27 - Gander, de stad die verdubbelde in 1 nacht
Door Yorrick • 3 oktober 2021
Over deze aflevering
Naast het noord-oostelijke puntje van Noord-Amerika, op een eiland dat Newfoundland heet ligt een vliegveld. Het was ooit een van de grootste vliegvelden ter wereld. En ernaast ligt een stadje genaamd Gander. Wanneer de wereld stil stond en het kwaad eventjes leek te zijn gewonnen lieten deze Canadezen zien wat echte compassie is.
Inhoud
Op een eiland voor de kust van Canada ligt Gander, een klein stadje met zo’s 9000 inwoners. Ooit was het de thuisbasis van een van de grootste vliegvelden ter wereld, maar die gloriedagen waren al lang voorbij. Tot 11 september 2001. Op een dag die de geschiedenisboeken inging als een van de donkerste, liet dit kleine stadje zien waartoe mensen in staat zijn als ze hun hart openstellen.
De wereld staat stil
Toen op 11 september 2001 de aanslagen op het World Trade Center in New York plaatsvonden, werd een beslissing genomen die nog nooit eerder was gebeurd: het volledige Amerikaanse luchtruim werd gesloten. Alle internationale vluchten die op weg waren naar de Verenigde Staten, moesten onmiddellijk landen. Honderden vliegtuigen werden omgeleid naar Canada in een actie die de naam "Operation Yellow Ribbon" kreeg.
Voor het kleine vliegveld van Gander, waar normaal maar een paar vluchten per dag landden, betekende dit een enorme chaos. In enkele uren tijd moesten ze 38 grote vliegtuigen een plek geven op hun landingsbanen. Aan boord van die vliegtuigen zaten bijna 7000 gestrande passagiers. De bevolking van het stadje was in één klap bijna verdubbeld. De passagiers, die soms wel 24 uur vastzaten in hun vliegtuig, wisten vaak niet eens waar ze waren geland.
Een golf van warmte en gastvrijheid
Wat er daarna gebeurde, is een onvergetelijk verhaal van menselijkheid. De 9000 inwoners van Gander schoten onmiddellijk in actie om de duizenden "vliegtuigmensen", zoals ze werden genoemd, te helpen. Scholen, kerken en gemeenschapscentra werden omgebouwd tot opvangcentra. Zelfs de lokale schoolbuschauffeurs, die op dat moment staakten, stopten hun actie om iedereen te vervoeren.
Omdat de passagiers hun bagage niet mochten meenemen, hadden ze bijna niets bij zich. De inwoners van Gander doneerden kleren en de supermarkten lieten de gestrande reizigers gratis alles meenemen wat ze nodig hadden: van pampers en medicijnen tot tandenborstels. Mensen werden zelfs bij de lokale bewoners thuis uitgenodigd om te douchen, te eten en even op adem te komen.
Tussen de duizenden gestrande mensen ontstonden er bijzondere verhalen. Er was liefde, zoals tussen Nick en Diane die elkaar in Gander ontmoetten en later trouwden. Er was ook verdriet, zoals het verhaal van de ouders van een brandweerman uit New York, die dagenlang in onzekerheid leefden over het lot van hun zoon. Zelfs de 19 dieren in de laadruimtes van de vliegtuigen werden niet vergeten en met veel moeite gered, waaronder twee zeldzame bonobo-apen.
Na vijf dagen mochten de vliegtuigen eindelijk weer vertrekken. De passagiers waren de inwoners van Gander zo dankbaar dat ze hen geld wilden geven, maar niemand wilde iets aannemen. Uit de dankbaarheid ontstond wel een studiefonds voor de jeugd van Gander, dat vandaag de dag al meer dan een miljoen dollar heeft opgehaald. Als blijk van waardering kreeg het stadje een stuk staal van het ingestorte World Trade Center, dat nu deel uitmaakt van een monument. Het verhaal van Gander is een krachtige herinnering dat er zelfs in de donkerste tijden lichtpuntjes van hoop en medeleven te vinden zijn.
Transcript
Automatisch gegenereerd transcript — vrij te citeren met bronvermelding naar wabliefteru.be.
