5 - Mount St. Helens vulkaanuitbarsting
Door Yorrick • 22 maart 2020
Over deze aflevering
44924828 dagen zonder vulkaanuitbarstingen... tot 18 mei 1980. In de USA barst Mount St. Helens uit en dit is het verhaal van een paar overlevenden en een paar niet overlevenden.
Inhoud
In 1980 schudde de Mount St. Helens vulkaan in de Amerikaanse staat Washington de wereld wakker met een ongekende uitbarsting. Het was al 123 jaar geleden dat deze berg nog tot leven kwam, en de gevolgen waren dramatisch. De explosie eiste tientallen levens en staat bekend als de ergste vulkaanuitbarsting in de geschiedenis van de Verenigde Staten.
Op 27 maart 1980 begon de vulkaan te rommelen. Magma steeg, een ijslaag smolt en er ontstond een stoomexplosie. Een pluim van 2,1 kilometer hoog schoot de lucht in, wat de aandacht trok van wetenschappers. Een van hen was vulkanoloog David Johnston. Hij zette een kamp op in de buurt om de berg te volgen. Al snel merkte hij een grote verdikking aan de zijkant van de berg op, veroorzaakt door magma. David voorspelde dat de uitbarsting niet recht omhoog zou gaan, maar zijwaarts zou exploderen. Dankzij zijn waarschuwing werden 2000 mensen geëvacueerd en een rode zone van 16 kilometer rond de berg ingesteld, wat veel levens heeft gered. David Johnston stierf zelf tijdens de uitbarsting; 'Vancouver, Vancouver, this is it', waren zijn laatste woorden. Harry Glicken, een collega die Davids shift had overgenomen, was ontroostbaar en stierf elf jaar later ook bij een vulkaanuitbarsting in Japan. Het zijn de enige twee vulkanologen die tot nu toe zijn omgekomen bij een uitbarsting.
Niet iedereen verliet de rode zone. Harry Truman, een 83-jarige veteraan, weigerde zijn huisje aan de voet van de berg te verlaten. Hij geloofde niet dat de vulkaan zou uitbarsten en kwam om toen de gloedwolk zijn huisje in 22 seconden wegvaagde. De student Keith Runholm glipte stiekem de gevarenzone binnen om foto’s te maken. Hij werd wakker van de explosie en vluchtte in zijn auto, terwijl hij over zijn schouder nog foto’s maakte. De aswolk haalde zijn auto in, maar hij overleefde door samen met anderen de weg te zoeken in het donker. Op 17 kilometer afstand, net buiten de rode zone, waren houthakkers aan het werk. Jim Schimanski en zijn collega’s hoorden de explosie niet door het lawaai van hun gereedschap, maar moesten vluchten voor de naderende aswolk. De hitte was zo intens dat hun handschoenen smolten. Jim en één collega werden gered door een helikopter, maar de collega overleed aan zijn verwondingen. De twee andere collega’s werden nooit teruggevonden. Ook fotograaf Reed Blackburn van National Geographic, op 12 kilometer van de top, kwam om het leven. Hij stierf toen hij zijn camera en notitieboekje beschermde, waardoor zijn waardevolle foto’s van de ramp bewaard bleven.
De impact van de uitbarsting
De explosie op 18 mei 1980 had de kracht van 150 Hiroshima-atoombommen en schoot een aspluim tot wel 24 kilometer hoog de lucht in, veel hoger dan waar vliegtuigen vliegen. Asregens bereikten elf Amerikaanse staten en twee Canadese provincies. De aswolk trok in twee weken de hele wereld rond, en zelfs in Europa waren de stofdeeltjes meetbaar. De thermische energie van de ontploffing was gelijk aan 26 megaton TNT.
Door de enorme hitte smolt het ijs en de sneeuw op de berg, wat zorgde voor verwoestende modderstromen die tot 80 kilometer landinwaarts reikten. Deze stromen vernietigden bomen, huizen en complete dorpen. De totale schade bedroeg destijds 1 miljard dollar, wat vandaag de dag neerkomt op zo’n 3,4 miljard dollar. De Mount St. Helens kreeg zijn naam van ontdekkingsreiziger George Vancouver, die de berg vernoemde naar zijn Britse vriend Baron St. Helens.
