Transcript
Automatisch gegenereerd transcript — vrij te citeren met bronvermelding naar wabliefteru.be.
Hey, ik ben Yorrick en dit is Wabliefteru, een podcast waarin wij interessante dingen opzoeken en dan vertellen aan elkaar en soms ook flink luisteren aan elkaar. Ik ben hier niet alleen, ik ben hier ook met Stephan en ik ben hier ook met... Yorrick luistert nooit flink naar ons. Alexander. Dat klopt niet. En jongens, ik heb iemand gevonden. Oei. Ja. Hij was er eigenlijk al even, maar hij stond altijd aan de verkeerde deur. Niemand heeft die jongen gezegd dat wij verplaatst zijn van locatie. We zijn hier ook met... Maarten. Ik denk dat het een beetje moeilijk is om dat te doen, maar ik denk dat het een beetje moeilijk is om dat te doen, maar ik denk dat het een beetje moeilijk is om dat te doen, maar ik denk dat het een beetje moeilijk is om dat te doen, maar ik denk dat het een beetje moeilijk is om dat te doen, maar ik denk dat het een beetje moeilijk is om dat te doen, maar ik denk dat het een beetje moeilijk is om dat te doen, maar ik denk dat het een beetje moeilijk is om dat te doen, maar ik denk dat het een beetje moeilijk is om dat te doen, maar ik denk dat het een beetje moeilijk is om dat te doen, maar ik denk dat het een beetje moeilijk is om dat te doen, maar ik denk dat het een beetje moeilijk is om dat te doen, maar ik denk dat het een beetje moeilijk is om dat te doen, maar ik denk dat het een beetje moeilijk is om dat te doen, maar door de hevigste perioden. The only way is up. Voilà. Ik ben terug. Heb je ons gemist? Jullie of de podcast? Je hebt nog een andere keuze. De podcast, jullie of Stephan en ik. De podcast. Nee, ik heb het wel echt gemist. Het was echt long overdue voor mij om terug te komen. Ik ben blij dat ik terug ben. Ja, kijk, er was maar één voorwaarde die we je hebben gegeven om terug te komen. Dat moest je ook wel zelf iets voorbereiden. Oh shit. Jawel, ik heb zelfs intro geschreven. Eindelijk terug boys, ik heb jullie gemist, bla bla bla. Ik zat er letterlijk op. Ruimte laten voor trend. Oké Maarten, maar stop! want we hebben iets nieuws tijdens deze podcast. Een nieuw segment? Een nieuw segment, ja. We doen updates. Is er een jingle? Nee, misschien moet jij eens doen. Ja, mag ik een jingle maken? Updates gaan de weg! Ja, oké, dat wordt een jingle vanaf nu. Ja, dus elke week als er zo wat dingetjes zijn binnengestuurd door luisteraars of dat we zelf nog dingen zijn tegengekomen over oudere onderwerpen, dan proberen ze wat te droppen. Maar we hebben iets heel speciaals voor deze update. Stephan? Ja, dus dan denk ik nu twee afleveringen geleden heb ik mijn onderwerp gedaan. Yorrick. Ik en Yorrick hebben ons onderwerp gedaan over muziek. Dat was een calabaratie. Een calabaratie? Een collaboratie. Thank you. Een calorieparatie dan. Ja, en we hebben aan de hand van de… Ja, dat ging natuurlijk… Als je het nog niet hebt geluisterd, ga die luisteren. Maar het gaat dus over muziek die wij hebben geluisterd, waar wij herinneringen aan hebben uit onze jeugd enzovoort. Er worden veel namen van liedjes en groepen vernoemd. We dachten dat het een leuk idee was om dat in een playlist op Spotify te gieten, zodat mensen er door konden gaan om te luisteren naar die dingen die we vernoemd hebben. We hadden dat beter meegedropt met de aflevering zelf. Zeker. Maar we zijn nog niet zo snel. Het is een cadeautje van ons. En weet je, als je die nog niet hebt geluisterd, dan kun je die... Ik zou het geen cadeautje noemen, want Jörg, zijn muziek staat erin. Dus we hebben inderdaad gewoon nummers bij elkaar gegooid. Al hetgeen dat vernoemd is geweest in de podcast, waaronder onze favoriete groepen en nummers. Maar we hebben van iemand... Ik heb dat nog niet gehoord. Maarten, wat zijn jouw favorieten? Ik wil helemaal niet voorbereiden. Dat is niet eerlijk, jullie konden dat voorbereiden. Yorrick ook niet, maar hij heeft toch ook afgerammeld. Echt? Ik kon die van Yorrick zelfs aframmelen. Ik heb ze dat wel gevraagd. Zo had ik hier niet over nagedacht. Favoriete all-timegroep... Allee, je mag top drie of zo. Ja, het is heel moeilijk om er eentje te pinpointen, maar iets dat ik heel mijn leven altijd blijf terugkomen is Linkin Park. Heel hard. Toen wij op vakantie waren in Marrakesh, ik met Yorrick en Stephan en de women, is de zanger van Linkin Park zelfmoord gepleegd. Dat was toen, en ik had die twee weken daarvoor nog op Werchter gezien, dus dan was ik wel even een emo-momentje. En niet iedereen in dit gezelschap snapte dat zo, en dat is ook oké, maar dat was echt zo'n momentje… Niet belangrijk, maar door wat moeilijke periodes in mijn jeugd geholpen. Ja. Dus, ja, Linkin Park hoort er toch zeker bij. Ja. En dan zo, in latere periodes, zeker The Red Hot Chili Peppers. Ook een aantal keer gezien. En... Nou, denk je... Ik luister naar heel veel. Ik heb ook een brede smaak. Is er iets, zo'n jam, dat je denkt dat niet iedereen zou kennen? Dat je zegt van, ah wel, check dat eens. Ja, dingen. Even nadenken. Dat was echt de langste stilte ooit. Je had geen voorbereidingen, jongen. Die zijn niet heel onbekend, maar het brede publiek gaat die niet kennen. Greta Van Fleet. Dat is echt gewoon Led Zeppelin. Iets moderner toch, maar die sound is echt heel Led Zeppelin. Dat zijn drie broers ook. Dat geeft ook nog een toffe vibe als je die is live gaat zien. Dat is echt topmuziek. Dat maken ze vandaag in de dag echt niet meer buiten die mannen. Dat is toch wel eens een aanrader om die mannen te checken, zeker als je zoiets van rock houdt. Voilà. En die vecht ook tegen de klimaatopwarming. Jammer genoeg niet. Jammer dat laat ik in het midden. Dus bij deze, die nummers staan ook mee in de playlist en je kunt die nu gaan checken op de link, b.link slash... Nee, fuck, dat was al verkeerd. Wat hadden we gepakt? Welke nummers? Je hebt allemaal geen nummers gezet. Je hebt drie artiesten. Playlisteru. Je pakt gewoon een liedje van de dingen. Dus b.link slash playlisteru. Playlisteru. Ja. Playlisteru. De link staat ook in de beschrijving. In de beschrijving. Misschien ook in die van muziek. Ja, we zullen die daar ook wel zetten. Goed. Hebben we nog updates voor deze week? Bedankt aan iedereen die zo mooie woorden heeft gezegd op onze vorige aflevering. Dat was ook leuk, al die comments. Bedankt voor alles. Ik wil ook een bedankje aan... Er was een aflevering waarbij jullie aankondigden dat mijn zoontje geboren was en er waren ook heel wat commenten die mij proficiat wensten. Bij deze wil ik iedereen ook bedanken. Fijn om te lezen. Ik vind het emo, hè. Gek, hè? We hebben nog geen zakdoekje gezien. We moeten zeggen waar we nu zitten. We zitten weer ergens anders. Inderdaad, we zitten nog altijd in G-Town. In G-Town. Daarin staan ze nog, niet gelogen, achter paard en kar. Echt waar. We moesten achter paard en kar rijden. Echt niet gelogen. Goed, hè. Dat is zalig. Nee, we hebben ons eigen lokaaltje gekregen. Zeg het eens, Swansy. De zolder, hè. De zolder. We gaan er momenteel niet echt iets mee doen, dus ik dacht... Niks beter om het mee in te vullen dan de podcast. En voor onze nieuwste wedstrijd, waarbij jullie een handgeschreven briefje kunnen winnen met allemaal stickers... Hier gaan we weer. ...doen we een wedstrijd die de leukste naam kan bedenken voor onze nieuwe ruimte. Dat is wel goed. Dat is wel een goeie. Ik sta niet mee op de foto. Dat is oké. Oké, we gaan nog eens een foto trekken. Mocht de foto online komen, wel nog niet op de onafgewerkte muren. Je mag toch altijd op het schilderij. Goed, dan beginnen we eraan. Ik ben keibenieuwd, Maarten. Ik ben wel een beetje zenuwachtig. Hoezo, Maarten? Het is aan Maarten. Het heeft hem nog niet echt aangekomen. Jawel, juist. We zijn weer goed op top. Welkom, Wiesel Xander. Welkom. Oké, maar het is dus blijkbaar aan jou. Dus ik heb al gezegd dat ik jullie gemist had, dus dat kan ik nu skippen. Jongens, ik neem jullie mee naar het recente verleden. Een hoog dag in het recente verleden. Maar je moet niet lachen. Probeer je te lachen. Ik weet niet. Ik ben echt benieuwd wat er gaat komen. 