Dit is Wabliefteru? Een podcast waarin vier vrienden iets vertellen aan elkaar en de rest luistert. Ik ben Yorrick en ik ben hier niet alleen. Ik ben hier ook met... Maarten. Alexander. Stéphan. En we hebben deze keer ook een gast. Een van onze beste maties. Mathias. Jazeker, jazeker. Hallo. Onze beste matie. Bedoemd. Goed. Mathias, breng jij ongeluk? Blijkbaar wel. Blijkbaar wel. Beste luisteraars, er is iets heel erg gebeurd. Ik heb een kwartier geweend voordat we begonnen zijn. Er is een van onze microfoons gesneuveld, dus twee van onze podcasters moeten in één microfoon babbelen. Ript microfoon 0v1. We zijn gevaccineerd. Het is wel heel romantisch. Als jullie kunnen raden wie er in één microfoon babbelt, dan krijgen jullie niets, want wij geven geen prijzen weg op onze podcast. Goed. Dat is eigenlijk geen commerciële sell-out. Zijn jullie klaar aan wie is het? Aan jou. Het is aan mij. Het is aan mij. Mathias, je hebt een goed moment gekozen om nog eens bij de podcast te zijn. Ik ben benieuwd. Dat is iets waar we nooit meer uitkijken. Dat is altijd veel te veel interactie. Dan kijk ik op PTSD van seizoen één, die we gezeten hebben. Luisteraar. Toen waren we ook geen luisteraars, zeker? Dat was stevig. Dat was... Ja, dank u. Goed. Ik vlieg erin. Hoe ook. Ik vlieg in mijn eigen auto. Ze moeten wel naar vorige afgeving luisteren om het grepje te snappen. Ja, deze... Ik heb dan ook een onderwerp gekozen waar ik mezelf in de voet geschoten heb. Oh, mooi. Wat weten jullie over... Wat weten jullie over Newfoundland? Wie? Newfoundland. Newfoundland? Dat is een rest van schapen of koeien. Huh? Nou, Newfoundland. Newfoundland. Ah, Newfoundland. Ik dacht, New-fun-land. Ik dacht, het is een alternatief. In een Neverland of zo. Maar het zit waarschijnlijk wel... Dat is een ras van koeien of iets. Vlees. Steek. Steek. Waarom zijn die zo... Nee. Waarom zijn die zo genoemd? Die harig zijn. Van waarom zijn die genoemd? Newfoundland is... Van Amerika, want dat is een nieuw gevonden land. Bijna. Newfoundland. Dus het is al land. Een nieuw gevonden land. Weeten jullie niets over Newfoundland? Dan heb ik een goed onderwerp gekozen. Goed, Newfoundland is een eiland in de Atlantische Oceaan voor de noordoostkust van Noord-Amerika. Zeg nog eens. Het is een eiland in de Atlantische Oceaan. Oceaan. Zeg dat nog eens. Nee, dat gaat niet. Hoe diep is de zee dan? Niet beginnen. Het behoort tot de Canadese provincie Newfoundland en Labrador. Dat is één naam. Echt een provincie in Labrador. Is daar een stroom of een golf? Nee, dat is ook een dier, Maarten. Ja, inderdaad. Labrador is een dier. Weet je wat? De Labrador komt eigenlijk van de St. John's hond en die wordt gebruikt door vissers in Newfoundland. Dus daar komt Labrador vandaan. Dat is een soort van nieuw... Dus ja, die beesten fokken. Nieuw ras. Maar dat komt van de St. Johnshond die in Newfoundland gebeurt. Dus dat is vernoemd naar Labrador, de hond. Er bestaat ook een labradoodle, dat is een labrador en een poedel. We hebben het over onderrassen. Newfoundland wordt door de straat van Belle Isle gescheiden. Dus dat is die straat misschien, die stroom? Ja, exact, dat is wat ik bedoel. Van het schiereiland Labrador. Dus het schiereiland Labrador ligt daar. En Newfoundland heeft een oppervlakte van 108.860 kilometer. Vergelijkbaar met welk land? Dus dat je zo'n beetje een indicatie hebt van dat. Dat is heel anders. Is dat zo groot als België? Ik weet niet, hoe groot is België? Hoeveel voetbalvelden zijn dat? 108.000. België is 30.000 x 10 km. Hoeveel? Kilometer. België is 108.000 x 10 km. Dat is een groot eiland, heel noordelijk, waar weinig... weinig mensen leven. Heeft dat niet zoveel land? Het is er misschien een stuk vast. Het is ook zoiets, zo'n eiland. En op dat eiland, in de noordwestelijke hoek, ligt een klein stadje van ongeveer 9000 inwoners en dat stadje heet Gander. Zegt dat iets? Gander. Nee. Oké, oké, oké. Vroeger, en dat zeg ik over Wereldoorlog 2, die tijd, stond Gander bekend voor iets. Voor Mathias, sinds jij de gast bent hier. Gander stond bekend voor iets. En wanneer was dat? In Wereldoorlog 2-tijden stond dat heel bekend voor iets. Dan was dat wereldwijd bekend. Gelateerd met de oorlog? Een beetje, ja. Daar heb ik geen idee mee. Wat gaat daar gebeurd zijn? Dat is een geheime militaire trainingsbasis. Je zit al dicht in de buurt, maar het is extreem wat je nu zegt. Het is minder extreem dan dat. Maar je zit al wel zo'n beetje juist in de buurt. Area 51 styles. Dagbootsbasis. Nee. Er zit een trainingsbasis. Nee. Zitten er militaire babes? Die twee zitten het dichtst in de buurt. Zelfs Stefanie is nog net iets later bij. Militaire silo's? Nee. Voor elkaar een vliegdichtschepen? Heel dicht in de buurt. Een haven? Nee. Een vliegveld? Een vliegveld. Een vliegveld. Maar in een grot of zo? Nee, in Gander Airport. Gander Airport, gebouwd in 1936, was in die tijd het grootste vliegveld ter wereld. Tijdens Wereldoorlog II was dit het vliegveld waaruit veel vliegtuigen vertrokken naar de