Vandaag de dag is het gebied rond de Mount St. Helens een indrukwekkend natuurreservaat waar de natuur na de ramp vrij spel kreeg. De vulkaan is nog steeds actief, al wordt verwacht dat een volgende grote uitbarsting pas over minstens 100 jaar zal plaatsvinden. De film Dante's Peak is gebaseerd op de beelden en gebeurtenissen van deze historische uitbarsting.
Transcript
Automatisch gegenereerd transcript — vrij te citeren met bronvermelding naar wabliefteru.be.
Hey, Jörg hier met een boodschap voordat de echte aflevering begint. Zoals velen onder jullie zitten ook wij in quarantaine, maar wat jullie misschien niet weten is dat wij onze afleveringen een paar weken voordat we ze online zetten opnemen. Dus die van deze week en die van volgende week zijn nog gezellig opgenomen in onze studio. En ik maak nu aircodes alsof dat iemand deze kan zien. Oké, dus eigenlijk zitten wij allemaal wel degelijk gezellig thuis opgesloten. Geniet van de aflevering en blijf gezond. ACHTERGELUIDEN Hallo, ik ben Yorrick en welkom bij Wabliefteru? Een podcast waarin ik elke week een onderwerp uitzoek en erover vertel. En mijn twee companen, Maarten... Hallo. ...en Stephan, flink luisteren. En we hebben ook een gast, een terugkerende gast. Hij kon er maar niet genoeg van krijgen. Alexander. Hallo. Oké. Goed, ik ga er ineens in vliegen, want het is iets langer, denk ik. Dat is wat ze zei. Oké, jongens. Wat weten jullie over Mount St. Helens? Vulkaaneruptie. Een volcano is er aangemaakt. We zitten met een knekje neer. Heb jij dat voor die film of na die film? Na. Minder indrukwekkend. Er is geen film dan. Nee? Nee, toch niet rechtstreeks. Maar daar kom ik straks op, op het einde eigenlijk. Mount St. Helens is inderdaad een vulkaan in Washington, Amerika, en is vooral bekend vanwege haar verwoestende uitbarsting in 1980, waarbij tientallen mensen om het leven kwamen. Het is alweer deprie. De uitbarsting van Mount St. Helens was de eerste uitbarsting sinds 123 jaar en was de ergste uitbarsting in de geschiedenis van de Verenigde Staten. Je hoort dat eigenlijk niet veel, zo'n uitbarsting. Ik denk dat het laatste dat wij hebben gehoord was die van… In Indonesië was er ook één geweest, denk ik. Ah ja, precies. Het begon allemaal op 27 maart 1980, wanneer de magma in de berg zo hoog was gestegen dat een ijslaag onder de korst smolt en begon te koken, waardoor er een kleine uitbarsting van stoom ontstond en er schoot een pluim stoom omhoog tot 2,1 kilometer in de lucht. Dus mensen dachten, wow, wat is deze hier? Het trok natuurlijk de aandacht van de overheid en experten, waaronder de 30-jarige vulkanoloog David Johnston. Johnston. Het is Johnston met een t bij. Dat was Pierce Brosnan in de film, ja. Maar inderdaad, Dainty Speak is gebaseerd op deze uitbarsting. Maar het is niet dezelfde. Maar het is wel ongeveer erop gebaseerd. David Johnson kwam met een klein team snel in actie en zette kamp op in een gebied rond de berg. En op 13 april, dus die monitoren dat... Ik neem een foto, zien of er iets verandert. Op 13 april merkte David een verdieking op aan de noordkant van de berg, die snel groter werd. Dus echt zo'n bulge dat op een berg... per uur precies begint grote te worden. Een puist. Een dikke bergpuist. Die verdikking was veroorzaakt door magma en leek elk moment te kunnen ontploffen. Maar omdat die zwemming aan de zijkant... Oh nee. De innuendo's. Maar omdat die verdikking aan de zijkant van de berg zich bevond, theoriseerde David dat de nu onvermijdelijke uitbarsting niet verticaal zou zijn, maar horizontaal. Dus dat het eigenlijk een soort van... Hoe zeg je dat? Een