4 april 2021. Oeh, dat is wel leuk. Je hebt enig idee wat er toen is gebeurd. Is het iets met corona ook? Nee. Was je horeca weer open, maar was het iets later? Het was echt een hoge dag. Oef. Is het sport gerelateerd? Nee. Een hoogdag voor ons persoonlijk als Belgen of…? Voor ons als groepje? Ik heb echt niks. Voor ons zeker. Voor ons en onze luisteraars onder andere. Ah, de lockdown was weg. Nee, ik zal het gewoon zeggen. Ik wil m'n graden. Oké. Onze zoveelste aflevering. Het was de eerste aflevering van mij. Dan vallen we weer terug. Was dat maar vorig jaar? Ja, zo blijkt. April. Ik heb dat gekeken op Spotify. Echt? Dat kan. We zijn maart 2020 bonus zeker, of wat was dat? Ja, en we hebben ook nog pauzes gehouden. We hebben een heel lange pauze gehouden. Met eerst die slechte periode dat Yorrick alles deed. Ja, we hadden dat door. Jeluis was kwijt meegespeeld. Maar hier zijn we nu. Dus vanaf toen ging het ook omhoog met ons. Wat was mijn onderwerp, jongens? Jouw en eerste. Ik denk dat dat een heel belangrijk onderwerp is. Ik denk dat dat een heel belangrijk onderwerp is. Ik denk dat dat een heel belangrijk onderwerp is. Ja, maar collectief, met de mensheid, iets fout herinneren. Zoals de E.T. phone home. En wat zette men dan eigenlijk? E.T. home… Home phone. Home phone, het was van E.T. phone home. En in Star Wars dan, look, I am your father. Dan is het eerderst, no, I am your father. Zo van die dingen. Ja, exact, ja. Van mij gaat dat goed aan tafel. Ja goed, goedzo. Dat zat niet fout in onze collectie. En dat heet inderdaad het Mandela-effect, omdat een van de bekendste voorbeelden daarvan is dat heel veel mensen dachten dat op een gegeven moment kwam Nelson Mandela vrij uit de cel. En heel veel mensen hadden zo het idee, de reflectie van, was hij niet gestorven in de cel? En er zijn nergens valse nieuwsartikelen ofzo verschenen dat hij dood was. Als ik die aflevering terug ga luisteren, dan ga ik daar ook heel uitgebreid op in, over complottheorieën, over sterren heb ik het dan ook een beetje, over zwarte gaten en zo. Dat ging wel echt heel ver. Dat ging breed. Omdat ik dan vandaag de comeback van… De comeback. The man, the myth, the legend. Van mezelf. Dacht ik van, ik moet toch iets een beetje speciaal doen. En dan was ik aan het terugdenken van, wat heb ik allemaal gedaan, wat vond ik heel tof. Eigenlijk vond ik die allereerste, dat Mandela-effect, vond ik nog altijd tof om het daarover te hebben. Dat ik dat zo iets interessants vond, hoe het menselijke brein en hoe het werkt. En dat het ons zo wat tricked op sommige plaatsen. Dus daarover ga ik het vandaag hebben. over andere soorten effecten, zoals het Mandela-effect, dat zich afspeelde in ons hoofd. Leuk, speciaal. Psychologische effecten. Dan gaan we er eindelijk achter komen wat er mis is tegen onze Alexander. Als ik dan nu zo wat vertel... Elk verschijnsel of elk ding of elke waarneming heeft echt de naam puntje, puntje, puntje effect. Dat is ook echt gewoon zo. Het zijn allemaal dingen die in ons hoofd plaatsvinden. Kennen jullie daar dan één van? Ben je er zeker van dat jullie er allemaal eentje gaan kennen? Het mmm effect. Het Mandela-effect. Buiten Mandela-effect. Nee. Ik kan mij ook niet recht iets... Ik kan ook echt... Het idioot aan de jonk effect. Het butterfly effect. Het is ook een muziekgroep waar vroeger, naar het schijnt, volgens de podcast, Alexander veel naar luisterde. Ook met effect. Het punch-punch-punchen, dat is aan een muziekgroep, en dan effect. Het paranoid effect. Paranoid? Ik heb nooit paranoid gezeten. Het placebo. Dat bedoelde ik. Fuck, dat bedoelde ik. Dat bedoelde ik. Jammer. Maar het adaptieve is ook geen soort effect? Het staat niet in mijn lijst, dus nee. Ja, placebo-effect. Leg eens uit. Yorrick. Nee, het is aan Alexander nu. Ik vraag het zelf. Maar Yorrick niet. Alexander, wat is het placebo-effect? Yorrick, chill. Chill. Je moet even rusten. Weet je wat het beste is? Toen met mijn Nela-effect heb ik me echt op mijn tanden moeten bijten om niet direct die uitlichting te doen. Ik zag dat Stephan zo eraan begon en ik dacht... Kon je zo hard onderbreken? Er is zo'n ding. Hermelien in de klas van Harry Potter. Als er een leerkracht een vraag stelt. Ja, echt. Echt een streberij. Een streberij. Dat cebo-effect, naar wat ik ervan weet, is dat je eigenlijk een soort medicatie neemt, maar dat het geen echte medicatie is. Als voorbeeld. En dat mensen dan eigenlijk denken, deze is de medicatie, en eigenlijk genezen, maar eigenlijk gewoon iets pakken dat eigenlijk mentoschnitbuiganspreken. Oké. Ja, correct. Nog aanvullingen? Wishful thinking vind ik dat. Dat is zo willen beter worden en je eigen overtuigen van beter te worden door iets te pakken dat je denkt, ik ga hier nu een pulletje pakken en dat gaat mij beter maken, waardoor je beter wordt. Ook al doet dat pulletje letterlijk niks. Meestal onbewust. Wishful thinking vind ik iets bewust. Ja, dat is waar. Ja, maar hetzelfde idee. Hoe geprobeerd. Uw eigen ervan overtuigen, ook al is het onbewust, van beter te worden. Ja, dat is waar. Oké. Ik doe het namelijk al onbewust. Als ik bijvoorbeeld... Alsjeblieft, je kan niks meer. Ah, eindelijk. Als ik mottig word of zo, of ik heb zo'n zwaar gevoel... Je ziet er wel mottig uit nu. Ook al weet ik dat dat niet werkt, en dat is bewezen, ik heb zelfs opgezocht of dat werkt, dan pak ik altijd cola zonder bruis. Dan drink ik wat cola waar al een bruis uit is. Is dat werk? Nee. Dat is toch een medicijn? Dat is ook een urban agent. Ik heb dat opgezocht. Ik ga het nog eens opleveren. Ik ga nog eens opzoeken om zeker te zijn, maar blijkbaar werkte dat niet toen ik het opgezocht had. Zeg toch gewoon ja. Ik doe dat nog altijd, omdat toen ik klein was, mijn moeder geloofde dat wel en die deed dat. Die zei van hier, ik ga je een bekertje cola meenemen, een lepeltje, en dan erin roeren met het lepeltje. Ik doe dat nog altijd omdat ik ervan overtuigd ben dat als ik dat doe, ik ergens in mijn kop een link mee leg, dat misschien mijn lichaam dat al... Veel zit inderdaad in je hersenen gewone. Dus het placebo effect komt voor wanneer iemand zo sterk gelooft dat iets genezende eigenschappen heeft dat die persoon zich dan ook effectief bezig gaat voelen bij het innemen van dat bepaalde product. terwijl het genet hij heeft ingenomen dan helemaal geen helende eigenschappen bevat en dus een placebo is. Zoals jullie al hebben gezegd. Het is dan ook een heel bekend effect en het is ook iets dat vaak gebruikt wordt en echt een praktisch nut heeft. Want placebo-effecten komen het vaakst voor bij dingen zoals pijn en depressie. En echt een exacte reden waarom dat werkt is niet gewezen, want het werkt wel effectief. Het is niet