oorlog op ons vasteland. Ook na de oorlog bleef Gander een belangrijke rol invullen als een tussenstop om bij te tanken voor commerciële vluchten. Maar dan waren daar de jumbo jets, daar hebben we vorige keer een paar keer iets van gehoord. En Concordes bijvoorbeeld ook. En die konden de Atlantische Oceaan in één trek oversteken. Normaal gezien moest zo'n vlucht ergens naar Holland of Berlijn, en dat was meestal op gander. Dus al hetgeen dat uit Europa kwam, landde daar nog even. Dat gebeurde niet meer, waardoor Gander's rol in de wereld veel kleiner werd. Dat vliegveld werd niet gebruikt en er werd een klein vissersdorpje bekend, met 9000 inwoners is niks, in Noord-Amerika. Nu, er is twintig jaar geleden iets gebeurd dat Gander terug heel hard op de kaart heeft gezet. Iemand een idee? Mathias, omdat jij hier de gast bent, mag jij beginnen. 20 jaar, dat is 2001. 2001 was nog niet direct zo'n succesverhaal in Amerika. Ik ken die. Wat is er daar toen gebeurd? Alle vluchten omgeleid naar daar. Dat kan inderdaad wel. Met de set-up van Magia. Tik, tik, teamwork. Heel mooi. Ik had zelfs tips. Ik had zelfs tips. Ik wou zeggen, de aanleiding... Wat er op Gander gebeurde, is iets zeer negatiefs en ergs. Je weet gewoon wat ik wil zeggen. Twee weken terug was de herdenking. Jongens, het is 11 september 2001 en om 8.46 uur plaatselijke tijd in New Yorrick vliegt het eerste vliegtuig in de noordelijke WTC-toren. Weet je dat nog? Ja, ik weet dat. 20 minuten later vliegt een tweede vliegtuig in de andere toren. Dat moment, die dag, was de eerste werkdag van Ben Sliney in de functie van National Operation Manager bij de Federal Aviation Administration, de FAA. Weet je wel wat dat is, de FAA? Alvaro's, ja. Dat is zo'n grote organisatie in Amerika die voor de luchtvaart instaat. Dat was daar de topman. Zijn eerste dag in die functie op 11 september 2001. En Ben beslist om iets te doen dat nog nooit is gedaan in de geschiedenis. Iemand een goksje? Voorafgaand de aanslagen? De aanslagen zijn net gebeurd. Er is grote paniek en Ben beslist iets om te doen in zijn functie dat nog nooit is gebeurd in de geschiedenis. Van alle tijden. Was dat niet dat hij had gezegd, nu moet iedereen nu direct gaan landen, het dichtstbijzijnde vliegveld dat je kunt. Nu direct. En niemand stijgt op. Perfect. 56 minuten nadat het eerste vliegtuig in de toren vliegt. Slimmer dan je eruit ziet. Inderdaad. Het gemiddeld IQ gaat hier gewoon direct naar boven. Zeker. Een uurtje nadat het eerste vliegtuig in de toren vliegt, verklaart Ben Sliney een nationale groundstop en moet elk non-militair vliegtuig landen. Het volledige luchtruim boven de Verenigde Staten is gesloten. Dat was nog nooit gebeurd, wat logisch is, want dat gebeurt gewoon niet snel. Dat was de eerste keer dat ze dat ooit hebben gedaan. Alle internationale vluchten naar de US worden omgeleid naar Canada. Dit hele gebeuren stond bekend als Operation Yellow Ribbon. Dat staat voor die gele tape die bij de politie staat. Amerika was gesloten. Yellow Ribbon. Er zijn bijna 400 vluchtelingen onderweg naar Amerika, vanuit het oosten, dus vanuit onze kant. Ik ga het vooral daarover hebben, want de rest werd ook wel ongeleid, maar daar ga ik me vooral niet over. Daarvan zijn er 200 gelukkig nog dichtbij genoeg om terug te keren naar Europa. Maar een goeie 167 zijn al te ver over de oceaan en de verantwoordelijkheid om dat luchtverkeer te leiden valt op een klein team geleid door Dan O'Brien van NAF Canada. Dat is zo'n beetje de Canadese tegenhanger van de FAA. Normaal gezien zouden op dat moment maar drie aircontrollers aanwezig moeten zijn, maar ze gingen al snel naar veertien controllers. Hun taak was het om al die vluchten ergens te kunnen laten landen. Vluchtroutes moeten herberekend worden in drie dimensies. Rekening houden met snelheid, richting en hoogte. Al die vliegtuigen komen tegelijkertijd aan. Niet helemaal, maar toch wel zo goed als. Sommige vliegtuigen zijn te zwaar om te landen en moeten zelfs brandstof uitstoten. Dat is blijkbaar een ding. Dat is een ding. Er werden zelfs vluchten die net boven New Yorrick vlogen. Die hadden gezien wat er gebeurd was, teruggestuurd naar Canada. Dus die vliegtuigen naar 180, weet ik veel wat ik kan beseffen, naar Canada. Die zien dat gebeuren, het vliegtuig draait weg, en die zitten nog wel even op dat vliegtuig. Ik heb een beeldje van de radar in die air control centrum. Dat is iets wat je kunt zien. We gaan dat ook posten op onze Instagram. Zoals je kunt zien... Is het aan het afspelen? Dat dingetje is een vlucht. Wow. Op de gelijke tijd. Maar het is echt een treintje. Je ziet allemaal vluchten rond en door elkaar, waarschijnlijk onder elkaar vliegen. Dat is nog nooit gebeurd. Het is hen wel gelukt om de 167 vluchten te laten landen zonder een accident. Gelukkig, anders hadden ze het wel geweten. Op één luchthaven? Kijk uit, niet op één luchthaven. Kijk uit. Sorry. Pas op. Daar kom ik zometeen op terug. Heeft er iemand daar al van gehoord? Want 9-11 was natuurlijk