kanonspaat. In de verte van een ontploffing. Hij gaf veel interviews in de weken daarna en gelukkig luisterde de overheid ook naar hem. Dus er werden 2000 mensen geëvacueerd en er werd een verboden rode zone van ongeveer 16 kilometer rond de berg vastgesteld. In die rode zone daar moeten eigenlijk niet in bevinden, dat is de geëvacueerde zone. Maar op het moment van de uitbarsting zitten er wel een paar mensen in die rode zone en daar ga ik elke keer een beetje over vertellen. Zoals Harry Truman, een veteraan van 83 die aan de voet van de berg, nog op geen vijf kilometer van de top, in een klein hutje aan een meer woont. Dat was een oude veteraan, dus echt een gepensioneerde, en toen het de overheid bij hem kwam kloppen voor de evacuatie weigerde hij weg te gaan. Dat was zoals de meeste gepensioneerden, heel koppig. Daar hebben we ook een film over gemaakt. Nee, ik kom uit de Truman Show. Dat was ook aan het denken. Truman geloofde niet dat de vulkaan ging uitbarsten. Maar ja, dat is dus wel gedaan. Maar het was Truman. Ik had dat niveau van vandaag. Op 18 mei 1980 gebeurde het. Door een aardbeving en net zoals David Johnson had voorspeld. Een explosie met de kracht vergelijkbaar van 150 Hiroshima-atoombommen verwoestte het noordelijke deel van de berg. In een zowel verticale, dus het ging wel omhoog, maar ook horizontale. Dus eigenlijk een soort van... Hoe zeg je dat? Diagonaal. Trechter... Peste. Diagonaal. Diagonaal. Dat is het. Er ontstond een gloedwolk uit warme gassen, stoom en as die de berg afraasde. Rechtstreeks op het huisje van Harry Truman. Die maakte natuurlijk geen schijn van kans. Er is nadien niets meer teruggevonden van het huis van Truman. Het zou 22 seconden hebben geduurd vanaf de explosie totdat de wolk hem en zijn huisje heeft weggeblazen. 22 seconden. Voor vijf kilometer. Denk je dat dat snel is? Behoorlijk. Moet je eens tellen. 21, 22... We zijn er. ...23, 24... Zo, 22 seconden voor je leven te zien voorbijflitsen. Ik denk dat dat nog wel lang duurt. Hij ziet die explosie en hij ziet dat op hem afkomen. Misschien was hij op de wc niet aan het kijken. Niemand weet het natuurlijk. Rustig een kaksje neerzetten. Dat was dus eigenlijk het eerste slachtoffer waarschijnlijk, Harry Truman. Op hetzelfde moment was er een andere... persoon ook rond de berg. Keith Runholm, een student die heel veel interesse had in vulkanen, was stiekem de gevaarlijke zone binnen geglipt. Want er waren zo wat checkpoints waar je niet door mocht. Hij is er rondgereden. Hij had zo een jeepje, dus hij kon mij offroaden. Van een plug, zeg. Answer. Hij had een paar dagen voor de uitbarsting Kamp opgezet op iets minder dan 15 kilometer van de top. Dus net binnen die rode zone. Op het moment van de uitbarsting, die om 8.32 uur in de ochtend gebeurde, lag hij natuurlijk nog in zijn tent. Het was ook een student, dus hij miste de studentenslapen uit. Hij wordt wakker van die knaal, hij staat op, hij gaat uit zijn tent, hij ziet natuurlijk... Hij pakt zijn camera, hij trekt foto's, terwijl hij nog in onderbroek staat. Ondertussen zit hij zijn broek aan te doen. Eén broek spijpt, twee... Hij blijft foto's trekken, want dat is een gigantische aswolk die wel recht op hem afkomt. Toen besefte hij wel dat die wolk dichterbij en dichterbij kwam en moest hij een keuze maken. Hij moest schalen in zijn auto of vluchten. Wat zou De Golo doen? Vluchten. Ik zou vluchten met mijn auto. Vluchten met de auto. Denk ik. Uiteraard. Dat is hetgeen wat hij ook doet. Terwijl hij nog in zijn auto sprong, dacht hij... Ik heb te lang gewacht, ik heb te veel foto's getrokken, ik had sneller moeten