en die lijsten hangen daar gewoon... Leeg. Het is nu nog niet afgesloten. Nee, ze zijn er nog steeds. Daar kom ik straks op. Er zijn er nog steeds op aan het zoeken. Dan kom ik bij het einde. Het mysterie van de grote kunstroop. Het is nog altijd een mysterie. Er is nog altijd niks gevonden. Er zijn altijd bepaalde mensen geweest. Die hebben die gestolen, maar die zijn gestorven. Is dat zo? Dan hebben ze dat geheim mee in hun graf genomen. Maar dat is niet zeker. Momenteel is er nog altijd een beloning van 10 miljoen dollar. Voor iemand die informatie kan geven die leidt tot de terugkeer van de kunstwerken. Dus dat is ook de grootste beloning die ooit is aangeboden geweest door een particuliere instelling. Ook wordt de waarde van de gestolen kunstwerken momenteel geschat op 1 miljard dollar. Dus ook niet meer 500 miljoen dollar. Dan ga ik nog even op een rijtje zeggen... Alle kunstwerken zijn er zo geweest. Het was het concert van Vermeer. Een dame en een heren in het zwart van Rembrandt. De storm op het meer van Galilee van Rembrandt. Zelfportret van Rembrandt. Landschap met obelisk van Flink. Chet Tortoni van Manet. Dan zijn er vijf schetsen van Degas. Dat is niet altijd zo. Dat is niet Italiaans. Chet Tortoni. Dat is toch ook zo? Vijf schitsen van Degas, dan die vergulde adelaar en een bronzen beker uit de Shang-dynastie. Dus dat is eigenlijk een beetje... Dat is nooit teruggewonnen. Ja, dus er zijn heel veel complottheorieën. Heel veel pistes geweest wel van wie. Nog altijd iemand dat er aan het zoeken is. Die Milton had wel een maat die dat bij de Italiaanse maffia zat. In Boston heeft de Italiaanse maffia dat een deel. En de Irish maffia ook. Dat was ook een theorie dat zelfs de IRA, dat was ook een tijd dat ze Noord-Ierland vochten tegen de rest van Groot-Brittannië voor onafhankelijkheid. Dat die dat ook zouden via de Ierse maffia voor wapens kopen, want dat konden op de zwarte markt wel inzetten voor wapens, want je geraakte dan ergens anders. Een beetje als onderpunt. Als je een nieuwe lening wilt, maar je geeft je huis als onderpunt... Ik geef hier een natuurgestrikt schilderij. Dan zijn er ook niks geworden. En dan was het... Milton had een maat die ook bij de Italiaanse maffia zat. Die wilde een nieuwe oorlog ontketenen tegen de bestaande Italiaanse maffia van Boston. Die zocht dan ook fondsen en, als het zou mislopen, een get-out-of-jail-free-card. Dus dat is ook een piste. Ze zijn ook effectief. Op het einde zie je wel dat de zoektocht naar de Italiaanse maffia is, dat daar echt wel banden mee zijn. Ergens is er ook weer een link met Milton. Dat die er ook wel mee te maken heeft. Er is een aantal verhalen. Dat Milton gestolen heeft. Hij had een handlanger. Die zou de rug van Milton zijn werken hebben verkocht. Hij heeft dat met een journalist gehad. Hij heeft dat in een donkere opslagruimte laten zien. Hier is het, maar ze hebben dat nooit kunnen bevestigen. Hij wilde zijn vrijheid onderhandelen, want hij werd ook verdacht van van alles. Hij heeft zelfs paint samples moeten... We zorgen aan die journalisten. Ze hebben gezien dat het de 17e eeuw is, zoals dat van Rembrandt. Maar het is niet de juiste kleur. Het kwam niet uit het werk, maar die had dat van ergens anders. Die had dat wel getoond, maar op een afstand in een warenhuis in New Yorrick. Die zaten dan zelf in