wel… Iedereen kent dat, maar heeft er iemand dat deeltje al eens gehoord? Nee, nog nooit. Buiten dat ook niks. Oké, dat is goed. Dan blijft het interessant. Dus op 11 september waren er acht vluchten gepland om te landen in Gander, gespreid over 24 uur. In plaats daarvan moesten er plots 38 vluchten landen. Dus al die landende vliegtuigen begonnen na een tijdje ook een publiek aan locals aan te trekken en ze zien het ene vliegtuig na het andere landen en ze beginnen zelf te rekenen. Bijna 200 mensen op elk vliegtuig, 38 vliegtuigen. Er waren bijna 7000 mensen die die dag strandden op het vliegveld van Gander. Op één dag. Dat is wel iets trappigs. Gander was het enigste vliegveld waar er zoveel vliegtuigen zijn moeten landen. Al die anderen zijn verspreid geweest over kleinere vliegvelden, op Newfoundland, maar ook in Canada en aan het vasteland van Canada. Maar dat was het enigste waar er 38 is. Veel. Het duurde bijna tot de middag op 12 september, voordat alle passagiers die aan boord waren van die vliegtuigen geprocessed waren en hun vliegtuigen konden verlaten. Het schimmeltankje zat meer dan 24 uur op hun vliegtuig. Ik kan er zot van worden. Ze zijn uitgeput en in de war. Vele van hen weten zelfs niet waar ze beland zijn. Die zijn gewoon ergens geland. Ze hebben gezegd, in Gander, maar als je niet weet waar dat ligt, zoals Scholle, dan had je gewoon niet geweten wat je zei. Dus, in het vliegveld werd er een hele grote kaart opgehangen, van de wereld, met een pijltje blij geplakt. Dan had Gander geweest met de woorden, you are here. Ah, dat zijn de wereldstips. You are here. Ja, echt waar. En terwijl de inwoners van New Yorrick beginnen met het redden van de mensen onder het puin, schieten de 9000 burgers van Gander op hun eigen manier die vliegtuig mensen te helpen. Al die mensen moeten ergens naartoe kunnen, dus ze worden doorheen heel gender verspreid in scholen en andere openbare gebouwen. De mensen vervoeren deden ze met schoolbussen, maar net in de dagen voor de ramp was er een staking bij de lokale schoolbuschauffeurs. Dat doen we. Is overal hetzelfde. Beetje zoals de mijne eigenlijk. Nooit staken, jongens. Dat doen we niet. En het mooie is natuurlijk dat die buschauffeurs onmiddellijk stopten met staken. Ze zeiden van, onze beef is niet met die mensen op dat vliegtuig, maar met onze werkgevers. Ze zijn allemaal aan de slag gegaan. en reden tientallen keren over en weer om iedereen op een comfortabele plaats te krijgen. En zelfs nadat er niemand meer vervoerd moest worden van het vliegveld naar die plekken, bleven ze rondrijden om boodschappen te gaan halen of andere noodzakelijke ritjes te doen. Dat is mooi, hè? Nu, ik zei, iedereen werd verzameld in scholen en dregelijke gebouwen. Dat is dan in zo'n grote zalen, de Turrenzaal waarschijnlijk, met zo van die vuilbedjes. En het erge was, de passagiers mochten hun bagage niet meenemen uit het vliegtuig. Omdat de autoriteiten elk vliegtuig op dat moment behandelden als een potentiële bom. Dus elk vliegtuig was een bomb risk. Mocht niemand in, mocht niemand uit, gewoon allemaal. Ze mochten dus enkel hun carry-on meenemen, dus magazine wel mee in het vliegtuig, zat zo bovenin. Maar wat steekt de gola allemaal in hun carry-on? Als je gewoon op reis gaat. Tablet, laptop, opladers. Ik zeg daar wel altijd een survival kit, dat is misschien veel gezegd, maar zo. De meest basic dingen. Onderboot, een extra t-shirt, voor het geval. En mijn zwikkelbroek. Ja, heb ik kwijtgemaakt. En dan een borstel Tempesta. Ja, dat doe ik niet. Ik weet niet, ik heb het nog nooit gedaan. Kleren in mijn ondergoed wel. In één keer deed je het. Ik reis ook gewoon echt niet veel. Maar als hij reist, is dat wel. Maar dan is dat een extra t-shirt of een extra underbroek, dat is niet... Oké. De Frank die laalt wat hij gaat. Gewoon negeren, dan gaat hij wel weg. Die mic zo... Dus... Je steekt wel wat kleren in je carry-on, maar dat zal niet veel zijn. En de mensen uit die vliegtuigen hadden ook enkel de kleren die ze aanhadden bij. En als ze dan geluk hadden, een t-shirtje of zo. Even zien. Dus... Ja. Veel was dat niet. De mensen uit Gander begonnen dan hun eigen kleren te doneren aan al die mensen. En buiten kleren werd er ook heel veel eten gebracht. Echt tonnen en tonnen eten. Vanochtend vroeg, vier uur ochtend, begonnen ze al te bakken aan het ontbijt. Eieren. Dat was echt zo'n gigantische cook-outs op veel van die plaatsen. Maar buitenkleren, denk eens na, wat je nog nodig zou kunnen hebben als je zo ergens zou stranden in zo'n ding. Buitenkleren, wat zou je er nog nodig hebben? Dus eten. Eten daarin. Een tandenborstel aanpassen. Eten voor de baby. Een voorbeeld? De baby. De baby. Pampers. Pampers. Dankjewel, Thias. De baby ook. Denk aan vrouwen, we hebben die ook soms nodig. Handverbuimd. Wat is dat? Als je ziek bent. Een boomstaart. Dat is ook een baasboot. Om door te zagen. Mijn stemkut. Jezus. Ik hoop dat jij het weet. Ik ga zeggen dat het geen goeie missie is. Oh, mooi. Oké, dus redelijk veel van