vertrekken. En hij geeft plankgas. Hij zei uiteraard. Terwijl hij... Nee, hij rijdt een weg van de berg. Terwijl hij aan het rijden is, trekt hij zelfs nog foto's over zijn schouwer van die wolk, door het raampje, die je gewoon dichterbij ziet komen. Hele zotte foto's, ik zal ze straks laten zien. Hij overleeft het. Wie zegt dat? Ze hebben misschien zijn camera teruggevonden. Ik heb er al voor geleefd. De auto was natuurlijk niet snel genoeg, omdat die wolk, die heel snel... Ik heb zelfs geen snelheid gevonden, maar snel genoeg is om een auto in te halen, van de berg afkomt en de auto haalt. Kun je dat uitrekenen, die vijf kilometer op 32 seconden? Doe dat eens. Reken het eens uit. Doe maar. Jongens, we zijn iets vergeten. Ik heb hier nog een flesje rum. Ik zal het wel graag... Wacht. Dat is nog niet makkelijk. Als wij zelfs een jaartal moesten aantrekken, was het al shit. Je bent op 5 kilometer op het derde van de minuut. Op een minuut heb je 15 kilometer. 15x60. Werk? Ja, werk. 900 per uur? Ja. Zo snel als een vliegtuig. Snel, hè? 900 per uur? Een goeie vliegtuig. Verbeter ons op... Abliefteru. Podcast. Podcast.gmail.com. Jongens, school. En stuur memes. Stuur memes. Drink schollen. De wolk haalt dus de auto van Keith in en het wordt al heel donker en ademen wordt ook al heel snel moeilijk. Want zelfs in de auto, dat gaat gewoon direct je auto in. Dus wat doet hij? Hij ziet niks meer en hij zet zijn auto aan de kant van de weg. Denkend van, ja, oké, en nu? De assen blijven neerdalen op zo'n auto. En hij ziet achter hem ook een oranje gloed in de duisternis opdoemen. Nu, die gloed wordt feller en feller en split zich dan op in twee koplampen. Het is een andere auto die... Die mensen waren heel slim. Die waren op de weg aan het rijden, zagen ook niks, maar aan elke kant van de auto had er iemand zijn voet... Dat is ook een automatiek, dan kun je met één voet rijden. ...op de weg, om te voelen waar de weg was. Om zo op de weg te kunnen blijven rijden, want je ziet letterlijk geen meter voor je. Je kunt... Zo goed je deelt, kan je ook snel mislopen, denk ik. Maar Keith heeft met hen kunnen meereiden en ze zijn zo tot het eerstvolgende stadje kunnen geraken en hebben daar deftig kunnen schuilen en hebben het allemaal overleefd. Dus het was al één slachtoffer, maar ook iemand die het overleefd heeft in de rode zon. Vandaar dat de Flintstones dat idee hadden. Met die voeten. Er is ook een film van gemaakt. Een serie zelfs. Op 17 kilometer, dus zelfs buiten de rode zone, want uiteraard die rode zone werd opgesteld, maar die was niet groot genoeg. Gelukkig waren alle geëvacueerden van de stadjes wel ver genoeg geëvacueerd, maar de rode zone was eigenlijk zelfs te klein, want op 17 kilometer daarvan is er een lokaal houthackerteam aan het werk. Jim Schimanski is samen met twee collega's hard aan het werk, terwijl een derde collega, die weigert te werken, op zondag een doetje doet aan de rand van het bos. Mannen van de gemeente. Classic. Door het geluid van hun gereedschap horen de mannen de explosie niet. Ze zitten al een eindje weg van de knal, dus voelen doen ze het ook niet. Die zijn dat gewoon omdat ze met die grote zagen bezig zijn, dus die horen dat niet. Maar plots komt de derde collega roepend en lopend voor zijn leven naar hem toegelopen. En ze zien achter hen een gigantische asvolk dichterbij komen. Dus ze laten alles vallen en ze beginnen te lopen, klimmend over hun boomstronken en bosjes heen. Maar de wolk haalt hen ook in. kwam met zo'n kracht nog op hen ingevlogen dat ze zelfs door de schok even allemaal op de grond vielen. Ze lagen op de