dat dat een verzinsel is, in de strikte zin van het woord, want in principe bevinden pijn en depressie zich ook in je hoofd, dus waarom zou je je niet kunnen doen geloven dat die weg zijn? Dus op dat principe rust het een beetje. Ja, hoop. Ja, hoop is ook zwaar. Klopt. Wetenschappers zijn het ook niet exact over eens wat er net gebeurt in ons brein, waardoor dat er net gebeurt. Maar het is waarschijnlijk de combinatie van dat je verwacht dat er iets gaat gebeuren, dus niet zoals Jörg daar dan bewust over nadenken, maar echt dat jij bij de apotheker bijvoorbeeld iets gaat halen, dan verwacht jij dat het gaat werken. Of een dochter heeft gezegd dat het gaat werken. Je zei het al in je hoofd. Je zei al dat je beter zou worden. Dat je combineert met de fysieke handeling van iets dat je linkt aan genezen. Dus een pilletje inpakken. Een spuit krijgen. Kan dan iemand van ons een pilletje innemen zonder water? Nee. Mensen zouden dat kunnen, hè? Dat je moet slikken. Dat is niet zo aangenaam, maar… Maar je kunt dat ook langs achter steken, hè. U zo zonder slikken. Ja, ik denk dat dat ook wel zo is. Ik denk dat dat ook wel zo is. Om te helpen bij de ontwikkeling van vaccins bijvoorbeeld, om het dan actueel te houden. Je bedoelde hoe, op welke manier, of wat dat… Waar komt het placebo-effect? Ergens in de ontwikkeling van een vaccin krijg je… Ergens in de ontwikkeling van een vaccin komt er een toespraak, een indicatie van het placebo-effect. Ergens… Ja, kerstpersonen en zo. Hoe gebeurt dat, denk je? Ze doen twee groepen, een testgroep en een... Een helft geven ze wel, een helft niet. En ze zeggen niet tegen wie dat wat heeft gekregen. En op het einde wel. Dan boeit het ook niet meer. Klopt helemaal. Maar ik snap het nu niet. Het nut is, net wat ik heb uitgelegd, als je een medicatie wilt testen voor hoofdpijn, en je roept honderd mensen met hoofdpijn op, en je geeft die alle honderd een pil dat werkt, En er zijn er een aantal bij waar het placebo-effect in werking treedt. Die denken van, ik word voor een clinical trial geselecteerd, dat gaat hier marcheren, ik pak een pilletje, dat placebo-effect wordt geactiveerd, die mensen voelen zich beter, en dat pilletje heeft eigenlijk niks gedaan. Wat is het liefst van dat pilletje dan? Dan is hun test toch slecht? want dan zeggen die mensen, ik voelde mij beter na dat pilletje, maar het was niet door dat pilletje, het was door het placebo-effect. Hoe je dat kunt tegengaan, is dat je een groep met mensen dat het echte krijgt, en een groep met mensen dat meestal een suikerpil krijgt, en je Ja, die hebben allemaal het placebo-effect. Ja, sowieso. Die hebben allemaal sowieso het placebo-effect. Dus beide groepen ervaren het placebo-effect. Dus het is eigenlijk door de resultaten te vergelijken van de groep die echt de medicatie heeft gekregen tegenover de mensen die het placebo hebben gekregen, dat je pas weet wat dat echt doet. Ja, oké. Ik ben mee. Ja? Ik denk het wel. Ik ben mee. Ik snap dat ze het dan doen om te zien hoe snel bijvoorbeeld je kop aan je weg is als je een pilletje of placebo-pilletje pakt, maar als in alle tweede gevallen je kop aan je weg is... Je kunt evengoed een placebo-pilletje pakken. Dat gaat niet voor iedereen opgaan, want sommige mensen zijn niet vatbaar met dat effect. Daarom moeten ze wel echte medicatie uitbrengen. Dan moet iedereen dan een placebo pakken. News flash, elk soort medicatie is gewoon een placebo. Dat doet niks. Dat zou het grootste comfort zijn als het onthuld wordt. Alles is gewoon suiker. Niks werkt. Ik heb een goeie toevoeging van die Coca-Cola. Hier, ik heb het teruggevonden. De stelling cola helpt tegen misselijkheid, moeten we helaas bestempelen als fictie. Maar wat blijkt? Als je zelf het gevoel hebt dat je er iets aan hebt, is er geen reden om met de cola op te houden. Dus letterlijk, als je dat gevoel hebt, komt dat door placebo. We kunnen dat beter doen, want dan helpt het ook. Ja, dat is waar. Maar het is effectief... Dat is effectief ook geen bullshit, placebo-effect. Pijn en depressie en zo'n dingen... Pijn komt ook wel door je zenuwen, maar dat is wel gestuurd door je hersenen. Er is een bepaalde ziekte waardoor je geen pijn kunt voelen, dat is een geestesziekte. Die mensen, hun pijnreceptoren werken wel, maar die komen gewoon niet aan in je hersenen. Dus het is niet omdat je iets in je hoofd afspeelt, dat dat niet kan helpen, of niet echt is, of whatever. Dan zouden ze toch ooit met een tijd alles kunnen besturen vanuit je hersenen door de juiste chip in te planten of zo? Ja, tuurlijk. Uiteraard. Probably. Jij mag de eerste testpunt doen. Komt er misschien iets zinnigs uit? Dat is het eerste effect dat ik wil bespreken. Dus ik ga het zo wat bite-sized houden. Ja, dat kennen we. Dat is ook iets nieuws. Het tweede, het tricent-effect. Waarom moet je denken als ik die naam zeg? Strycent of Drycent? Strycent. Strycent. Strycent of Barbra Strycent. Barbra Strycent. Ik heb ook gewoon de musicalster Barbra Streisand die dat al bestond. Daarover gaat dat liedje. Dat weet ik. Oké. Ik wil echt niet over musicals. Dan heb je Yorrick voor een half uur uit de gang gezet. Yorrick, wat is de bekendste musical van Barbra Streisand? Weet ik niet. Weet ik ook niet, sorry. Zie je, je bent oud als niet-musical-liefhebber nu. Een klassiek musical ken ik niet echt. Dat heb ik dus gezegd. Ik moet even kijken wat ik gezegd heb. Weet je wie Barbra Streisand is, Alexander? Heb jij Meet the Fockers gezien? Ja. Dat is de mama van Ben Stiller in die film. Barbra Streisand. Dat is wel niet recht in gezicht, dat plakje. De papa is Dustin Hoffman. En de mama is die die yoga doet. Dat is Barbra Streisand. Weet je het echt? Dat is een schoonvrouw dan wel. Voor de leeftijd, zeker. Je ziet dat het een mooie tijd is. Een cougar. Een cougar. Een cougaar. Wat is een cougar, Stephan? Ja. Ondervraag. Zijn ze weg, Alexander? Zijn ze weg? Is het niet interessant? Alexander staat hier gewoon midden in de dingen. Fuck this. Ik ga hier niet altijd zitten babbelen. Ik ga weer over musicals beginnen. Amai, nu ben ik benieuwd. Het effect heeft zijn naam gekregen toen zangeres Barbra Streisand in 2003 een poging wilde doen om een foto van haar landgoed offline te halen. Dus dat een of andere journalist uit zo'n soort van, echt heel journalistiek, een artikel over alle coole coastside estates, beach houses of zoiets. En die haar landgoed stond daarbij. En zij was daardoor getriggerd en ze wou dat dat offline werd gehaald. Dan heeft ze dan een lawsuit, je weet al dat dat in zijn werk gaat. En op het moment dat zij die lawsuit lanceerde, hadden 10 personen dat artikel en die betreffende foto gezien. En door de media-aandacht, waaronder haar advocaat, dat is er. En door de media-aandacht dat er dat kwam, door die lossuit, hebben we achteraf miljoenen mensen die van dat gezien hebben. Oh my god. Ja, oké. Grappig. Een psychologische verklaring is gewoon heel simpel. Iets dat we niet mogen hebben of niet mogen zien, dat zijn we gewoon getriggerd omdat we dat willen zien. Ik vind het zo wel een toepasselijk voorbeeld van iets dat nog niet zo heel lang geleden in België is gebeurd. Het is een beetje expliciet. Zeg het misschien in de microfoon. Het is een beetje expliciet. Hebben jullie een idee wat je wil zeggen? Met de sok. Ja, met de sokken. Nee? Ah, met de sokken. Yorrick, nee. Yorrick, die foto staat op de rechting