Boston, maar toen was hij een New Yorker en had hij dat laten zien in de koker. Voor die journalisten leek dat ook wel echt, maar ja... Ze geloven dat niet, omdat die verfkleur niet omheen komt. Als ze zeiden dat je dat niet kon oprollen, dan zou het helemaal... Heel veel pistes, eigenlijk. Dat ligt nog ergens in een of andere opslagplaats. Hoe staat dat in een privécollectie van iemand? In de Just Guard hier. Dat kan. Ze denken ook dat er mensen beginnen te sterven. Het groepje waar het uiteindelijk aan werd gelinkt, dat was een groepje van zes man. Eén was de beste maat van die Milton. En van dat groepje van zes zijn er vijf dood. Ja, vermoord, overdosis, van alles. Niet gewoon, maar dood. Ze zijn echt allemaal dood. Er scheepte nog maar één over en die is nu net ook vrijgelaten uit de gevangenis. Ik weet niet meer wat zijn naam was, Turner of zoiets. Die is nu ook vrijgelaten. Misschien wordt er nu ook iets in gang gezet. Nu is hij vrij. Hij is de enigste over van dat groepje. Wil hij die tien miljoen cashen van de gouden type? Of wil hij nog iets anders doen daarmee? Maar die Milner leeft ook nog, hè? Die... Ja, die ook. Maar die... Plattelent. Die heeft gezegd dat Alibi hem in de cel zet. Maar van dat andere maffiagroepje van Italiaan... Ik geloof er niks van. Dus ja, dat was... Ik vond het wel spannend. Wel een tof verhaal. Bedankt, Stephan, voor de aanbeveling. Dat je er een duo-job in hebt. Misschien een idee of iets. Inderdaad. Met twee. Maar ja, ik was inderdaad nog aan het zingen van al die stukken. Ik zei het nog in de auto dat ik dat net had gezien en dat ik dat ook interessant vond om te doen. Het is heel breed. Er zijn heel veel theorieën rond. Ik denk dat dat nooit naar boven gaat komen. Misschien dat ze dat ooit toevallig gaan vinden. Wacht, het is in 82? Nee, 1990. Ja, 1990. Heb je dat gelist? Wat maak je? Half. Wat dan? Waar ga je toe? Het ziet er mooi uit. 30 jaar geleden. Er wordt ook gedacht dat dat ergens bij een Russische oliemagnaat in de kelder hangt. Waarom de Russen? Stigmatiseer je de Russen? Het zijn Amerikanen, die wijzen de vinger naar de Russen. Dat is logisch. Ik vind het al hallucinant dat die dat eruit snijden. Dat geschilderij is al wat verenuweerd. En dat vond ik ideaal. Misschien hebben ze het moeten weggooien. Dat mocht niet heel vaak. Dat is niet de bedoeling. 500 miljoen. Een miljard. Die piste met de voorkennis van de bewakers was ook een groot deel. Die lopen ook gewoon vrij rond. Uiteindelijk leek het wel dat er een samenloop van omstandigheden was. Dat zeggen ze ook bij de bewakers. Dat hij heel snel van zijn bureau ging waar hij de politie kon verwittigen. Er was ook een groepje van zes, maar die had zelf 16 jaar in de gevangenis gezeten. Ja, zonder... Onterecht. Dat was dan ook vrijgesproken geweest. Hij zat ook in dat groepje, maar was geen misdaadiger, maar gewoon beste vrienden met dat misdaadgroepje. Zijn schoonzus was hem komen helpen met zijn appartement in te richten en hij was een schilderij aan het ophangen. Dat was Chetortoni. Ja, dat was Chetortoni. Die had daar foto's gezien, die schoonzus. Mijn schoonbroer was echt een trager. Hij was met alles heel traag. Met de auto rijden was hij altijd 20 per uur te traag. Ik bedoel, dat dat zo lang niet geduurd is. Hij heeft de FBI uitgelegd. Ze zeiden dat hij zoiets niet kon doen. Hij zei dat