grond, de as begon neer te dwarrelen en de hitte van die assen, want dat zijn dan de assen die ook in de lucht zijn geschoten en beginnen neer te dwarrelen, die is zo heet dat hun handschoenen aan hun handen beginnen te smelten. En ze denken van, shit, we worden hier gewoon bedolven onder de lava. Zo warm was dat. Maar de mannen zijn redelijk grote beren en willen blijven leven. Ze staan terug recht en ze beginnen toch nog verder door de assen halfstikkend te wandelen. De groep splits op en Jim, samen met één collega, gaat de ene kant en verliest de andere drie. Ze wandelen nog wel een tijdje, maar door de assen en de hitte zakken ze terug in elkaar, halfstikkend. Ze liggen daar op de grond en worden zachtjes bedolven. En dan hoort Jim in een helikopter. zijn helikopter rond aan het vliegen, rond die dingen, en met zijn laatste krachten beweegt hij zijn arm nog. En wonder bij wonder heeft die helikopter dat gezien en ze proberen hem te redden. Maar wanneer die helikopter naar beneden komt om te landen door de rotoren, waait dat al die assen terug in die mensen hun gezicht, die dat daar al liggen, te verkleumen om de grond. Uiteindelijk landt die helikopter toch en zijn die twee personen gered. Maar zijn collega heeft even nog begeven aan zijn verwondingen en zijn andere twee collega's zijn zelfs nooit teruggevonden. Jim is dus de enigste van die vier die hij had overleefd. Hij heeft met zware brandwonden ook, ook intern in zijn longen, door dat in te ademen. Dus dat was op 17 kilometer van de explosie. Toch wel zot dat die helikopter daar nog kan landen, hè? Ik ook wel, ook met die assen. In die assen inderdaad, ja. Chance ook, hè. Een andere fotograaf, Reed Blackburn, die voor National Geographic werkte, had op ongeveer 12 kilometer zijn kamp opgezet. Dus minder dan de houthakkers. Toen hij de explosie hoorde, pakte ook hij zijn camera. Het was een professionele cameraman. In die tijd doen ze dat voor National Geographic. Ze maakten notities bij elke foto die ze trokken. Dat was ook zo'n klik. Ik heb die op dat uur getrokken, dat is dat nummer. En dit staat er op de foto. Om nadien, als ze die laten ontwikkelen, heel snel te kunnen zeggen... Dit was een goeie, dit was een goeie, dit was een goeie. Wat een hele hoop foto's. Wij doen dat nu ook, maar dat is allemaal digitaal. Timestamp. Ja, inderdaad, een timestamp. Zijn laatste timestamp heeft hij zelfs nog gemaakt om 8.34 uur. Dus hij was twee minuten na de explosie... Twee minuten na de explosie was hij zelfs nog aan het opschrijven. Die wolk was al twee minuten richting hem aan het komen. Hij was nog aan het opschrijven. Dan dacht hij toch van... Misschien moet ik toch iets doen. Maar zijn kans om echt weg te rijden was eigenlijk al weg. Hij kroop in zijn auto en de wolk was daar. Zijn laatste daad was om zich op zijn camera en notisieboekje te werpen. Hij is zo bedolven geweest onder het as en zo hebben ze hem ook teruggevonden. Hij was gestikt door de as, maar zijn camera en zijn boekje hebben het overleefd. Zijn foto's, hoewel een beetje beschadigd, zijn nog altijd bruikbaar. Dus die heeft zijn leven gegeven om die foto's te beschermen. Die heeft toch zo die prijs aangewonnen. Elk jaar wordt er toch zo'n prijs aangegeven. De prijs voor de beste vulkaanfoto. Nee, onder de National Geographic-foto's. Hij was een dopje. Die foto was beschadigd. Dat is eigenlijk niet meer zo goed. Dus, terug naar David Johnston. David Johnston, de vulkanoloog die dat in het begin zijn kamp had opgesteld, had op de ochtend van de uitbarsting de shift om de vulkaan te monitoren van een collega, Harry Glicken, overgenomen