240 - De gekke vergasser van Mattoon
Door Alexander • 11 januari 2026
Over deze aflevering
We zijn terug en we vliegen er direct weer in met een onderwerp gebracht door iemand waarvan je het nooit zou verwachten! Net na WO 2 werd een stadje in Illinois geteisterd door vreemde gebeurtenissen. Is het een gestoorde vergasser of is het een massahysterie? en wat is een massahysterie? en wat is een vergasser? en wat is een driekoningentaart?!!!
Inhoud
Net na de Tweede Wereldoorlog, in de late zomer van 1944, werd het Amerikaanse stadje Mattoon in Illinois opgeschrikt door een reeks bizarre gebeurtenissen. De oorlog was bijna voorbij, maar de angst zat er nog diep in. Mensen waren op hun hoede voor spionnen en saboteurs. In deze gespannen sfeer dook een mysterieus fenomeen op dat de stad twee weken lang in zijn greep zou houden: de ‘Mad Gasser’.
Het begon allemaal in de nacht. Mensen werden wakker van een vreemde, misselijkmakend zoete geur in hun slaapkamer. Kort daarna werden ze onwel, misselijk en kregen ze last van een enge, tijdelijke verlamming in hun benen. Een van de slachtoffers haar man zag zelfs een magere man in donkere kleren wegvluchten van hun raam. De lokale krant pikte het verhaal op en kopte met grote letters: “Verdovende Sluiper op Vrije Voeten”. Plots had de angst een naam en wist iedereen waar hij op moest letten. De paniek was compleet.
Massahysterie?
Al snel werden de gebeurtenissen in Mattoon een schoolvoorbeeld van wat psychologen ‘massahysterie’ noemen. Het idee is dat de angst en de verhalen in de krant zo suggestief werkten, dat mensen doodgewone geurtjes en geluiden gingen interpreteren als een aanval van de ‘Gasser’. De krant gaf de bevolking als het ware een script: als je een zoete geur ruikt, word je ziek en kan je je benen niet meer bewegen. De politie werd overspoeld met telefoontjes, maar vond nooit een dader of bewijs. Nadat ze officieel verklaarden dat het allemaal inbeelding was, stopten de meldingen onmiddellijk.
Of toch een echte dader?
Toch waren er details die moeilijk te verklaren zijn als pure hysterie. Bij meerdere huizen waren de vliegenramen opengesneden, alsof er een buisje doorheen was gestoken om gas naar binnen te spuiten. Er werden voetafdrukken gevonden en een vrouw begon zelfs bloed te spuwen nadat ze aan een gevonden doekje had geroken.
Jaren later kwam een onderzoeker met een geloofwaardige verdachte: Farley Llewellyn. Farley was een briljante, maar sociaal onaangepaste student chemie die door het stadje werd buitengesloten. Hij had een volledig uitgerust labo in zijn tuin en had dus de kennis en de middelen om een gas te maken dat exact de juiste symptomen veroorzaakte. Zijn motief? Wraak op de gemeenschap die hem had verstoten. Toeval of niet: de aanvallen stopten precies op de dag dat Farley gedwongen werd opgenomen in een psychiatrische instelling.
Was het dus allemaal inbeelding? Waarschijnlijk niet. De meest aannemelijke theorie is dat een echte dader, wellicht Farley, een paar aanvallen uitvoerde. De angst en de media deden de rest, waardoor een handvol echte incidenten uitgroeide tot een paniek die een hele stad in de ban hield.