224 - Dappere dieren in den oorlog
Door Stephan • 14 september 2025
Over deze aflevering
Stephan heeft twee dingen die we leuk vinden gecombineerd! Oorlog en gekke diertjes! Van vogelspionnen tot kamikaze dolfijnen, duistere tijden vragen voor dwaze ideeën.
Inhoud
Dieren zijn al eeuwenlang betrokken bij de oorlogen van de mens. Meestal denken we dan aan paarden die ridders dragen of karren trekken. Maar de geschiedenis, en vooral de Koude Oorlog, zit vol met veel gekkere en creatievere manieren waarop dieren werden ingezet. Uit vrijgegeven documenten van de CIA blijkt dat er in de jaren 60 werd geëxperimenteerd met wel heel bijzondere spionnen.
Spionnen met vleugels en vinnen
De CIA had verschillende geheime projecten waarin dieren de hoofdrol speelden. Eén daarvan was ‘Project Axiolite’, waarin raven werden getraind als vliegende spionnen. Raven zijn extreem slim, en de bedoeling was dat ze kleine afluisterapparaatjes op vensterbanken zouden plaatsen om geheime gesprekken op te nemen. Helaas was het project niet zo succesvol: de raven lieten de apparatuur soms op de verkeerde vensterbank vallen en het omgevingsgeluid maakte de opnames vaak onbruikbaar.
Ook duiven werden ingezet. Met een klein harnasje kregen ze een camera op hun rug gebonden. Het plan was om ze over Sovjet-scheepswerven te laten vliegen en zo gedetailleerde foto’s te maken van de bouw van kernonderzeeërs. Zelfs katten werden overwogen in ‘Project Acoustic Kitty’. Hierbij werd een microfoon in de gehoorgang van een kat geïmplanteerd en een zendertje onder haar huid. Het bekendste verhaal, al is het niet helemaal bevestigd, is dat de eerste spionagekat meteen werd overreden door een taxi.
Niet alleen op het land en in de lucht werd geëxperimenteerd. Met ‘Project Oxias’ probeerde de CIA dolfijnen te trainen om explosieven te plaatsen op vijandelijke schepen. Er werd zelfs nagedacht over dolfijnen die kleine kernwapens zouden kunnen vervoeren. Later verschoof de focus naar het plaatsen van afluisterapparatuur op onderzeeërs.
Van kamikazehonden tot mijnendetectors
Het waren niet alleen de Amerikanen die dieren gebruikten. Tijdens de Tweede Wereldoorlog trainde het Sovjetleger ‘anti-tankhonden’. Deze honden droegen bommen op hun rug en leerden om onder vijandelijke tanks te kruipen. Het idee was dat ze de bom zouden achterlaten en terug zouden rennen, maar vaak liep dit fout af voor de hond. Een pijnlijk detail: de honden werden getraind op Russische dieseltanks. Toen ze werden ingezet tegen Duitse tanks, die op benzine reden, raakten ze in de war door de andere geur en liepen ze soms terug naar hun eigen tanks.
Door de geschiedenis heen zijn er nog meer bizarre voorbeelden te vinden. De Romeinen gebruikten varkens om de oorlogsolifanten van hun vijanden bang te maken. Er zijn ook verhalen over vleermuizen en apen die als levende brandbommen werden gebruikt. Gelukkig is de inzet van dieren niet altijd negatief. In Afrika worden vandaag nog steeds reuzebuidelratten getraind om landmijnen op te sporen. Door hun uitstekende reukzin vinden ze de mijnen, maar door hun lichte gewicht laten ze die niet ontploffen. Een slimme en veilige manier om gevaarlijke gebieden op te ruimen.