93 - Atlantis ligt op de zuidpool
Door Yorrick • 5 februari 2023
Over deze aflevering
Yorrick duikt diep in de zee op zoek naar de gezonken stad Atlantis... blijkt dat die in de vriezer lag! En we babbelen eerst efkes over de Kastaars want dat is blijkbaar een trend in de podcast wereld!
Inhoud
De legende van Atlantis, een gezonken stad, spreekt al eeuwen tot de verbeelding. Maar waar komt dit verhaal vandaan, en wat weten we er eigenlijk over? Yorrick nam ons mee op een diepgaande verkenningstocht naar deze mysterieuze plek.
Het verhaal van Atlantis werd voor het eerst beschreven door de Griekse filosoof Plato. In zijn teksten vertelt hij over een paradijselijk koninkrijk dat bewoond werd door halfgoden en voorbij de Straat van Gibraltar lag. Volgens Plato viel Atlantis 9000 jaar voor zijn tijd het Griekse Athene aan. De Atheners sloegen de aanval af, waarna oppergod Zeus de trotse en hebzuchtige Atlantiërs strafte met een grote vloed. Het resultaat: Atlantis verdween voorgoed onder de golven.
Door de eeuwen heen hebben mensen het bestaan van Atlantis serieus genomen, vaak gevoed door andere mythen over legendarische eilanden. Toen Columbus in 1492 Amerika ontdekte, ontstond zelfs de theorie dat Amerika het echte Atlantis was. In 1664 tekende een Jezuïtische geleerde, Athanasius Kircher, al een gedetailleerde kaart van Atlantis midden in de Atlantische Oceaan. Later, in 1882, bracht de Amerikaanse schrijver Ignatius Donnelly zijn invloedrijke boek 'Atlantis, the Antediluvian World' uit, waarin hij beweerde dat Plato zich op ware feiten baseerde. Volgens Donnelly waren de Atlantiërs de voorouders van veel oude volkeren en ging hun beschaving ten onder door een catastrofale vloed, vergelijkbaar met de Bijbelse zondvloed. Dit boek heeft de mythe van Atlantis in leven gehouden tot op de dag van vandaag.
Waar lag Atlantis (misschien)? Wetenschap en speculatie
De vraag waar Atlantis lag, heeft tot diverse theorieën geleid. Eén van de meest bekende en moderne theorieën komt van Charles Berlitz uit de jaren 70. Hij beweerde dat Atlantis een continent nabij de Bahama's was, dat slachtoffer werd van de beruchte Bermuda Driehoek. Hier zijn inderdaad steenformaties ontdekt die op straten en muren lijken. De Bermuda Driehoek, een gebied van zo'n 800.000 vierkante kilometer tussen Miami, Puerto Rico en Bermuda, staat bekend om mysterieuze verdwijningen van schepen en vliegtuigen.
De legende van de Bermuda Driehoek begon al met Columbus, wiens kompas vreemd gedrag vertoonde in de Sargassozee. Het bekendste incident is vlucht 19 in 1945, waarbij vijf bommenwerpers op een trainingsmissie verdwenen nadat hun kompassen uitvielen, gevolgd door een reddingsvliegtuig. Wetenschappers hebben echter verklaringen voor veel van deze verdwijningen. Eén theorie is de aanwezigheid van grote voorraden methaangas in de zeebodem. Wanneer dit methaan ontsnapt als gasbellen, vermindert het de draagkracht van het water, waardoor schepen razendsnel kunnen zinken. In de lucht kan methaangas turbulentie veroorzaken, wat vliegtuigen doet neerstorten. Een andere verklaring is het verschil tussen het geografische noorden en het magnetische noorden. De Bermuda Driehoek is één van de weinige plekken waar een kompas naar het geografische noorden wijst in plaats van het magnetische noorden, wat tot wel 20 graden afwijking kan leiden en schepen en vliegtuigen gemakkelijk van koers kan doen raken.
Naast de Bermudatheorie zijn er nog andere intrigerende ideeën over de locatie van Atlantis. Charles Hapgood suggereerde in 1958 dat Atlantis zich op een noordelijker gelegen deel van wat nu Antarctica is bevond. Door een verschuiving van de aardkorst zo'n 12.000 jaar geleden, zou dit gematigde continent plots naar het huidige koude zuidpoolgebied zijn verschoven, waarbij de geavanceerde Atlantische beschaving onder het ijs begraven raakte. Hoewel Albert Einstein een voorwoord schreef voor Hapgoods boek, werd de theorie grotendeels terzijde geschoven toen de wetenschap meer inzicht kreeg in plaattektoniek.
Een andere theorie linkt Atlantis aan de overstroming van de Zwarte Zee rond 5200 voor Christus, toen de Bosporus openbarstte en de Middellandse Zee de Zwarte Zee instroomde. Deze snelle overstroming veegde kustbeschavingen weg en de verhalen hierover zouden Plato's Atlantis-verhaal en zelfs het verhaal van de Ark van Noach kunnen hebben geïnspireerd. Tot slot is er de theorie die Atlantis verbindt met de Minoïsche beschaving op de Griekse eilanden Kreta en Thera (nu Santorini). Rond 1600 voor Christus zorgde een enorme aardbeving en vulkaanuitbarsting op Thera voor tsunamis die de Minoïsche steden verwoestten, wat eveneens een bron van inspiratie voor Plato's mythe zou kunnen zijn geweest.
Ondanks al deze fascinerende theorieën zijn de meeste historici en wetenschappers tot de conclusie gekomen dat Atlantis waarschijnlijk fictief was. Plato zou het verhaal hebben verzonnen als een visie op een ideale beschaving, bedoeld als een waarschuwing tegen menselijke hoogmoed. Buiten Plato's geschriften zijn er geen andere vermeldingen van Atlantis gevonden, en moderne oceanografie heeft, ondanks alle vooruitgang, nog steeds geen spoor van een dergelijke gezonken beschaving ontdekt.