zodat hij interviews kon geven aan de pers. Dus we wisselen een beetje af. Die had een interview, die dacht, oké, is goed, ik pak die shift wel. Kun jij dat gaan doen? De vulkaan barst uit. En de eerste reactie van David was om zijn lange afstandsradio te pakken en naar zijn base, dat Vancouver heette, dus hij doet niet naar Vancouver, Canada, maar hij roepte... Vancouver, Vancouver, this is it. Dat was ook het laatste dat ze van hem hebben gehoord, want omdat hij op, ik denk, vijf kilometer... Ik heb het in het begin gezegd, ik ga nog eens terugkijken. Ik weet het al niet meer. Dichtbij, alleszins, hebben ze hun kamp gezet. Was die wolk er eigenlijk instant, zoals bij Harry, en hebben ze hem nooit meer teruggevonden, zelfs zijn dingen. Maar dankzij hem was het dodental, door zijn waarschuwing, al een serieus stuk minder. Als hij niet had gewaarschuwd dat hij horizontaal had kunnen barsten, had die evacuatiezone zelfs veel kleiner geweest. In plaats van tientallen mensen, honderden, misschien duizenden mensen omgekomen door die aswolk en hetgeen dat er nog volgt. Harry Glicken, die collega waar hij van heeft overgenomen, die was er kapot van. Want hoe beeld je dat in, dat je je shift laat overnemen en juist die moment ontploft hij en de mens dat hij heeft overgenomen? sterft. Dat is niet feitbaar, dat je zo... Het kan erger, hè. Dat is waar. Maar hij voelde zich wel heel schuldig. Die mensen zijn ook blijven vulkanen bestuderen, Harry Glicken. En in 1991 stierf ook hij bij een uitbarsting van Mount Uzen in Japan. Glicken en Johnston zijn tot op vandaag de enigste vulkanologen die echt zijn omgekomen bij een vulkaanuitbarsting. Hoe zot is dat dat je dat overleeft omdat je er juist niet bent? Je had daar moeten zijn, je had moeten sterven. Je had altijd gedacht van ja, ik had dat moeten zijn. En je sterft dan een elf jaar later nog maar aan exact hetzelfde, ook een uitbarsting van een vulkaan. Ik vind het wel zot dat het de enigen zijn. Er zijn altijd veel kanalogen die... Niet dat die bij de bosjes sterven, maar ik bedoel... Zowel af en toe is er één. Maar zoveel uitbarstingen zijn er opnieuw. Ja. Nu houden ze genoeg afstand. En inderdaad, dat was de eerste uitbarsting ook in 123 jaar. Misschien dat er toen bij de Vesuvius ook veel kanalogen waren. Dat kan. Dat kan. En fotografen voor National Geographic. Goed, dus ik heb nog een paar weetjes over de uitbarsting. Hoe hoog denk je dat die uiteindelijke explosie de lucht in ging? Gokskes. Vier kilometer. Als je weet dat die eerste stoom 2,1 kilometer, maar dat was gewoon wat stoom onder de ingang, dat was niet de uitbarsting. Vijf kilometer. 38. Kilometer? Shit. Dat is echt al bijna te zien in de ruimte. Ik zeg dat ik altijd goed kan rijden. Misschien ben ik bij u in de buurt. Negen kilometer. Bij u in de buurt. Serieus. Maar nu vind ik het gewoon dom. Nee, 24 kilometer, dus je zat er toch niet ver bij. Dat is meer dan twee keer de hoogte waarop vliegtuigen vliegen. Dus echt... Een voorbeeld dat er... Inbeelden dat er zo'n explosie... Ja, maar dat zijn voorbeelden. Inbeelden wel. Inbeelden ook, maar voorbeelden wel. Voorstellen ook wel. Er werden assen van de berg teruggevonden in elf verschillende staten van Amerika en zelfs twee van Canada. Washington zit redelijk noordgericht, dus het is niet zo speciaal. Maar zelfs in Canada. Ja, kijk, de wolk die ontstond bij die uitbarsting ging de wereld rond in twee weken. Dus de volledige wereld rond. En zelfs hier konden ze in de lucht stofdeeltjes meten van die uitbarsting. Dat is trouwens een ding, hè. In Tchernobyl. Dan kon jij hier ook... Maar dat is