rond van de radio. Ja, ik mag blij zijn dat ze zijn gepost. Je moet wel even toelichten, want er zijn misschien Nederlandse slaapstars. Er waren enkele BV's, heel bekende BV's in België, die allemaal gesnitcht zijn geweest door iemand dat totaal niet was. Dat was eigenlijk de Catfish. En daar zijn dan foto's van gelikt. Ik vond het zelf dat die dat ook niet wouden, dat het dan groot werd, maar dat is dan echt mega-media. Dat is echt mega groot geweest. In de media is dat nog wel redelijk de kop ingedrukt geweest. Het is echt zo, buiten de media. Sociale media waar dat meer op zit. Ik weet dat VTM en VRT dat heel hard tegengaan. Die moesten resten. Dat is niet hun top. Ja, die wouden eigenlijk niet. Die hebben er eigenlijk allemaal wel een ding in gezegd. Ja, maar dan meer in het statement van... Ja, maar je hebt misschien gelijk. Meer in het statement van O'Hareme, de persoon die gelekt is. Die mensen zijn allemaal enorm gecoacht voordat ze een statement hebben uitgemaakt. Want daar is het Streisand-effect nooit gebeurd. Omdat die nooit zelf een statement… Die zijn niet naar buiten geweest. Een heel ander voorbeeld was toen de iCloud-leak van al die naaktfoto's van de Hollywood-acteurs… Actrices. Ja, dat heb ik eerst gezien. Ik heb dat acteursgemogen benoemd. Dat was eigenlijk, zijn daar de poppen aan het dansen geweest, toen Jennifer Lawrence, de grootste slachtoffer daarvan was, toen zij daarover getweet had, dat ze alle mensen die daarnaar keken, dat ze dat perverte vonden. En dat is echt het Streisand-effect, want wat creëert je dan? Ja, iedereen moet weten waarover dat gaat. Ik weet eigenlijk totaal niet meer waarover dat gaat. Jij hebt dat tegen mij gezegd. Ik wil zeggen, jij hebt dat tegen mij gezegd. Ik rijd door een tunnel. Iets dat wel een actueel voorbeeld is, is het boek De Duivels Verzen. Dat is heel actueel. Iemand een idee waarom? Nee. Het boek De Duivels Verzen is geschreven door een Britse schrijver. Hij had in 1989, ergens eind 1980, Dat is fictie, maar ergens komt daar een hoofdstuk in waarin er een kritische blik wordt geopperd op de profeet Mohammed. Het boek was eigenlijk een instant bestseller, ook niet per se daardoor, maar het was gewoon een goeie boek, heeft prijzen gewonnen, dit en dat. In 1989 sprak de Iraanse leider een fatwa over de auteur uit. Wat is een fatwa? Dat is een soort van verbod. Verbod, ja. Dat dat een raam is. Maar op een persoon. Ja, dat is dan niet een beetje een prijs op zijn hoofd? Ja, dat is echt een doodverhoging. Dat is echt die leider die zegt dat eender wie van zijn volgelingen die kan vermoorden, die wordt door mij beschermd. Ja, hij krijgt 40 man. En die verdient. Ja, voilà. Wat creëerde die Iraanse leider op dat moment? De wereld wil weten waarom, dus meer aandacht naar dat boek. Nog meer verkoop. Waarom is dat een actueel voorbeeld? Recent begon die mens… Die mens heeft heel lang ondergedoken moeten leven trouwens. Recent heeft hij, ik denk in Amerika, een lezing gehouden en die is onstage vorige week. Oh, dat is die sab… Die is hier neergestoken. Moussa, André, Sabo... Ik weet niet hoe je dat noemt, dat is slecht voor mij. Amai, dat is daardoor... 14 keer of zo. Ik kon niet volgen. Het is maar één keer neergestoken. Ik bedoel, hij heeft keiveel missteken gehad. Dat wil je niet. Ik denk dat wel. Dat is sinds hij neergestoken is. Ja, juist. Vorige week of twee weken geleden. Ja, echt nog niet lang geleden. Ik kon echt niet volgen. Ik heb ook niet opgezocht wie die mens was. En ja, dat was niet per se een rechtstreeks gevolg van die fatwa dan, maar wel gewoon iemand dat tegen is tegen hetgene wat hij daar heeft geschreven. En wat creëer je op dat moment terug? Alweer dat meer mensen nu in 2022 Die een boek gaan opzoeken. Wat is die boek nu weer? Dan gaan ze dat teruglezen. Dat is echt het Streisand-effect. En wij met onze podcast doen hetzelfde nu. Nee, ik zeg niet dat je dat niet mag doen. Maar ik zeg niet dat je dat niet mag doen. Ja, dat is waar. Dat is het tegenovergestelde. Niet doen. Ze zeggen dat je dat niet mag doen, maar dat dat wel gebeurt. Een beetje zoals omgekeerde psychologie. Dat ze zeggen dat dat bij kinderen ook heel hard helpt. Jij mag dat niet doen, jij mag dat niet doen, waardoor ze het wel gaan doen. Maar als je dat weet, die kennis, kun je ook dingen... Eet je groentjes niet op, hè. Jij durft die groentjes niet op te eten. Echt niet. Raak ze niet aan en dan doen ze dat expres wel. Ik heb dat al gedaan met mijn dochter. Je moet mij echt geen kusje geven en zeker geen knuffel. En dan komt hij dat expres doen om mij te pesten. Amai. En dat is zo leuk. Wat een trut. Wat een trut. Klein beetje. Voilà, het strident effect. Het volgende, het CSI-effect. Enhance. Enhance. We hadden het er een beetje mee te maken. Waarom zeggen jullie enhance? Leg eens uit. Wat zijn jullie ideeën rond het CSI-effect? Zeg het eens jeugdgemoed. Dat is goed. Ik wil het niet. Ik wil het niet. Nu wil ik niet. Nu wil ik niet. Nee, CSI staat erop. Jawel, ik wil. Ik wil niet. Ik heb die hele lange pauze eruit geknipt. Al die krekels. En die overtuigd pleidooien om te laten zeggen wat ik wil. Kom aan, vertel alsjeblieft. Ik heb al spijt. Nee, in CSI gebruiken ze het gegeven dat ze een foto hebben als bewijsmateriaal dat getrokken is door een slechte bewakingscamera en ze zeggen dan aan de computer enhance, verscherp of verbeter en dan zoomen ze in op die foto en dan worden zo allemaal dingen scherp die nooit scherp zouden kunnen zijn. Normaal zouden ze nooit de pixels ervoor hebben. Reflectie in een oog. Fun fact. AI kan dat tegenwoordig wel. Ja, dat vind ik grappig. We zijn er nog niet, maar die enhance-scènes uit die typische CSI-dingen, dat wordt eigenlijk meer en meer realiteit, omdat AI dat wel invult. Ik ben vandaag nog bezig geweest met restaureren. Scaling is ook zo'n beetje. Ja, ik heb dat vandaag gedaan. Die 80 naar 4K of zo. Ik heb een foto van mijn grootouders, een trouwfoto van mijn grootouders, aan mijn zus gekregen van het weekend. ingescant, maar hij is heel oud en heel dingen. En Photoshop heeft deze week, of ik denk dat het vandaag of gisteren was, een beta uitgebracht voor foto's te... Enhancen. Enhancen, of te... Synthesize mode. Restoreren, echt hé. En dan doe je dat, en dat is echt zot. Die gezichten maakt hij met AI. Nieuwe gezichten eigenlijk, van de info die het heeft. Niet dat hij de gezichten verscherpt, maar hij maakt nieuwe gezichten op de basis die hij heeft. En 9 van de 10 keer is dat genoeg info om dat juist te doen. Soms kunnen er ook heel grappige dingen uitkomen. Maar ik heb dat vandaag nog gedaan en dat kon echt vroeger niet. Dat is zot. Dat is niet het CSI-effect. Het CSI-effect is het effect dat wordt waargenomen sinds de populaire show CSI en al zijn duizenden spin-offs op tv kwamen. Het effect is eigenlijk heel simpel, doordat zo'n soort shows zo makkelijk te vinden en zo breed verspreid zijn. Denken mensen vaak dat ze meer van rechtsgang en rechtspraak kennen dan eigenlijk waar is. En zo is er een duidelijke tendens te zien bij juries dat die meer belang hechten dat ze zouden moeten aan forensische en technologische bewijzen. Omdat al die CSI-shows daar heel hard de nadruk op leggen. We hebben de vingerafdrukken gevonden en eigenlijk… Ja, inderdaad, er is zo'n common belief ook dat DNA elke rechtszaal kan oplossen en dat is helemaal niet waar. Er zijn ook heel veel