zo'n ding. Wat deden de lokale supermarkten in Gander? Die lieten gewoon al die mensen uit de vliegtuigen alles nemen van de rekken waar ze wouden. Free of charge. Damn! Dus je mocht gewoon mee naar de rekening en pakken wat je niet moest betalen. Dat is nodig. Dat is al full on purge. Er zijn ook enkel dingen gepakt die nodig waren, als we eerlijk waren. Jij zat direct voor de prijs. Ik heb hier niks, ik heb geen ondergoed bij, ik moet een tv hebben. Mooi. Na een dag of twee begonnen mensen zich ook wat vuil te voelen en ze werden ook ambetant van binnen te zitten. Dus de burgers uit Gander begonnen mensen gewoon mee te nemen naar hun huizen. En niet gewoon... Jij denkt al echt de verkeerde dingen. We zien de Gander te lachen. Ik wil ook wel een beetje rumen, dankjewel. Ik was ook aan het denken, na twee dagen is het vuil te verloren. In die situatie is het echt zo. Een dag of vijf, een douche waar we welkom zijn. Maar twee dagen daar, en op een dag een vliegtuig. Wat voor klimaat is dat daar eigenlijk? Als jij fulltime thuis moest werken, wat is dan je record van niet te douchen? Ja, ik douche mij wel. Yorrick heeft zich sinds zijn eerste lockdown gewoon niet meer gewassen. Yorrick, douche mij nog harder dan twee weken. Ik moet altijd de kinderen naar de crèche brengen, dus ik moet toch wel iets doen. En ik word ook niet goed wakker als ik niet gedoucht heb. Als ik niet gedoucht heb, dan ben ik echt een hele dag... Moe, nog. Dat geeft mij zowat de shock om te beginnen. Dat hij zo de shock heeft om te beginnen wenen, zo is dat met jou elke morgen in de douche. Inderdaad. Dat Matrix-gevoel, dat je erin geplicht wordt. Inderdaad. Dus ze pakten de mensen mee naar huis, maar niet gewoon voor een bezoekje. Ze zeiden, hier is de badkamer, hier zijn verse handdoeken, hier is de koelkast vol eten en je pakt wat je wilt. En nu je weet waar ons huis is, ben je altijd welkom als de deur staat open. Dus echt dat Canadese, dat je altijd hoort dat ze vriendelijk zijn. Ik heb dat nog nooit gehoord. Maar nog nooit? Dat kan aan deze vriendelijk zijn. En dat hij altijd sorry zegt. Ja. Ik heb hem ook niet eens gezien. Ik ook niet. Ik ook niet. In algemene... Dat is een meme. Dat is ook wel zo. Heb jij South Park ooit gezien? Ja. Het stukje, maar… Het is de geweldige aboot. Aboot. Aboot, sorry. Wat is dat, aboot? Wat is dat, aboot? Wat is dat, abootie? Sorry, aboot. Je kunt wel voorstellen dat er vriendschappen ontstonden die niet meer zijn stukgegaan tussen bewoners van Gander en mensen uit die vliegtuigen. Het wordt toch nog een happy ending, denk ik. Nu, wat kan er nog op zo'n vliegtuig zitten? Op een vliegtuig… Snakes. Dieren. Een bom. Heel goed, Alexander. Labradoren. Ja, snakes hé. Snakes, ja. Snakes on the play. Bonnie Harris was de manager van het dierenasiel in Gander en had vijf jaar gewerkt bij de plaatselijke afdeling van de Society for Prevention of Cruelty to Animals. En die had al die dieren meegepakt. Wacht, ja. Dat ga ik nu vertellen. Harris was de eerste die de autoriteiten vroeg om naar de vliegtuigmanifesten te kijken om te zien hoeveel dieren er aan boord waren. De autoriteiten hadden gewoon gezegd dat het prioriteit was voor mensen. Sorry, we gaan ons daar niet mee bezighouden. Dus één vrouw daar in Gander heeft dat op zich gepakt en op 12 september was zij met twee vrouwen, andere vrouwen die ook van de SPCA waren, Vi Tucker en Linda Humby, de eerste... Het is 12 september, de dag nadat ze geland waren. de eerste die zich in de ruimen van de gestrande vliegtuigen waagden om die dieren te helpen. Dat mocht eigenlijk niet. Bomberisks, zoals ik zei, die mochten daar eigenlijk niet in. Maar ze hebben dat toch gedaan. Oké, er zaten geen extra bommen aan boord, maar op dat moment was iedereen zo hard in paniek dat elk vliegtuig een bom... Je moet maar gewoon eens nadenken. De maanden nadat dat gebeurd is, hoe weinig mensen dat vliegtuig pakten. Maar waren er bommen op die vliegtuigen? Nee, dat waren terroristen. Die hadden bommen om te kapen, ik denk dat wel. Hadden die messen in hun riem verwerkt enzo? Oh ja, maar bommen niet. Bommen? Ik denk het ook niet. Het kostte de vrouwen 10 uur in benauwde onhygienische omstandigheden om 19 dieren die over die 38 vliegtuigen verspreid waren te vinden. En inclusief een epileptische kat met een pilletje vastgevonden aan zijn krat, dus aan zijn meeneemding. En zelfs twee zeldzame bonobo-apen. En waaronder Oenga, die onderweg was van haar geboorteland naar de zoo van Columbus. En enig idee uit welk land ze is vertrokken. België. Hoppa! Alexander, wat denk jij? Nee, het is België. Ounga is in 1995 hier in België geboren. In 2001 werd ze gestuurd naar Columbus. Was dat niet je langverliefde broer? Oenga was een meisje. Oenga en Yorrick. Yorrick wordt herenigd met zijn geheime familie. En als laatste Yorrick is Oenga hier vandaag. Oei, ik kan er niet mee lachen. De mensen van Columbus Zoo waren de bewoners van Gander zo dankbaar voor het zorgen voor hun bonobos dat ze de eerste zoon van