het wel heel traag gebeurde. Oké, dat kan wel. Dat kan al wel. En dan ook omdat die bewakers ook vastgebonden waren. Ook op een rare manier. Maar ook die ene, met dat paalzijn rond zijn hoofd, die had ook een kussentje tussen zijn handen gekregen. Dus daar had je comfortabel rijk vastgezapst ertegen. Hij heeft er zelfs, omdat hij zelf 16 jaar zijn vrijheid beroofd was, Zo'n degoe van je kregen. Wauw, dat die supercomfortabel waren. Je kwam zelfs blijbaar ook heel de tijd vragen of ze nog water wilden, terwijl die een vastgewonde zaap was. Je kan toch niet antwoorden dat ze zo paal zijn, godverdomme. Ja, misschien voordat dat was. Ik denk... Die was echt zeker van... Dat kan hem echt wel zijn. Zeker omdat ze dan... Die is dan ook overleden aan een cocaïneoverdosis. En dat verschil was toen weg. Ah ja, dat zal... Degene dat het gedaan heeft, is misschien dood. En de rest van dat groepje zijn dan afgeschoten. Wacht, het was een heel ontrage... Het was een heel ontrage, maar hij is gestorven aan een cocaïneoverdosis. Dat wil ik... Wordt dat niet zo megasnel en... Dat was hier zo normalspeed. Hier zie je die lijsten gewoon allemaal op de grond liggen. Dat is ook wel een zot beeld. Is dat een echte foto, die reconstructie? Dat is echt wel. Hier zie je dat de lege lijsten erop hangen. Dat is wel zot. Misschien moeten die foto's op Facebook staan. Maar ook wel zot als je... We zitten zo op onze Facebookpagina. Mag niet, hè. Wat dacht je nu? Ja, klikt maar op... Nu hoor je ons ook sukkelen. Met die deur, die lijst... Dat is niet goed. Deze? Nee. Achter die drie stoelen, bij één, staat zo'n lege lijst. De ene? Ja, dat. Dat was een geheime deur. De dieven wisten dat ook. Dus die moeten toch iets van knowledge wel gehad hebben. Dat kan niet anders. Ook hoe dat systeem werkte, met die nachtdeur en zo. Met die geheime deur en zelfs met die transcoder van die foutcodes. Hij was ook allemaal gevonden. Ah, maar wacht. Dat is afget... Zo getaped en zo getaped. Nee, over zo'n... Dat is over zijn ogen getaped. Je kunt ook gewoon zo een stripje over je ogen doen. Dat is genoeg. Een stuk of tien centimeter, maar die hebben we helemaal rondom. Aan alle kanten. We hadden al een kussentje en dat vonden ze merkwaardig. Ik denk wel niet dat die... Om eerlijk te zijn, zou het toch raar zijn als die bewakers er iets mee te maken hebben? Ze hebben die dan onderzocht en ze hebben ze laten gaan, maar wat kun je daar dan aan hebben als bewaker? Je zou het presumably doen voor een deel van geld of weet ik veel wat, maar als die bewakers nu ineens, random, ergens, ineens keiveel geld hebben, of dat ze ineens een zotte auto hebben, Het zou ergens een bel gaan rinkelen. Dat mensen uiteindelijk toch ook moeten vrijlaten. Ja, dat is waar. Ja, dat heb je altijd wel. Niet als je een bank overvalt of zo. Een van de bewakers zei ook dat dat systeem soms flashte, gelukkig alle technologie, dus dat dat ook een error kon zijn. Dat zogezegd een bewaker de laatste was in die blue room. Totaal fout. Maar de deur die open en toe gaat, hoe hebben ze dat gezien? Dat was eigenlijk een soort van sas met een deur aan de buitenkant en nog een deur aan de binnenkant. En eigenlijk allebei moesten altijd gesloten zijn. Maar je ziet ook al op de beelden een dag ervoor, dat was ook zo mysterieus, dat er een auto komt aanrijden en ze doen die al