7 - De vloek van Toetanchamon
Door Yorrick • 5 april 2020
Over deze aflevering
De vloek van de bekende pharao is niet enkel een attractie in Walibi, maar ook een echt iets... Nadat de tombe werd geopend gebeurde er vanalle vreemde dingen. Dood, ziekte en goud, goud, goud! Gezellig opgenomen vanuit isolatie!
Inhoud
In 1922 werd de wereld opgeschrikt door de spectaculaire vondst van de vrijwel intacte graftombe van de Egyptische farao Toetanchamon. Een ontdekking die niet alleen schatten opleverde, maar al snel ook geheimzinnige geruchten over een eeuwenoude vloek met zich meebracht. Was de vloek van Toetanchamon een echt gevaar, of eerder een verhaal dat gretig werd opgepikt door de pers?
De Ontdekking, het Leven van een Jonge Farao en de Aangehaalde Vloek
De Britse archeoloog Howard Carter, gefinancierd door Lord Carnarvon, zocht jarenlang naar de tombe van Toetanchamon in de Vallei der Koningen. Uiteindelijk vonden ze de graftombe in november 1922. Op 17 februari 1923 werd de grafkamer zelf geopend. Binnenin lagen maar liefst 5398 schatstukken, waaronder een massief gouden kist, een masker, tronen, bogen, en zelfs een dolk gemaakt van meteorietmetaal. Het was de enige tombe die in zo'n complete staat, onaangeraakt door grafrovers, is teruggevonden.
Toetanchamon was een farao van de 18e dynastie, die op slechts 9-jarige leeftijd de troon besteeg. Zijn naam, oorspronkelijk Toetanghaton, werd later veranderd naar Toetanchamon, wat 'levend evenbeeld van Amon' betekent. Hij stierf jong, op 19-jarige leeftijd. Lang werd gespeculeerd over moord, door een schedelbreuk die later bleek te zijn ontstaan tijdens het mummificeren. Recent onderzoek uit 2009 heeft uitgewezen dat Toetanchamon waarschijnlijk is overleden aan de gevolgen van een ontstoken knie, veroorzaakt door een breuk, in combinatie met malaria. Hij kampte zijn leven lang met gezondheidsproblemen: hij was 1.68 meter lang, had ongelijke beenlengtes, een scheve ruggengraat, een klompvoet en miste een teen. Hij liep dan ook met een stok, getuige de 170 stokken die in zijn graf zijn gevonden.
Met zoveel rijkdom en historische waarde, kreeg de ontdekking van de tombe enorme persaandacht. Maar al snel begonnen er vreemde dingen te gebeuren, die de geruchten over een vloek aanwakkerden. Op de avond van de opening van de grafkamer werd Carters kanarie opgegeten door een cobra – een dier dat ook als kroon op de standbeelden in de voorkamer te zien was. Kort daarna werd Lord Carnarvon gebeten door een mug. Toen hij de muggenbeet per ongeluk opensneed, raakte de wond ontstoken, wat leidde tot bloedvergiftiging. Hij overleed op 5 april 1923 in Caïro. Opmerkelijk genoeg werd bij de autopsie van Toetanchamon een wondje op zijn linkerkaak gevonden, precies waar Lord Carnarvon was gebeten.
De pers smulde van dit verhaal, en zelfs de beroemde auteur Sir Arthur Conan Doyle (de schrijver van Sherlock Holmes) opperde dat de dood van Carnarvon was veroorzaakt door 'elementals' die door Toetanchamon's priesters waren gemaakt om de tombe te bewaken. De Italiaanse dictator Benito Mussolini liet zelfs een mummie uit zijn paleis verwijderen toen hij over de vloek hoorde.
Diverse andere sterfgevallen werden aan de vloek toegeschreven: een bezoeker die koorts kreeg en stierf, een ambtenaar die vermoord werd door zijn vrouw, een radioloog die stierf aan een mysterieuze ziekte, en zelfs een secretaris van Carter die in bed zou zijn gestikt en wiens vader later zelfmoord pleegde. Echter, van de ongeveer twintig mensen die aanwezig waren bij de opening van de grafkamer, stierven er 'slechts' acht binnen tien jaar. Howard Carter zelf, de man die de tombe ontdekte, stierf pas 16 jaar na de opening, op 64-jarige leeftijd, aan de ziekte van Hodgkin (een vorm van lymfeklierkanker).
Het lijkt erop dat de 'vloek van Toetanchamon' vooral een sterk staaltje mediahype was. Hoewel de sterfgevallen mysterieus leken, was het aantal slachtoffers relatief laag en hun doodsoorzaken vaak verklaarbaar of zelfs toevallig. De vloek bleek vooral een bron van inspiratie voor films, boeken en spannende verhalen.
Magische Trompetten
Om af te sluiten, een bijzonder feitje: in Toetanchamon's grafkamer werden twee trompetten gevonden, één van zilver en één van koperbrons. Dit zijn de oudst werkende trompetten ter wereld, en er wordt beweerd dat ze magisch zijn. De legende wil dat als iemand op een van deze trompetten blaast, er een oorlog zal uitbreken. Dit is opvallend genoeg al drie keer gebeurd: in 1968, kort voor de Golfoorlog, en in 2011, een week voordat de revolutie in Egypte begon, blies iemand van het personeel van het museum in Caïro op een van de trompetten. Toeval of toch een vleugje magie?