getuigenissen van echte experts die dat onderstijnd worden gevraagd, die zeggen dat mensen uit de jury zo'n hoge verwachtingen hebben door die shows. En dat is eigenlijk een beetje het CSI. Dat je ervan overtuigd bent, omdat dat niet in één show zo is, maar letterlijk in al die shows. Je bent zo prominent aanwezig en lijkt het allemaal zo vanzelfsprekend dat je ervan overtuigd bent dat dat in de werkelijkheid zo is. Ik wist het niet. Nice. Het Ikea-effect. Alexander. Het Ikea-effect. Is oké, is oké. Ik kan er mee leven. Goed onderbroken. Ik zou zo denken, maar dat is waarschijnlijk een heel stom ding, dat mensen dingen in Ikea kopen en dat ze remodelen zodat het eruit lijkt dat het niet van Ikea is. Nee, dat is wat jij doet. Wat doe jij? Ja, een beetje mixen met Ikea en niet-Ikea, om eigenlijk nog geen showroom van Ikea thuis te creëren. Ja, maar je moet niet zo... Maar dat is toch cool? Nee? Ja. Niet zo... Wat is het woord dat ik zoek? Bescheiden. Niet zo bescheiden, ja. Maar jij bent wel echt goed in zo... Dinges. Ja, decoratie en dingen die een nieuw nut geven. Dat is geweldig. Dus je koopt een kast van Ikea en je mixt het dan met iets dat je hebt liggen, bijvoorbeeld. I don't know. Of die maakt daar zelf iets? Stuur een voorbeeld. We hebben nu in de gang die zwarte plastieke schoenenkasten van Ikea. Die zijn supercheap. We hebben daar een steigerhouten bad op vastgemaakt. Dan lijkt het er druktveel... Dan is dat niet zo'n plastieke bovenkant, maar echt een mooie... Godverdomme. Nee. Dat is niet het Ikea-effect. Is dat niet dat je voor alles een handleiding nodig hebt? Nee. Volgende, Stephan. Ik heb zelfs geen hoek. Tijd voor een winnaar. Komaan. Keihard effect. Je denkt altijd dat je een vijs gekwijt bent bij je pakket. Jij bent wel veel meer vijs gekwijt. Omdat je heel makkelijk ruzie krijgt. Dat is met je vliegtuig. Daarom dat je nu kasten van krabber hebt als ze die palen erin zetten. Die komen ze zetten. Dat je in een vaste richting wordt. Ik vind het een goeie gok, maar het is toch een goeie gok. Het Ikea-effect komt eigenlijk voor wanneer we iets hoger in waarde schatten, wanneer we dat zelf in elkaar hebben gezet of zelf gemaakt hebben. Dus uiteraard het Ikea-effect, want je koopt inderdaad alles in bouwdozen en dan moet je dat zelf doen en inderdaad de typische ruzies komen daar dan uit voort of iedereen heeft al zo'n struggle gehad met een Ikea-kast. Maar als dat er in elkaar staat, heb je echt zo'n endorfinus-dopamine-rush in je hoofd. Daardoor ben je helemaal gehyped dat dat af is. Als je dan heel objectief zou kijken achteraf naar die kast, stel een IKEA-kast van €500 en een design-kast van €1500, dan ga je onbewust aan die IKEA-kast van €500, als je ze zelf in je hebt gezet, een hogere waarde aan geven. Als je daarnaar kijkt, dan ervaar je elke keer een klein beetje terug dat succesgevoel van toen je dat in elkaar hebt gezet. Stemt wel. Ik heb dat ook wel. Als je een IKEA-kast in één zet en je hebt die dan bijvoorbeeld zo opgehangen, dan kunnen ze echt zo een half uur zeggen van, amai, het is toch wel echt goed. Het is echt goed gelukt. Ja. Zoiets van, hey Boli, het is wel echt goed. Ja, ik kan denken dat dat zo minder is. Ja, als we dat komen zetten, dan komt die in je huis en dan denk je, oké, top. Dus de kartonnen nog even doen. Ja, dat is waar. Ik heb dat niet. Ik ben zo blij dat ik er gewoon vanaf ben. Net zoals veel andere dingen doet Yorrick ook dat niet, in het huishouden. Ik doe dat wel, ik doe dat wel. Ik heb gewoon niet zo'n energie van, nu ben ik blij. Nee, ik ben blij dat dat gedaan is. Ik moet dat niet meer zien de rest van mijn leven. Als dat weg is, is dat weg. Dat kan mij niet schelen. Ik kan eindelijk wel zitten in de zetel. Ga zitten in de zetel-effect. Heb jij een zetel van Ikea? Dat is ook het Ikea-effect. Zelf gebouwd. Het Ikea-zetel-effect. Je laat mensen juist net voor een fortuin kasten bouwen in je huis. Ja. Wat voel je als je daarna kijkt? Sadness. Jawel, vandaag was de eerste dag. Ze zijn halverwege en ze staan er nu. Ik had wel zoiets van, amai, het is wel echt... Het is al chic, maar... Het is wel chic, maar... Je hebt niet die satisfaction, maar ja... Het drukt wel een kost bij Ikea dat je het zelf in één zet. Daardoor is Ikea relatief goedkoop tegenover andere meubelwinkels waar ze het komen zetten. Ja, tuurlijk. Ja. Kijk, ik wil rijk zijn, dus je weet waarom ik dat niet kan. Het valt toch altijd naar boven. Oké, het volgende effect. Nu wordt het iets meer… Want de effecten die we hebben gehad, zoals CSA, Ikea, Strycent, allemaal bekende figuren. Nu wordt het wat meer psychologisch, zou ik zeggen. Het Pygmalion-effect. Geen haatkleuren zien. Nee, totaal niks met pigmenten te maken. Vind ik ook. Ja, vind ik ook. Alexander. Pygmalia. Pygmalion. Pygmalion. Met varkens. Het is weer niet gek, maar ça va. Varken en chameleon. Voilà, het gaat over varkenschameleon. Boem, er is iemand geluid van binnen. Pygmalion. Ik ben mijn varkens kwijt. Oh nee, die Pygmalion-effect is eigenlijk een effect dat we allemaal onbewust al eens hebben meegemaakt. Ja, onbewust is gewild of niet. Dit effect komt voor wanneer verwachtingen, positief of negatief, impact hebben op de uiteindelijke uitvoer van een bepaald iets. Maakt dat sens? Ja. Een voorbeeld kan dus bijvoorbeeld zijn, het kunnen ook andere verwachtingen van iemand anders zijn, een leerkracht die veel vertrouwen heeft in zijn studenten en die die ophebt tegenover een leerkracht die er zeker van is dat er veel studenten zullen falen en dat ook Dat is een heel moeilijke test om te doen uiteraard, maar dan zouden er bij die situatie waaruit de leerkracht de leerlingen ophebt, dan zouden daar zeker een klein percentage mensen meer geslaagd moeten zijn dan in het andere. En dan heb ik niet over dat je beter studeert of dat je beter les hebt gehad, zeker niet, maar het gaat dan puur over de verwachtingen die anders zijn. En eigenlijk is de uitleg simpel. Onbewust, dat is dan weer iets dat onze hersenen doen, proberen wij altijd de verwachtingen in te lossen. Als je het onbewust is, dan wil je die altijd inlossen. Heel bewust kun je geen reactie hebben, bijvoorbeeld tegen de leerkracht die negatief is. Dat is bewust. Onbewust heb je altijd de reactie om de verwachtingen in te lossen, zou ik zeggen. We hebben dat ook een beetje... We hebben ook een cursus gekregen over hoe je mensen moet bellen als je coldcalling doet voor een prospectie. Je moet in een goede mindset zijn, je moet beter rechtstaan. Je moet zeker zien dat je energie in je stem hebt om dat over te dragen, zodat je meer kans hebt om iemand dat positivisme te laten voelen. Als je in een gesprek zit, zit je in een goede schouder en in een slechte schouder. Legit. Je moet eigenlijk naast iemand gaan staan en aan elke kant voelen aan welke kant je het beste voelt. Die kant is aan je goeie schouder en als je dan bijvoorbeeld een moeilijk gesprek zou voeren, of je wilt heel goed overkomen, dus ook positief, dan moet je eigenlijk dat gesprek voeren dat de persoon aan je steenkant staat van je goeie schouder. Oh, dat heb ik nog nooit gehoord. Dat is cool. Omdat je je daar sterker voelt. Zo ineens allemaal naast elkaar. We hebben een lijstje bij me van iedereen die je kent. En dan links, rechts, rechts. Yorrick, links, je maat en links. Yorrick, je schouder. Yorrick, je zwak. Zwak. Zwak allround. Ja, een voorbeeld van