dichterbij, hè? In 1800 was er ook eens zo'n mega-vulkaan. Ja? Of nee, langer zelfs. Ik zal het moeten opzoeken voor de volgende podcast. Maar het was zo zot dat zelfs de... Dat er echt een dag of twee donker was. Dat er daardoor zelfs minder farms konden produceren wereldwijd. Dat was niet zo... Dat was niet met de dinosauriërs. Dat was de grootste vulkaan ooit, maar met mensen... Het was echt nog later dan dat. In de Filipijnen of zoiets. Krakau of zoiets. Ik weet het niet. Dat klinkt wel zo goed. Maar dat was echt gigazot. Nog zotterder dan dat. Ja, maar wat een verhaal. Sorry. De thermische energie die vrijkwam tijdens de ontploffing was gelijk aan 26 megaton aan TNT. Man, wat een knal dat dat moet zijn geweest. En hij loopt 16 kilometer niet horen, of wat was het? Ja, die hebben zo geluidsdempende koptelefonen op en zo. Die zullen heel snel boos zijn. Nog een pleukje. Gletsjers en sneeuw op en rond de berg smolt natuurlijk en hierdoor ontstond er een modderstroom die van de berg vloeide tot 80 kilometer land inwaarts naar het zuidwesten. Dus dat is ook nog een heel groot gevaar bij zoiets. Dat zijn die modderstromen. Heel veel schade is eigenlijk vooral van die modderstromen. Dat is een muur dat bomen gewoon weg doet, huizen, volledige dorpen. Dat is zoals een tsunami eigenlijk. Dat is precies voor niet veel goede vulkanenbust. Maar kijk uit. Nu... Maar dat wordt wel heel vruchtbaar. Ja, heel dat gebied, die rode zone, hebben ze afgezet en is tot op vandaag nog altijd een natuurdomein. En ze hebben dat gewoon de natuur zijn gang laten gaan. En dat is allemaal keischoon, keigroen. Veel mensen gaan daar wandelen. En je mocht daar naartoe nu? Je mocht daar nog altijd naartoe. Is die vulkaan nu nog actief? Ja, die vulkaan... Dat was eigenlijk mijn afsluiter, maar ik zal het nu al zeggen. Die vulkaan is nog altijd actief, kan nog altijd uitbarsten. Ook al schatten ze dat het nog minstens 100 jaar gaat duren voordat dat effectief gebeurt. Maar er zijn heel veel actieve vulkanen in Australië. Ja, je ziet dat in IJsland. Een grote actieve lokaal. Of was het Groenland? Allemaal hetzelfde. De hele ramp, nog een gokske, zorgde voor 1 miljard dollar aan schade. Hoeveel miljard dollar schade is dat nu? Dat vond ik ook gedaan. Inflatie! Ik zat daar wel veel te ver over. Laat Alexander Eerst eens schokken. Dus toen was dat 1 miljard schade, maar nu door inflatie en van die shit, hoeveel is dat gelijk aan het bedrag dat het nu zou kosten? Wat is toen? Dingen waren vroeger goedkoper dan nu. 1980? 1980. Dat was de vorige keer. Dus hoe is dat gelijk aan het aantal... Dat was sowieso wel het viervoudige. Dat vliegtuig, dat was in de jaren 70 of 60. Dat was in de jaren zeventig. Dus het zal er niet ver af zitten. Dat was wel al veel. Ik ga laatst gokken. Dus het was vroeger één miljard en nu zou het... 3,8. Ik zeg vijf miljard. 3,7. Het was 3,4 miljard. Fuck. Eerlijk. Dat is echt diep geweest. Slim. En dan nog een laatste weetje over de Mount St. Helens. Vanwaar denken jullie dat die de naam heeft gekregen? Is het in het gelegenhuis of niet? Het eiland waar Napoleon is verbannen en begraven? Elba, niet? Ik heb geen idee. Ze heeft er nog steeds niks te maken gehad. Dus Mount St. Helens. Mount St. Helens. Zo is het ook in het Nederlands. De Wikipedia is ook... Sint Hel. Hellens. Sint Hel. Sint Hel. Die heeft die naam gekregen voordat hij uitgebarsen is. Vuur. Hel. Ja. Waarom? Geen idee, eigenlijk. Nee, echt? Geen goks? Ah, wacht. Helena van Troy. Nee. De Berg heeft zijn naam gekregen van een ontdekkingsreiziger, natuurlijk. George Vancouver heeft De Berg vernoemd naar de