Oenga, Gander, hebben genoemd. Dat is snoezig. Hoe ga je spijtig genoeg dit jaar overleven? Hoe voel je je nu, Alexander? Hoe voel je je nu? Hoe voel jij je, Yorrick? Ik heb het er eerlijk gezegd moeilijk mee. Bonobo's, ik weet niet of je dat weet, zijn aan het uitsterven. Ze gokken dat er nog maar tussen de 5000 en de 50.000 in Congo in het wild leven. Is dat zo? In Congo? In het wild. Oh, dat wist ik niet. Ik heb dat nu ook niet mega hard... Dat kan, hè. Ik wist niet dat die aan het sterven waren. Er woont er dus ook eentje in Ekeren. Oh my god. Erg, erg. In Ekeren is dat veel wezen, hè. Dat is waar. Oké. Ik heb dat al genoeg over de dieren en mijn soortgenoten. Tussen de gestrande mensen in Gander zaten ook Hannah en Dennis O'Rourke. de ouders van een brandweerman in New Yorrick, Kevin O'Rourke. En op dat moment, wanneer ze daar stonden, wisten ze niet of hun zoon veilig was. Dus wat deden ze? Ze probeerden te bellen, zoveel mogelijk daar. Weinig mensen hadden in die tijd een gsm. Hou je er even rekening mee? 2001? 2001. Weinig mensen hadden een gsm. Toch niet iedereen. Zes of zeven, niet? Elf. Met die… En denk aan oudere mensen... Zeker niet. Nu hebben oude mensen zelfs geen gsm. In die tijd hadden oude mensen ook geen gsm. Dus ze proberen te bellen, maar niemand weet waar hun zoon is. Na uren te hebben rondbellen, kregen ze te horen dat hun zoon een van de vroege responders was bij de ramp. Het koppel wou hun plek in een gemeenschapsgebouw niet verlaten, uit schrik dat ze een telefoontje met nieuws over hun zoon zouden kunnen mislopen. Wat ze dan doen… Vanaf wanneer is een iPhone, Maarten? Van 2007. Oeh, dat is… Ik probeer je een kei-mooi verhaal te vertellen en we zijn goedverdoemd bezig over iPhones. We willen feitelijk podcasts doen. Dat is waar, dat is waar. Dan weten we dat allemaal. iPhone 2007. Dus die willen hun gebouw niet verlaten omdat ze schrik hebben dat ze een telefoontje missen over hun zoon. Dus heel hun verblijf daar, in Gander, hebben ze niks gehoord. En toen ze in New Yorrick aankwamen, duurde het nog negen dagen voordat ze het nieuws kregen dat hun zoon effectief was omgekomen bij het neerstorten van een van die torens. Terwijl hij mensen aan het redden was en dan pas hebben ze zijn lichaam gevonden. Dus hij was echt mensen uit de WTC-torens aan het halen en dan is hij naar beneden gestort. Het is wel erg, hè. Die hebben eerst al heel die tijd dat ze daar vast zaten op dat eiland zitten stressen, en dan nog eens negen dagen, wanneer ze in New Yorrick waren, niet wisten waar ze waren. Dan moet je het ergens allemaal weten. Het is een idee, maar het is je kind, hè. Je hebt altijd gewoon hoop. Je hebt niet altijd iets in je hoofd dat zegt, maar stel dat je zwaargewond is geraakt en in coma zit. Hetzelfde jaar nog is de vrouw van Kevin bevallen, van een zoontje dat Kevin heet. Ik dacht dat het Mickey ging zijn. Dus ze hebben wel een mooie... Mickey? Ork? Stel je voor. Het was Orork. Dus die grootouders hebben wel een klein zoon erbij gekregen. Diane Kersky uit Houston was ook een van die vliegtuigmensen. Ze reisde alleen van Engeland naar Amerika. Bij haar, in het openbare gebouw waar ze zat, zat ook een Engelsman, Nick Morrison, een ingenieur uit de olieindustrie. Die reisde voor zijn werk naar Amerika. Die moest eigenlijk al vertrekken op 10 september, maar zijn bedrijf had het tripje op het laatste moment met één dag uitgesteld. Dus dat hij op 11 september moest vertrekken. En de twee ontmoeten elkaar in Gander. En vooral hij heeft een heel druk leven, dus als je veel werkt, dan is het soms niet makkelijk om liefde te vinden. Maar zo'n ramp als 9-11 kan voor veel mensen op dat moment de tijd stilzetten. Die zaten vast op een eiland, dus dat was echt even een pauze in hun leven. En ze hebben heel hun tijd daar op gender met elkaar doorgebracht. En wanneer het tijd was om weer te vertrekken, zaten ze samen op een bus richting het vliegveld en Diane was aan het huilen omdat ze wel daar afscheid moesten nemen en op hun eigen vliegtuig moesten stappen. En Nick, die geen gentleman was, wou haar troosten en een kus geven op haar hoofd, maar Diane dacht dat hij gewoon onhandig was en aan het shaggeren was en miste. Dus Diane nam hem vast en daar op die bus hadden ze hun eerste kus. En ze zijn nu nog altijd gelukkig getrouwd. Happy ending. Happy ending toch. Alleen maar goeie dingen komen. Sommige dingen wel. Het is 16 september... Heb je daarna een 5tv-film van gemaakt? Het is 16 september... Wat, een 5tv? Zo laat van het drama. Shit. 16 september, vijf dagen later. En er was een orkaan onderweg naar Newfoundland. En er waren zelfs vliegtuigen ook stilletjes aan aan het wegzakken op de landingsbaan, omdat het vliegveld al redelijk oud was en niet veel gebruikt meer werd. En het was ook niet gebouwd voor zo'n grote jets die er dan nu wel stonden. Dus de FAA gaf uiteindelijk toestemming aan de vliegtuigen om hun land terug binnen te komen. vliegtuigen vertrekken, iedereen is daar terug weg. En toen het tijd was om te