mijzelf, misschien kunnen andere mensen je dat ook invinden, is als ik ga padellen of mensen in het algemeen gaan sporten. Yorrick kan zichzelf dat niet invinden. Sport nee. Als dat eventjes niet lukt, Dan kan ik echt mijn eigen in de put praten. Mentaal. Alles is er tegen mij. Alles is er tegen. Niet dat het geen... En dan gaat alles ook gewoon slechter en slechter. Dat zit echt in de diepering. En Padel speelde altijd met een maat. Die weten dat ook al. Die proberen mij altijd op te pippen, zodat dat niet gebeurt. Dat is eigenlijk ook een voorbeeld daarvan. Dat je attitude ook echt wel... Of je verwachtingen het verschil kan maken. De naam, het is misschien een rare naam, Pygmalion, komt van een Grieks mythologisch beeldhouwer, dus gewoon uit de Griekse mythologie, en die bad tot de gode dat zijn staambeeld tot leven kwam en Afrodite heeft hem zijn wens gegund en zijn staambeeld tot leven… Hoge verwachtingen, top. Dat is Pinokkio. Als jij wilt dat dat Pinokkio… Niet in hout, dat is waar. Niet in hout, hé, Yorrick. Je moet stampbeelden hebben. Dat is van steen. Of marmer of zo. En dat is niet zijn neus dat groeit, dat is zijn piemel. Het volgende, daar is misschien wel een logische uitleg voor, dus dat wil ik van iemand van jullie horen. Het bystandereffect. Ja, misschien heb ik wel een idee. Misschien Alexander. Nee, ik weet het niet. Wat denk je? Een bijstander. Als er iemand bij je staat, dat je dan… Aan die goeie schouder? Ja, aan die goeie schouder. Dat je dan… Nee, ik heb er totaal geen idee. Bystander. Komt me wel bekend voor, maar… Wat is een bystander? Wat is dat? Ik weet niet wat de exacte vertaaling is. Maar misschien als je dat weet. Dat is iemand die… Ja, als je vraagt naar een getuige. Een getuige. Een passant. Een passant of een getuige. Iemand die bij iets staat of iets ziet gebeuren. Ja, dat die persoon, als je dan een getuige is, dat je meer die kent zou kiezen of zo. Ik weet het niet. Nee. Stephan, ik denk dat, bijvoorbeeld als je op straat wordt beroofd of zo, en je roept om hulp, dan gaan bijna alle mensen, zelfs in een drukke straat, voorbij lopen. Maar als je iemand eruit haalt en je zegt van, hé jij, of jij wijst je aan, of jij trekt je zijn aandacht en je zegt, help mij, Dat gaan mensen nu wel komen helpen. Bijna, ja. Ook als er één iemand gaat helpen, volgt er ineens de rest. Nee, ook niet. Dat is de aanvulling. Het is wel aan de buurt. Het bystandereffect komt inderdaad voor wanneer mensen getuigen zijn van een ongeval of een misdrijf of van een bepaalde situatie. Het bystandereffect beschrijft, en er zijn echt wel bewijzen van, Dat eigenlijk, hoe meer getuigen of mensen dat er aanwezig zijn, hoe minder kans dat er iemand helpt. Dus eigenlijk heb je allemaal, en de verklaring is logisch, je hebt allemaal zoiets van, oh ja, iemand anders zal het wel doen. Tegenover als je alleen Ik denk dat je bang of schrik hebt om zelf iets te overkomen, maar dat je wel de hulpdiensten zelf verwittigd. Een duidelijk voorbeeld is als er een accident gebeurt op de oude straten. Je kan geen enkele auto stoppen om die te helpen. Dat is nu een stom voorbeeld. Moeilijk, natuurlijk. Maar als je op gewoon een baantje hier in Goorheind onder een paard en caravan te dichtkomt, dan gaat ten eerste een boer daar voorbij en komt toch even stoppen met zijn tractor. Ik zeg een tractor of een paard. Iedereen komt je sowieso helpen. Ik snap het wel. Ook een heel tragisch voorbeeld uit de media een paar weken geleden. Op Klaarlichte Dag is iemand op straat vermoord. En echt gewoon gefilmd ook. En genoeg mensen hebben dat gezien. Het was niet vermoord, je had hem naartoe en neergeschoten. Het was een gevecht met een wurging en zo. Dus Klaarlichte Dag pakte dat 20 mensen. Die hebben het zeker moeten zien, zeker zijn voorbijgekomen. En ja, niemand heeft daar iets aan gedaan. Mensen zijn effectief vermoord geweest. Als dat met je gebeurt, roep iemand. Zeg, jij daar met je blauwe pijp... Zo diep ben ik er niet op ingegaan, maar Stéphan zegt waar. Als je een slachtoffer bent en je iemand spijt, dan zou ik wel zo... Ik heb video's, ik weet niet wat het was, op programma's, dat je test ergens, dat ze echt effectief iemand problemen had, of wat was het nu weer, op een drukke straat. Ze hebben de twee situaties getest. Iemand die gewoon in het wilde weg, help, help mij, riep. Omdat er iemand, stel, is flauwgevallen, en de man en de vrouw gaan help, help, is flauwgevallen, niemand komt helpen. Terwijl als die vrouw echt naar een mens stapte, jij, kom nu helpen, maar de man is flauwgevallen, ging die wel mee. Dan heb je wel... Dat is, denk ik, ook wel een deel daarvan. Ja, meer aangesproken inderdaad. Uit die massa. Ja, uit de maatschappij. Kude gedrag. Waardevolle les. Zeker. Volgende. Het Rashomon-effect. Rashomon. Ik ga zelfs niet laten gokken. Een thrashman effect is genoemd naar een film uit 1950. In die film zijn er vier getuigen van een moord op een samurai en alle vier geven een andere versie van de feiten. Dat zie je ook in tech terug, hoewel dat een bepaalde situatie feitelijk maar één correcte uitleg heeft. Zou elke getuige daarvan dat toch op een andere manier en met een andere invulling van de feiten vertellen? Ook niet per se, je zou denken, ja, sommigen uit persoonlijk gewin, als je de dader zou worden, maar ook dat buiten kijken laten. Maar dan puur door je eigen achtergrond, dat je bepaalde dingen anders invult of dat je zelf al begint te redeneren in die persoon, zijn plaats ofzo. Dat is het Rashomon-effect. Dat elke getuigenis persoonlijk is en dat geen twee getuigen eenzelfde versie van de feiten kunnen brengen, dat dat psychologisch onmogelijk is. Rashomon. Rashomon. Oké, wij gaan toevoegen. Het Hawthorne-effect. Het Hawthorne-effect is een effect dat we bij ons weleens op tv zien. In grote mate in het programma Big Brother. Is er iemand een idee waarop ik het heb? Hawthorne. Ik ken dat niet, Big Brother. De naam gaat u niks zeggen, de naam van het effect. Jij kent Big Brother niet? Nee. Een figuur, ja. Ik zat daarboven, denk ik. Jongen, jij bent de enige dat dat ziet van ons. Ik heb dat ook gekeken. Heb jij dat gekeken? Dat is wel guilty, hij heeft niet gekeken. Die nieuwe toch allemaal. Ik vond dat wel leuk, vond dat wel leuk. Zeker voor het haltooneffect. Ja, maar het vergeten dat je bekeken wordt, of zo... Ja, tegenovergestelde, het bewustzijn dat je gekeken wordt. Dat je je gedragsoort uitvergroot, of niet? Ja, ongeveer. Het Hawthorne-effect komt voor wanneer iemand zich er bewust van is dat hij geobserveerd wordt en dat hij daardoor zijn gedrag verandert. Dat is eigenlijk heel lastig bij het uitvoeren van testen en experimenten, omdat die mensen allemaal heel vaak weten dat het een deel van een experiment is en dat ze gemonitord worden. anticiperen we op alle situaties. Gaan die vaak dingen beter willen doen dan dat ze het normaal zouden doen? Gaan die dan weer een verwachting creëren in hun hoofd en kom je op een van die vorige effecten terecht? Ik zie al zo'n wetenschapper dat de hele tijd testen aan het doen is met mensen en het is nooit het resultaat dat hij wil. Ja, godverdomme, nee. Altern-effect. Altern-effect. Ja, dat is moeilijk. En de naam hard-torn effect komt eigenlijk van een bedrijf in de jaren 30, waar ze testen deden om te bekijken wat voor impact de sterkte, intensiteit en plaatsing van licht had. Dus echt een typische