Brit, zijn maat, Alain Fitzherbert. En die was de eerste baron St. Helens. Nee, dat was de eerste baron St. Helens. Dus blijkbaar is dat een titel in Engeland, baron St. Helens. En dat was vandaar Mount St. Helens. Je hebt het al eerder gezegd. Je hebt het al eerder gezegd. Allee, ik wilde dat niet. Nee, het was mijn instinct. Allee, ik wilde ook alleen. De ontdekkingsreiziger George Vancouver heeft een stad naar hem vernoemd. Welke stad? Vancouver. Oh, wow. Dus effectief, Vancouver is genoemd naar George Vancouver. Voilà, dat was mijn opstelletje over Mount St. Helens. Dus inderdaad, Dante's Peak is daarop gebaseerd. Die aswolk die je ziet in die film, ik weet niet of je dat herinnert, als ze er van wegrijden en zo, is allemaal gebaseerd. Die modderstromen, want je ziet daar ook een modderstroom dat zo'n brug en al meetrekt, allemaal gebaseerd op deze uitbarsting. Als je foto's van die berg op zoekt, van voor 1980 en na 1980, dat is een volledig ander zicht. Omdat echt een volledig... Lijkt een paastaan. Nee, juist niet. Een gigantische krater. Er is echt een volledig stuk uit die berg verdwenen. Heel indrukwekkend. En elk moment kan dat nog eens gebeuren. Spannend. Gelukkig zitten we er ver af. Je zal het goed luisteren naar ontploffingen. Dat zal wel iets anders zijn. Nog een weetje. In hetzelfde jaar als Dante's Peak was er nog een film over een vulkaanuitbarsting uitgekomen. Pompai. Dat is een hype. Nee, Pompai. Weet er iemand de titel van die film? In welk jaar is Dante's Peak uitgekomen? Ik weet het niet. In de jaren 90? Die films zijn misschien niet hetzelfde jaar, maar ze zijn tegelijkertijd uitgekomen. Wanneer is Dante's Peak uitgekomen? Jongen, echt... Let eens op. Ik weet niet wanneer Dante's Peak uitgekomen is. Dante's Peak. Wanneer was dat? We gaan dat eens opzoeken. Heeft er iemand een idee van de titel? Geef een tip. Nog een andere, denk ik. Is er iemand die we moeten kennen? Ik liep nu weer zo van... Weet jullie dat niet? Ja, misschien wel. 1997, trouwens. Nu weet ik het. Ik heb nog niet veel films gezien. De andere is ook in 1997 uitgekomen. Dante Speak is met Pierce... Oh my fuck. Pierce Brosnan. Pierce Brosnan. En de andere... Ik had bijna de titel gezegd. De andere film is met Tommy Lee Jones. Ik heb die wel gezien. Is dat dan Volcano? Nee. Volcano? Met de titel Volcano? Volcano, dat had hij met Pierce Brosnan. Voilà. Ik heb je allebei gezien. Je bent wel een kenner. Ik ben wel een vulkanenkenner. Een vulkanoloog. En nog niet dood. Sjanske, sjanske. Dat was het voor deze keer. Heb je nog iets toe te voegen? Ik heb dat opgezocht. Het was niet Krakau, want dat is in Polen. Het was Krakatoa. Dat was die zotte vulkaan in Indonesië. Dat moet echt zot zijn, dat het gewoon donker wordt door een zandbomen. Ik vind dat het aangrijpst van die films over rampen. Ja, ik zie dat ook aangrijpst. Wat was Into the Storm nog op tv? Dat is toch echt niet een goeie film. Dat is allemaal hetzelfde. Je hebt The Rock, en die loopt weg van een ramp en die redt mensen. Het is niet altijd met de rock. De rock is een echte man. Jij doe eens. Gokje. Ik vind het vergeten. Zeg het, zeg het. Je weet het al, maar ik doe het niet. Doe een gokje. Downy Jackson. Is het juist of niet? Nee, Dwayne Johnson. Goed geprobeerd. Het is exact hetzelfde. Toch niet bij. Jullie begrepen wat ik bedoel, hè. Oké, merci voor het komen, jongens. Merci voor het luisteren, luisteraars. Ik ben en was nog altijd Yorrick. Je blijkt dat er luisteraars zijn. Ooit. Ik ben en was nog altijd Yorrick. Wachtentje. Alexander. Stephan. En bedankt voor het luisteren. Tot de volgende keer. Doei.