vertrekken, probeerden wel veel mensen van die gestrande vliegtuigen geld te geven aan de inwoners van Gander. Maar vriendelijk en beleefd als ze waren, wouden ze dat niet aannemen. Niemand wou daar geld aan nemen. Respect. Dat is mooi. Dat is echt zo'n stadje van heel goed kerstgevoel. Effectief. Effectief. Real life. Een podcaststrip of zo. Dat is daar een stad waar iedereen elkaar kent. Er waren maar in Gander twee politieagenten. Dat zijn maar twee politieagenten, meer niet. Die zijn allemaal braaf, als je dat hoort. Die zijn allemaal superbraaf. Dan denk je aan die scène van Friends, dat Joey in Londen zit, en dat hij op tv kijkt, en dat er een serie opstaat, en die intro zegt iets. Cheers. Het is effectief bekend hoe surreëel, hoe vriendelijk en mooi dat die zijn. Ik heb geen idee wat 9000 is. Ik kan dat moeilijk vatten. Voor mij is 9000 veel, maar voor een merkse mis... 40.000 of zoiets? Oef, mei. Hier? Ja. 40.000? Dat zou een lotto-arena zijn. Dat kan er niet zomaar... Nee, een lotto-arena is meer, denk ik. Is dat niet? Alhoewel, 12.000 mensen in het sportpaleis, niet? Dat zal een lotto-arena zoiets zijn. Dat kan wel een lotto-arena zijn. Dat kan echt wel. Ik kende er wel een gezin in dat ze in groepjes geschiedenis konden. Zoals je nu je buren kent, is dat gewoon daar. Echt zo'n dorpje. Een meesterse dorpje. Je kunt wel niks in het geheim doen. Iedereen heeft alles gezien. Iedereen is de nosy neighbor. Eén van de gestrande mensen, Shirley Brooks, heeft een goed doel opgestart waar mensen hun geld konden doneren voor een scholarship, dus een beurs voor studenten, van de middelbare school van Gander. Ze kreeg dat idee op het vliegtuig dat terug naar huis was aan het vliegen, en ze liet op dat vliegtuig al een blad rondgaan. Ze dacht, ik heb een idee, ik ga een blad laten rondgaan. Pak even de microfoon zo. Mensen, ik wil een dingen opstarten. Wie wil er geld doneren als dat opgestart is? Pledgen, hebben ze dan gezegd. Wie wil er geld pledgen? En op die vlucht alleen al, één vlucht, hadden ze al 15.000 dollar verzameld. Puur op die vlucht. En nu bestaat die beurs nog altijd en is dat geld ver over het miljoen al gegaan. Dus dat is echt een beurs dat nog altijd elk jaar Ik denk dat het een beetje dezelfde is, maar ik denk dat het een beetje dezelfde is. Ik denk dat het een beetje dezelfde is, maar ik denk dat het een beetje dezelfde is. Ik denk dat het een beetje dezelfde is, maar ik denk dat het een beetje dezelfde is. Ik denk dat het een beetje dezelfde is, maar ik denk dat het een beetje dezelfde is. Goed punt, Maarten. Goed punt. We zullen onze opbrengsten van onze OnlyFans-account deze maand ook doneren. Dat is een goed idee. Heel mooi. En dan misschien binnen tien jaar één student gaan. Ganderen is één van de weinige plekken buiten de Verenigde Staten dat als monument een bedankje voor hun hospitaliteit een stuk staal heeft gekregen van het gevallen World Trade Center. Die hebben echt een monument gemaakt van het staal dat ze geborgen hebben van die torens. Dat is mooi, hè? Het is toch een mooi verhaal, jongens? Zeker. Hoe denken jullie dat ik dit verhaal heb gehoord? Hoe kan dat dat ik dat wel weet en Golla niet? Want heeft er iemand al een woord? Ja, door die apen. Met dat letterlijk. Ja, ik bedoel... Ik denk dat het een begrafenis is. Ongelooflijk. Ongelooflijk. Ik dacht, ik ga hier te emotioneel... Ik dacht, er gaan traantjes vrollen, maar nee. We hebben hem al verkeerd. Hoe denken jullie? Ik vind het eigenlijk eerlijk... Misschien effectief om met de World Trade Center op te zoeken, met de anniversary. Dat gaat iets persoonlijks aanhangen, toch? Gewoon een knee opnieuw. Je moet niet denken dat je familie hebt. Dat zou heel zot zijn. Ah ja. Iets dat... Ik weet het niet. Dat je kent, dat je familie hebt? Ik heb het verhaal ook gehoord door media. Ik zal het zo zeggen. Een bepaald soort media. Een bepaald soort media. Die vijf tv-films zijn uitgekomen. Stéphan zit, en ik geef het pijnlijk toe, dicht in de... Dicht in de buurt. Het is wel iets wat ik zelf voor heb gekozen om te zien en ik wou het heel graag zien. Een Netflix-serie. Ah, er is een nieuwe Netflix-serie over de... Ik zal het gewoon vertellen. Jongens, in 2017 is er op Broadway een musical in première gegaan die dit verhaal vertelde. Het is een hele schone musical, heel goed gedaan. En net voordat de première was op Broadway, is heel dat ensemble naar Gander afgereisd om daar hun real life counterparts te ontmoeten. Dus die mensen die ik je vertel, die zitten in die musical. Ze hebben echt mensen en verhalen gepakt en in die verhalen gestoken. En daar hebben ze natuurlijk voor dat stadje ook die musical opgevoerd. Net voor de premiere die dat stadje heeft gehouden. Dat is wel een extra level. Dat zou echt zo zuur zijn. Dat is maar net 50 euro inkomt, die kijkjes. Dat is een beetje de 1418 van Ginderda. Eigenlijk wel, ja. Als je het zo bekijkt. En dit jaar is hij op de vooravond van de twintigste herdenking van 9-11 uitgekomen op Apple TV. En ik heb speciaal