eens open en toe. Maar dan eigenlijk nu, ik denk twee of drie jaar geleden, hadden ze de beelden nog eens gelanceerd. En dan was er een van de oude bewakers. Dat is helemaal niemand verdacht. Dat was onze adjunct-directeur van het museum. Maar dan zijn ze pas 25 jaar later achtergekomen dat dat geen verdachte gebeurd is. Die nachtbewakers waren jonge gasten. Die begonnen uit goed wil en niet... Dat zegt ook dat ze waarschijnlijk nu veel meer hadden kunnen vinden dan toen. Als werd het ook dicht aan de kent geschoven, die tape hebben ze nooit meer teruggevonden waar dat ineens mee vastgebonden was. En nu zouden ze daar allemaal veel meer van kunnen halen. En toen was dat helemaal niet. Ze hadden ook geen speciale dienst voor kunstroven. Dus die hele FBA en al die moesten hun eigen ook eerst gaan verdiepen daarin. Zodat die ook maar kunnen weten waarmee ze bezig waren. Dat was natuurlijk... Ja, graaf. Het is een beetje als In Ons Leven, misschien nog. Dat is een goeie serie. Daar wordt sowieso dan wel een film over gemaakt. Oceans 16, 17, 20. Fuck. Dat deed mij al gaan denken. Oceans... Wat is dat? Eleven. Nee, dat is de Casino Twelve. Daar doen ze dat Fabergé-eck. Laat mij daar aan denken, mijn duister kentje. Voilà. Goed. Heel goed gedaan, Alexander. Ja, stuk genoeg. Het was super... Sorry, ik dacht dat je ergens over ging. Dat heb je als je al je onderwerpen van Netflix haalt. Dat is goed, dan kan iedereen zo'n steentje bijdragen. Nu we terugkomen... Nee, nee, ja. Dat waren een aantal dingen. Dat vond ik interessant, ja. Ja, het is dat. Ik vond het ook... Het kan ook moeilijk heel de tijd stil zijn. Niks zeggen. Het zou geapprecieerd worden. Cool. Ja, dat was het onderwerp voor deze week. Nog eens onze socials pushen. Hoeveel Twitter-volgers hebben we? We hebben er een tweede bij. We hebben er een tweede bij. En het is iemand die ik ken. Oei, maar waar? Nee, het is een oude kompaan van wat ik samen met hem heb gestudeerd. De Kevin Vonks. Dus merci voor de volgende keer. Het is een luisteraar. Ik wist al dat hij een luisteraar was. Jor, ik ga je een prijs bezorgen. Goeie idee. Komt dat aan je deur, bezorger? Corona-voer. Een schilderij van Chichilotoni. Chichilotoni. Een kopietje. Goed, dus volg ons op Twitter. Als je een mooie prijs wilt winnen, op Facebook. Ik heb niks om op te schilderen. Facebook natuurlijk. En deel onze podcast met iedereen die je kent. Echt iedereen. We zijn echt niet beschaamd voor het publiek dat we hebben. Effectief. Je oma, je weet nooit, die heeft dat misschien allemaal meegemaakt. Die heeft dat misschien allemaal gedaan. Die weet iets van die schilderij zeker niet. Als je oma van iemand dit heeft gedaan... Ligt dat daar op zolder of zo, zo'n schilderij? Dan wordt dat allemaal opgelost. Dat is alleen voor dat wij dit niet oplossen en 10 miljoen krijgen. Maar dan willen we wel een commissie hebben. Als iemand anders die tien uur gaat innemen, wil ik wel. Ja, dat willen we wel. Ik vind dat ook. Ik kan wel eens deftige microfoons kopen. En een deftige intro opleveren. Geef ons gewoon de shater, Tony. Dat is al wat ik wil. Goed. Merci om te luisteren. Ik ben nog altijd Yorrick. Alexander. Stephan. Maarten. En tot volgende week voor de laatste van deze vier verhaaltjes. Spannend. Ciao. Yorrick, je begint elke keer raarder en raarder te doen met die intro en outro.