arbeidershal, zou ik nu zeggen, waar mensen handenarbeid verrichten. En dan waren ze testen aan het uitvoeren over de belichting. Dat is wel logisch. Hoe de belichting kon helpen om mensen productiever te maken. Als alles keihard belicht is, Ik ga dat minder snel slabakken, omdat je niet het gevoel hebt dat je in de schaduw bent. Meer vermoeidheid op je ogen misschien. Maar het probleem was dat die testen werden uitgenodigd in de jaren dertig, wanneer de werkdruk mega hoog was. Ja, dat slabakken bestond toen eigenlijk niet. Nu is dat vast ook nog op sommige plekken, maar bij ons bijvoorbeeld, Yorrick, of het een baas nu langskomt of niet. Wat? Ga jij Netflix kijken? Ik ga Netflix kijken? Alleen maar voor research. Ja, zeker. Maar zeker toen, als je wist dat het een baas aan het kijken was, dan werkte voort. Dat is eigenlijk wat er dagelijks is gebeurd. Die mensen wisten dat er die testen gingen gebeuren. Dus op het moment dat die testen gebeurden, werkte die gewoon keihard. Dus eender wat ze deden met dat licht, de effecten waren positief. Zalig. Dat is zo grappig eigenlijk. Dat is wel goed. Nog drie te gaan. Wat vinden jullie ervan tot nu toe? Ik vind het goed. Veel geleerd. Heel veel geleerd al. Terwijl je nog iets bijleert. Het is nog lang geleden dat ik nog iets bijleerde. Sorry. Don't take the Lord's name in vain. We zijn niet katholiek, sorry. Dunning-Kruger-effect. Het is eigenlijk iets heel interessants, en dat vond ik zelf ook. En ineens dat ik daarover begin te nadenken, dacht ik, ah ja, dat is wel waar. Het komt voor wanneer iemand zo weinig van iets weet, of niet zelfs, en vertel maar, Yorrick. Is dat niet dat… Ik zeg het waar Yorrick uit kan zitten. Ja, inderdaad. Het begint te branden. Is dat niet dat… Dat je als je iets van een onderwerp niks kent, dat je een klein beetje maar kent van een onderwerp, dat je direct je eigen al een expert vindt. Ja. En dat je dan een stage verder gaat, dat je doorhebt van... Ik ken eigenlijk niks van. En dat je dan pas eigenlijk tot op een stage van echt alles te kennen over dat onderwerp. Dus je begint, ik weet niks. Ik weet een klein beetje, nu weet ik alles. Zo ben ik meestal. En dan verdiep je iets meer. En dan denk je van, oh ja, eigenlijk is er geen kak erover. Wauw, Yorrick. Natuurlijk weet hij dat. Hoe weet jij dat? Kijk, ik... Je kent niet veel van iets. Ik ken er niks van, maar toch ken ik er iets van. Hij vindt zich in elk geval een expert. Ik heb dat ergens nog gezien, recent. Inderdaad dat dat zo... Ja, inderdaad zo stijl omhooggaan. Je denkt dat je zoveel kennis hebt en dan drop je... Stephan, je hebt dat nergens gezien. Dat zeg je niet op YouTube gezien. Op een kanaal dat wij alle twee volgen. Dat vertelde al. Corridor Digital. Daar wordt dat in uitgelegd. Dus volgende keer als je iemand aan het trainen bent ofzo, als je in je job iemand aan het trainen bent en die doet zoiets, dan kan je ook iets zeggen. Klassiek, vooral Terry Kruger effects. Ik wil weten waarvan dat komt dan zeker. Ja, ook wel. De naam is gewoon de onderzoeker, maar het is inderdaad echt zoals jullie zeggen. Het komt voor wanneer iemand zo weinig van iets weet of niet zelf, dat hij zichzelf enorm onderschat met betrekking tot het betaal van bepaalde onderwerpen. Overschat. overschatten. Dat klinkt raar, maar onderzoek heeft uitgewezen dat je echt een soort van basis-grasp moet hebben van een bepaald onderwerp, van een bepaalde skill, voordat je kunt beseffen dat je daarin sukt. Iets dat ik zelf ook al vaak heb gemerkt in de podcast. Dan weet ik wel iets van, hé, dat is allemaal anders dan wat. En dan zoek je er een op en dan denk je, fuck, deze is echt de type die hij is. Ja, ik weet dat ik dat al heel veel heb gehad. Dat voelt echt heel bekend. Maar ja, kijk. En psychologisch is de uitleg ook gewoon logisch dat je niet weet… Je hebt geen besef van… Je weet niet wat je mist aan informatie. Totdat je doorhebt van, oei, er is inderdaad… There's so much more. Je houdt even je dip en dan… Voilà. Het Bader-Meinhof-effect. Bader. Bader-Meinhof. Dit hebben we zelf al duizend keer meegemaakt. Duizend keer. Tien keer. Dat komt mij bekend voor, maar misschien zegt het mij niks. Misschien is dit ook een diep momentje. Dit effect zou zich kunnen voordoen als jullie bijvoorbeeld in de komende week iets op de radio horen over het Dunning-Kruger-effect. Déjà vu. Nee. Kennen jullie dat niet, dat je zo net iets geleerd hebt over iets? Dat je dat meer hoort, dat je dat meer begint te zien en te horen. Ja, ik heb dat mee met auto's of zo. Ik wou net zeggen, als je een nieuwe auto hebt besteld, dan zie je ineens keiveel rijden. Wij zeker, hè. Wij zeker, ja. Als je een nieuwe auto hebt besteld, moet je er duizend jaar op wachten. Je moet er duizend jaar op wachten. Ja, in elk geval ook met auto's vooral. Dan ben je er naast van meer op letten, ja. Ik heb net dit gekocht of zo. Dat is sowieso met Facebook, dat je... Ja, dat is anders. Dat is al gericht, hè. Ja. Ik heb het ook al gehad, maar ik kan... Mijn auto komt mij direct voor. Je kunt er zo niet... Ik had dat ook van mezelf. Ik heb dat al heel veel meegemaakt. Inderdaad. De updates die we nu doen, Het is omdat je ze leest, omdat je elke keer getriggerd bent. Dan zou dat misschien gewoon passeren, maar omdat je er iets hebt over gedaan... Het kan goed zijn dat je de komende weken ineens weer meer dingen over hoort. Dat is uiteraard niet omdat we de ziekste influencers zijn, maar gewoon omdat... Ofwel. Misschien wel, hè. Misschien wel. Ik kijk naar jou. Misschien gewoon omdat je aandacht daar niet op gevestigd hebt. Ik denk ook wel met muziek, zoals je zegt. Dat is een goeie nieuwe nummer. Vind je dat goed? Dat je dat dan ook altijd wel... Ik ga niet over Susanne en Freek beginnen. Als het dan op de radio is, is dat een nummer, ik ga dat wat luider zetten. Ja. Nu? Ja. Dat je dat meer hoort ineens. Uw aandacht wordt er meer op gevestigd. Dus de realiteit verandert uiteraard niet. We zouden misschien luisteren, maar niet... Luisteren, luisteren. Je wordt meer getriggerd wanneer die dingen... Je hebt veel dat passief langskomt. Op radio, tv, rondom je. En veel dat je dan gewoon uitfiltert. En omdat je bepaalde dingen dan recent hebt meegemaakt, geleerd, gelezen of gehoord hebt, dan worden die er niet meer uitgefilterd door je hersenen. Dan worden die net uitgelicht. Dat is belangrijk. Dat zit meer van voor je hersenen. Ja, fysiek van voren weet ik niet, maar... Fysiek in de frontale hersenkap. In de frontale kwap, ja. Voilà. Is dat dan zo... Een verlengde daarvan, of tegenovergestelde daarvan, is het dingetje van tippen op je tong. Dat je zo... Het ligt op het tipje van mijn tong, zodat je iets wilt herinneren en daar echt niet op komt. En hoe harder je er dan over nadenkt, dat het echt niet komt en dat het eigenlijk pas kan komen als je even je gedachten op iets anders zet en dan... Ja, of gelijk met een... Dat is niet zo'n kruiswoordpuzzel, maar zo'n zoek-het-woord. Je moet soms even wegkijken en dan terugkijken. En dan terug. Dat is eigenlijk niet hetzelfde, maar... Dat is dingen. Dat is disassociatie. Je moet even naar iets anders gaan kijken om iets anders te doen. Het wordt van de dag. Ons laatste effect, jammer genoeg. Het watblieft-we-effect. Het watblieft. Ja, echt waar. Wat is het watblieft-we-effect? Wanneer iets zo goed is dat je kiepenvel krijgt. Ja, voilà. Wanneer je tranen in je