daarvoor een trial van een week gepakt op Apple TV, om dat te kunnen zien. Je hebt dat niet gecanceld, hè? Ik heb het gecanceld. Geen kaars, hè. Voilà. Toch? Cool. Een aanrader voor mensen die graag musicals kijken. Je kunt hem zien met ondertitels. Iemand? Misschien één van onze luisteraars? Er zullen wel luisteraars zijn die graag naar musicals luisteren. Als iemand die musical met Yorrick wil zien? Ja, mag altijd. We doen een watchparty. Eigenlijk zou ik allemaal moeten dwingen om die te zien, maar ik heb dat al eens gedaan. Dan moet jij ook nog altijd eens doen. Dat was mijn onderwerp, jongens. Een mooi verhaal dat eigenlijk uitstamt uit iets heel ergs, dat waarschijnlijk een van de ergste dingen dat uit ons leven ooit gaat gebeuren. Maar het was open. Dus je ziet dat sommige rampen enzo, en ook in de media wordt heel hard ook elke keer herdacht. Altijd het erge, altijd het erge, maar er zijn ook mooie momenten of mooie dingen er aan gelinkt, zoals dat verhaal. Dat is ook wat je veel ziet nu, met die herdenking. Veel mensen zeggen inderdaad dat het negatieve is. Heel veel mensen zijn gestorven, dat is tragisch. Maar je hoort nu toch meer en meer van de mensen die dat overleven, die altijd zeggen dat hetgeen dat mij is bijgebleven, de solidariteit is. Dat is wel mooi. Ik vind het ook wel dat als je overlaat, dat monument dat in Amerika zelf is gezet, Dat is zo'n megadiepe putte, en dan zo'n voortgangwater erin. En aan de zijkant al de namen, waar dat Kevin O'Rourke kunt zoeken ondertussen. De namen zitten erbij. Heel, heel mooi. Voilà. Het is even een heavy verhaal, maar toch een mooi verhaal. Precies iets anders dan altijd. Hierin en brullen ook, al hebben we precies niet meer gedaan dan dat. Het was een rollercoaster. Het was een rollercoaster van emoties. Het ziet er een beetje knipos uit, dat lijkt alsof het allemaal aangedaan is. Ergens zit ik al wel een klein beetje. Ik zie dat aan jullie oogjes. Ik heb vrouwelijk een passie voor jullie. Voor de familie. Ongelooflijk. Goed. Oké, dat was het weer voor deze week. Iemand nog iets te melden? Welke musical heb ik gezien? Ik weet niet of je dat al weet. Oh my God. Is dat die Hamilton-toestel? Nee, maar... Oh, niet beginnen met lachen. Spiderman? Nee. Het is de ene die nu live gaat zien. Hij is live gaan zien. Ah! Dat was ook zo'n beetje bewegend. Is dat ook met een trein erin? Er zat een trein. Daarvoor doen we het. Musicals met een trein. Is dat een nieuwe MegaMindy? Met één van de buurtpoliciën, die wisselen af of zoiets. Ah ja, de tavernier. Ja, klopt. Dat is de nieuwe MegaMindy. Onze Fré Souffle. En dat is al even? Ja? Ja, een week of drie of zo. Ik weet niet wat dat is, dat programma. Maar die nieuwe... Ik ben niet meer mee met al die kinderprogramma's. Ermini heeft zelfs gezegd dat zij al eens twee heeft gevangen in een show en niemand had horen. Oké, dan zijn ze wel goed, hè. Toch raar. Dat vind ik wel zot. Dat vind ik ook wel. Dat is een goeie auditie wel, hè. Vanaf tegen dat ze niks moest zeggen. Ik heb geen idee. Het verhaal dat ik op de kaart heb opgeleid, dat boeit me ook niet. Ik heb hier al... Met hoeveel zitten we? Vijf aan tafel heb ik er al vier gedwongen om te zien. Dus Maarten is de enige die ik niet heb gezien. Gedwongen, inderdaad. Letterlijk. Maar ik heb alle drie gezien. Ik moet toegeven, het was inderdaad wel goed. Ik haat Fiscal en ik vond het ook wel de moeite. Dus we gaan die ook eens zien. Maar jij moet effectief dat Mystery Alaska eens zien. Ja, inderdaad. Dat is goed. Ik wil Mystery Alaska niet zien, dat vind ik zo mooi. Ultieme feel-good film. Als je echt zegt dat je het niet zo goed vindt en je zet dat op... Dat is echt voor de rest van de week. Ik kan echt niet geloven dat je een feel-good film hebt met fucking Russell Crowe. Dat is inderdaad vreemd. Je weet niet wat je aan het doen bent. Als jij Mr. Galastic kijkt... Eerst, want ik was... Je duurde de laatste 15 jaar. Dat is waar. Dat zou ik meenemen. Hamilton. Oké, het is een deal. Goed, we gaan afsluiten voor deze week. Bedankt voor het luisteren en volgende week, eigenlijk, ik heb een plan. Mathias, nu je hier bent, kom teren op ons plezier. Teren op jullie plezier. Vooral voor ons. Ik heb zo'n zware woordzijn. Vooral voor onze drankdronen. Of zij jou ook gedwongen door Yorrick om hier te zijn. Nee, vooral... Twee keer als je tegen de hoed zit. Ik wist niet dat je laatbaar kon knieperen met je ogen. Geluidbaar. Geluidbaar. Wij kunnen heel geluidbaar niet verstaan. Hoorbaar. Hoorbaar. Wat blijft er? U maakt hier ook nieuwe woorden. Zit jij daar zitten om misschien voor volgende week ook eens iets voor te bereiden? Jazeker. Ik heb al een goed idee. Ik zie het er allemaal uit. Het is wat minder emotioneel, maar het komt helemaal goed. Het was spontaan. Goed. Bedankt voor het luisteren. Ik ben nog altijd Yorrick. Ik ben Maarten. Ik ben Stephan. Alexander. En we waren hier ook samen met Mathias. Goed. Bye-bye. Ciao. Dag. Zo emotioneel. Echt. Ik dacht niet dat je al zulke serieuze dingen deed.