ogen krijgt door een podcast. Wanneer op een of andere reden veel te veel mensen zijn dan haar vier, dertigste... Wanneer je niet anders kan dan liken en subscriben. Wanneer je familie je niet meer uitnodigt op familiefeestjes omdat je over niets anders kan praten. dan over vliegtuigen die 4.000 kilometer boven de grond vliegen. Wanneer Yorrick niet meer wordt uitgenodigd op de podcast om met de anderen te praten. Binnenkort. Morgen was er een nieuwe opname. Als Martin terug is. We hebben hem niet meer nodig. Die gaat dat hier opnemen. Ik doe hier al een techniek, mensen. Jij doet het op de knop. Ik heb een gsm. Vorige keer heb jij iets geüpload. Niet op Spotify, maar op onze persoonlijke dingen. En er stond één iemand die helemaal niet te horen was. Je hebt dat zelfs niet door. Nee, dat was Alexander en hij was buist. Als jullie dat niet doorhadden, had ik het zo online kunnen gooien. Revenge effect. Het laatste. Het halo effect. Dat effect heeft niks te maken met het nummer, het spel of de veiligheidskooi in de Formule 1-wagen. Het effect is eigenlijk de oorzaak van dat fysiek aantrekkelijke mensen, dus jullie gaan dat nog niet hebben meegemaakt. Ik heb heel serieus gezegd. Ook andere positieve eigenschappen krijgen toegeschreven. Dit hoor ik die nog niet meegemaakt. Zoals dat je iemand ziet, iemand fysiek aantrekkelijk, of die persoon vindt je fysiek aantrekkelijk, en die denkt, die is er van overtuigd eigenlijk, die zal ook wel grappig, intelligent, sympathiek, al die dingen zijn. En uiteraard, op het eerste gezicht, zonder dat je weet wie dat is, zonder er mee gesproken te hebben, puur omdat die fysiek aantrekkelijk zijn, krijg je zo wat verwachtingen. Het psychologische effect van, in al die andere dingen zullen die ook wel accelereren. Dat is het halo-effect. Het origineel idee van dat effect kwam van een psycholoog, Edward Thorndyke, in 1920. Hij had waargenomen dat militaire officieren sneller positieve attributen, zoals leiderschap en intelligentie, gingen toekennen aan mensen die zij fysiek fit en attractief vonden. Ja, ze hebben dat wel. Logisch. En de naam Halo-effect komt dan van de halo van een mengel. Van alle positieve dingen, zeg maar. Maar dat is toch ook nog wel in de hand, door de hoge pieven in de grote miljoenen-firma's enzo. Allee, dat zeggen ze toch ook wel vaak, dat die promotie wat sneller naar een aantrekkelijke persoon zou kunnen gaan. Zie je, die echt rijke business owners zoals Donald Trump, die zien er echt uit. Echt een mokke. Nee, maar het is effectief wel bewezen dat als je gewoon Ik denk dat dat een heel belangrijk punt is. Ik denk dat dat een heel belangrijk punt is. Ik denk dat dat een heel belangrijk punt is. Ik denk dat dat een heel belangrijk punt is. In de boekjes of zo, in een mooi kostuum en een chique horloge. Dat zijn ook altijd modellen of knappe mensen. Dat zijn meestal niet... Ja. Dus dat is de reden waarom ik nog niet rijk ben. You ugly. Was dat het maar. Voilà. Dat was het, jongens. Dat was mijn comeback. Dat was een goeie. Het heeft een effect. Sterker gelaten. Welke effect? Geen lijstje? Is er één. Goed gedaan. Dat was leuk. Ik vond het zelf ook heel leuk. Een heel interessant resultaat. Een reactie, ook al mocht ik nooit iets zeggen. Dat is niet waar, hij heeft er wel wat in gezegd. Ik heb gewoon op tijd de kiwi gesnort. Kun jij daar wat van leren, Stimman? Ja. Gaan we die tegenhouden, man? Toen had hij meer gezopen. Dat is waar. Dat was heel moeilijk. Ik heb onlangs iets geleerd van Jörg en we kunnen het nu tegen hem gebruiken. Blijkbaar... Wacht, even zwart. Hebben jullie ooit al eens iemand horen hoesten op de radio? Nee. Met die key, zogezegd. Blijkbaar is dat een knop of zoiets. Of misschien... Dat heeft hij misgezegd. Als er iemand hoest op de radio, wat uiteraard gebeurt, dan duw je die op die knop. Ik zeg niet dat elke zender dat heeft. Maar er zijn zenders die dat hebben. En dan wordt dat door de stream of door de computer x aantal seconden uitgeknipt. Want de stream, ook al is het een livestream, loopt wel x aantal seconden uit. Ik zeg toch dat dat door u... Ik zeg dat ik dat weet, hoor. Kom. Waarom zeg jij dat nog eens? Knip dat even eruit, wat jij zegt. Dit knippen we eruit. Dus eigenlijk hebben wij zo'n knop nodig. Voor Yorrick. Weet je nu pas door wat ik ga zeggen? Weet je nu pas door wat ik ga zeggen? Ik kan zo niet naar waar. Is hij nu iets aan het vertellen? Voor deze moment heb ik die knop nodig. Moet ik die onderbreken, of mag ik? Onder een tafel, met zo'n alarm en zo. Dat kunnen wij doen, als hij blijft doorpraten. Eigenlijk wordt dat live uitgeknipt. Een beetje om zichzelf te beschermen, geen domme uitspraken. Ik kan ook zeggen dat deze disc over 4.000 kilometer vliegt. Press, press, press. En hij vindt bewezen waarom we dat nodig hebben. Stuur ons de knop, alsjeblieft. Stuur ons de knop. De grote rode knop. Wauw. Voilà. Golden buzzer. Allee, dan gaan we naar de outro. Ik ga al jullie stukjes er nu uit knippen. Ik ben daar te laat voor. Dat is waar. Ik ben daar te laat voor. Dit was het voor deze week. Nog eens bedankt aan iedereen om zo goed te luisteren. Bedankt aan iedereen om comments te geven. Als je zelf nog leuke voorbeelden hebt van die effecten die je zelf hebt meegemaakt, Je moet dat altijd in de comments zetten of gewoon sturen naar ons. Of je moet ook altijd een voice message insturen. Een voice message. Als je beroofd bent en niemand wil je helpen, laat het weten. Ja, ik moest eraan denken. Je kunt via anchor.fm slash watbliefteru, kun je daar op onze anchorpagina voice messages insturen. Dat mag, maar dan moet iemand ook gewoon typen in Instagram. Dat moet wel. Dat is wel verplicht. Nee, ik wou zeggen, anders moet je unfollowen, maar nee. Nee, gewoon blijven luisteren. Dat is het enige dat we echt wel willen. En zoals jullie hebben gehoord, het moest niet bang zijn. Ik ben terug. Dat gaat niet meer veranderen. Ik had geen bang, maar ik had wel een beetje schrik. Heel mooi. Goed, tot volgende week. Ik... Ben was en zal altijd Yorrick zijn. Ik was in Italië en ik was hier ook met... Stephan. Ik was hier ook met... Alexander. En ik was hier ook met... Morten. Goed zo. Tot de volgende keer. Doei. Ik heb geen update moeten geven. Oh... Volgende week gaan we dubbelen. We doen toch in het begin een update? Dat moest je aan Tan zeggen. Ja, maar die Alexander-update is wel op het einde. Oké, oké. Volgende week twee. Dat is een andere jingle. Alexander's update. Ik kon een keer een teaser geven als update. Oh ja. Doe dat nu in een plakje. Doe dat snel. Oké, ja. Voor een superlange outro. De langste outro die mensen ooit hebben gehoord. Mijn teaser-update. Ik ga het heel teaserig houden. Het is iets dat we allemaal elke dag wel gebruiken, of moeten gebruiken. Tandenborstel. Mijn mond. Wc-papier. Ik was ook wc-papier aan het drinken. Ik gebruik dat niet elke dag. Ik doe het soms met mijn hand. Nee, dat is niet waar. Waarschijnlijk. Even een leuke anekdote. Ik was laatst aan het werken in Albert Heijn, in de winkel waar ik werk, en toen kwam effectief een man tegen mij zeggen dat ze vroeger niet echt wc-papier hadden, en dat dat de reden was waarom ze altijd met het andere hand hun hand gaven. In Bangladesh is dat. In Bangladesh is dat. In een van de culturen is dat, dat je geen linkerhand of rechterhand mag geven om die reden. Zelfs in de outro leer je nog dingen. Ciao. Yo.